Waking The Titanic

'Lieve nicht, ik kom naar Amerika met het mooiste schip ter wereld.

Is dat niet geweldig?

Ik kom zelfs met de aardigste mensen op aarde.

Ze wonen in Chicago en ik maak de hele reis met hen.

Ze hebben me alles over Chicago verteld…

…en ik ga het daar leuker vinden dan in Ierland.

Liefs, Annie Kelly.'

In april 2012 emigreerden 14 mensen uit de gemeente Addergoole…

…in het westen van Ierland naar Amerika.

Ze emigreerden uit de armoede, op zoek naar een beter leven.

Ze kwamen uit een gemeente en vertrokken tegelijk.

Helaas voor hen…

…hadden ze de pech dat ze op die verdoemde stoomboot stapten.

Het schip der dromen.

De RMS Titanic.

De 14 uit Addergoole zullen tot de armsten aan boord hebben behoord.

Elf van de veertien stierven op de Titanic.

Slechts drie overleefden.

Het moeten de meesten uit één gemeente moeten zijn geweest.

Ik denk niet dat een andere gemeente nog meer slachtoffers had, in welk land ook.

Oma zei dat ze zich herinnerde dat mensen aan dek…

…stukken ijs die van de ijsberg waren geschraapt…

…in hun drankje stopten. Er waren veel feestjes…

…en die gingen door tot in de nacht.

Veel overlevenden vertellen dat ze 's nachts nachtmerries hebben…

…en het schreeuwen horen van de mensen die in het water lagen.

Het kleine dorp dat ze achterlieten was zo getraumatiseerd…

…dat men niet sprak over de familieleden die ze verloren.

Al 100 jaar lang, tot op de dag van vandaag.

Addergoole is een klein stadje in het noorden van County Mayo…

…aan de westkust van Ierland.

Een afgelegen maar schilderachtig gebied gelegen tussen de oevers van Loch Conn…

…en de uitlopers van de Nephin.

In het hart van Addergoole ligt het dorpje Lahardane.

In 1912 woonden daar 96 mensen in 22 huizen.

Het Addergoole-verhaal…

…was een van de meest tragische verhalen op de Titanic.

Dat komt door het aantal mensen dat erbij betrokken was.

Veertien jonge Ieren uit de gemeente Addergoole in het graafschap Mayo.

Van de 14 overleefden slechts 3 de ramp.

Dat is een erg hoog verliespercentage.

De 14 uit Addergoole reizen in twee groepen.

Catherine McGowan was familie van Annie McGowan.

Catherine woonde in Amerika en was terug in Addergoole…

…om haar nichtje Annie op te halen.

Toen ze daar was, zorgden de mooie verhalen over Amerika…

…ervoor dat de 14 besloten als groep samen met haar te reizen.

Ze probeerde meer mensen over te halen om te gaan.

Ze zou een baan in Chicago voor ze regelen…

…als ze met haar naar Chicago gingen.

Ze slaagde daar goed in…

…en was enthousiast over het avontuur.

Annie Kate Kelly, haar vriendin Delia Mahon…

…Nora Flemming en Bridget Donohue…

…hadden al plannen om naar Amerika te emigreren.

Maar de kans om samen met Catherine McGowan te reizen…

…maakte het veiliger.

Catherine Bourke was een goede vriendin van Catherine McGowan.

Catherine en haar man John waren pas een jaar getrouwd.

Het was een echte jeugdliefde.

Ze beseften dat emigratie hun enige hoop op een droomleven samen was.

'Lieve Ellie, je hebt het vast al gehoord…

…maar ik reis op 11 april samen met Kate McGowan naar Amerika.

Je zult wel denken dat ik erg gestrest ben.

Maar ik ben erg blij dat ik ga.

Ik had geen flauw idee dat ik daadwerkelijk zou gaan…

…maar ik besloot het binnen een minuut.

Ik heb niet veel tijd, want ik heb het nu drukker dan ooit.

Kate McGowan is er. Ik ga naar een begrafenis.

Ik moet nu afsluiten. Veel liefs, Catherine Bourke.'

PS. De stoomboot waarmee ik ga, heet de Titanic.

Bij het horen van hun plannen…

…besloot Johns zus, Mary Bourke, ook met hen mee te reizen.

Mary Mangan was ook een vriendin van Catherine McGowan.

Ook zij woonde in Amerika en was teruggekomen naar Addergoole…

…om aan haar ouders te vertellen dat ze zich ging verloven.

Pat Canavan was 21 en een ruige knaap uit het westen van Ierland.

Ook hij verliet Ierland op zoek naar een beter leven.

Hij reisde met zijn vriend James Flynn…

…en zijn nicht Mary Canavan, die ook de stiefzus van James was.

Mary Canavans vriendin Delia McDermott reisde met hen mee.

Ze waren de enige groep uit een gemeente die samen reisde…

…uit welke county dan ook.

Het leven in Ierland rond 1912 was erg zwaar.

Het was een straatarm land en mensen leefden in een koud, nat klimaat.

Grote families van 10 of 12…

…zaten opeengepakt in huisjes van drie kamers.

Iedereen was arm…

…en iedereen uit het gezin werkte 24/7, alleen om te overleven.

Ze leefden letterlijk van de hand in de tand.

Het waren moeilijke tijden. Men had er geen inkomen.

Het was een arme, verpauperde streek en de bevolking was dat ook.

Voor iedereen was het een zware dagelijkse taak om te overleven.

Omdat het leven zo zwaar was, was de gemeenschap erg hecht.

Om te overleven, waren ze van elkaar afhankelijk.

Men kende elkaar goed.

De hele gemeenschap werkte samen om het hooi te redden of turf te steken.

Het was die verbondenheid die hun zware leven verlichtte.

Ze hadden geen geld. Niks.

Er was ruilhandel en ze waren zelfvoorzienend met koeien, wat graan…

…en wat groente. Maar niet heel veel. Zo kritiek was het daar.

Ze woonden in eenvoudige, donkere, oude, vochtige, koude huizen.

Omdat ze het niet goed hadden en weinig en slecht aten…

…stierven ze al als ze in de 40, 50 of 60 waren…

…of aan TB, wat in die tijd overal rondraasde.

Koude vochtige huizen met turfvuren.

Zware rook was een prima omgeving voor tuberculose.

En ze hadden het zonder het te weten.

Eén klein probleempje, zoals een natte zomer, een slechte oogst of een ziekte…

…kon een familie ruïneren.

NAAR DE VS GEGAAN

Hierdoor kozen veel mensen voor emigratie.

Emigratie was heel populair, inderdaad.

Ze kwamen uit alle plaatsen.

NEEF - PAT CANAVAN

Er was hier toen geen werk en geen uitzicht op werk.

Tussen 1850 en 1912 zijn meer dan vier miljoen mensen vanuit Ierland geëmigreerd.

Een enorm aantal, aangezien de bevolking maar uit acht miljoen bestond.

Vrijwel ieder Iers gezin had een gezinslid in het buitenland.

Luister eens.

De les van vandaag, kinderen…

Het onderwijssysteem was simpel.

Buiten de steden ging men doorgaans alleen naar de lagere school.

En velen maakten die niet eens af.

Zelfs kinderen van 14 emigreerden.

De schoolregistraties vertonen veel doorgestreepte namen…

…met 'naar de VS gegaan' erachter.

NAAR DE VS GEGAAN

In feite werd het een gewoonte, een overgangsrite.

Gezinnen wachtten trots en lieten foto's en brieven zien…

…uit Amerika, Engeland en Australië.

'Katies Boardinghouse, Michigan Avenue, Chicago.'

In die tijd had bijna elk gezin in Ierland een gezinslid in het buitenland.

Volgens nieuwe wetten kon nog maar één kind in een gezin het land erven.

De meeste gezinnen hadden tussen de zes en twaalf kinderen.

Daardoor moesten de andere kinderen op een gegeven moment…

…elders werk zoeken.

Zelfs in de steden was er geen werk.

Met name voor arme, slecht opgeleide lui van het platteland.

Trouwen of emigreren was de enige optie.

Kranten bevatten elke dag tientallen advertenties…

…om mensen ertoe aan te zetten met de snelste en meest luxe lijn te reizen.

De rederijen concurreerden agressief om klandizie…

…want het tussendek was het meest winstgevend.

Ticketcolporteurs zwierven door het land, met brochures en klopten overal aan…

…om mensen te overtuigen dat in het buitenland een beter leven wacht.

Zij die het zich konden veroorloven, gingen in groten getale.

Er gingen meer meisjes dan jongens…

…omdat er voor de meiden helemaal niks was.

Als je kon, stuurde je je dochter naar Amerika.

En je wilde haar in Amerika krijgen…

…want het was toen ruig in Engeland.

Als je in Amerika kwam, had je het gemaakt.

En als je je dochter in Amerika kreeg, had je het als vader goed gedaan.

SS TITANIC - EERSTE REIS AFVAART 10 APRIL 1912

De prijs van een kaartje voor de derde klas…

…was iets meer dan zeven pond.

Dat is het equivalent van 700 pond nu.

Maar in 1912 kostte het minstens drie jaar…

…voor een gemiddeld gezin om dit te sparen.

Voor hen was het een fortuin.

De Addergoole 14 hadden het niet en hun ouders ook niet.

Ze waren afhankelijk van geld dat uit Amerika kwam…

…voor de volgende generatie.

Het overmaken was een enorm fenomeen. Het geld kwam vanuit het buitenland.

Zo wist dit gebied te overleven en konden de 14 de reis maken.

De 14 vertrokken uit het dorp…

…en stapten, met alle gevolgen van dien, op de Titanic.

Terwijl de 14 uit Addergoole een nieuw leven in Amerika planden…

…werd 160 kilometer verder, in Belfast…

…aan de bouw begonnen van wat het grootste schip ter wereld zou worden.

Dit was het schip dat hen naar hun dromen had moeten brengen…

…maar hen de dood instuurde.

De bouw van de Titanic begon in 1907. Die duurde drie jaar.

Hij zorgde toen voor een revolutie in zeereizen.

Het werd het grootste, snelste en meest luxe stoomschip ooit.

Het schip was gegarandeerd onzinkbaar.

De bouw van het schip kostte 1,5 miljoen pond.

Dat zou tegenwoordig 400 miljoen zijn.

Harland and Wolff hadden in die tijd 15.000 mensen in dienst.

Met zo'n loonlijst werd de Harland and Wolff-werf in Belfast…

…toen de grootste particuliere werkgever in Ierland.

'Lieve Annie, ik hoop dat deze brief goed aankomt.

Ik schrijf om je te laten weten dat ik over enkele weken naar Ierland kom.

Ik kijk ernaar uit om je te zien.

Ik hoop dat je met meegaat als ik weer naar Amerika ga.

Het is fijne plek om te wonen.

Er zijn veel kansen in Amerika en er is werk in overvloed.

Liefs, je liefhebbende tante, Catherine McGowan.'

Veertien was veel vergeleken met hen die alleen of met zijn tweeën gingen.

Ze gingen met zijn veertienen…

…geregeld door één persoon, Catherine McGowan.

Catherine was hèt voorbeeld van een succesvolle emigrante.

Ze had het in Chicago gemaakt met het opzetten van een pension…

…voor kost en inwoning voor nieuw aangekomen migranten.

Ze was een rijke ondernemer…

…die haar nichtje Annie kwam halen om haar naar Chicago te begeleiden.

'Lieve tante, ik popel om naar Amerika te gaan.

Ik ben blij dat u me op komt halen.

Ik kijk uit naar alle kansen die voor me liggen…