The Scent of Green Papaya (Mùi đu đủ xanh)

Ai đó?

- Thưa bác,cháu là Mùi. - À, Mùi. Để bác mở cửa cho cháu vào.

Vào nhà đi cháu.

Đi theo bác.

Đấy là con nhỏ Mùi, nó đến ở nhà mình để giúp việc.

Tội nghiệp, nó đi bộ từ làng nó suốt cả ngày, mãi bây giờ mới tới đây.

Nếu Tố còn sống chắc nó cũng chạc tuổi con Mùi.

Thôi đừng nói đến chuyện đó nữa

Biết đâu là nơi đó còn hơn ở đây.

Gần đến giờ giới nghiêm rồi mà Trung nó vẫn chưa về.

Mẹ đang sửa soạn đi ngủ.

- Tôi lên đi xem mẹ có cần gì không. - Ừ!

- À, Trung. - Ba chưa ngủ hả ba? - Chưa.

Con cứ ngủ nữa đi. Bà chủ nói để cho con ngủ.

Khi nào nhóm bếp bà kêu con dậy.

Con phải nhớ cho kĩ. Cái món này, mỡ cho thiệt là nóng.

Con xào rau trước.

Cho nó cháy một tí thì nó mới thơm

Đừng để nó chín lắm mà rau nó mềm.

Xong rồi, con đổ ra cái dĩa.

Còn thịt thì cũng vậy. Mỡ cho thiệt nóng.

Con cho cái này vào nước sôi.

Phải có một tí mỡ thì rau nó mới bóng. Như vậy nó mới đẹp.

Món ăn phải vừa ngon mà vừa đẹp.

Đối với người nhà quê mình đẹp hay không gì thì nó cũng vô bụng.

Còn đối với bà chủ thì khác. Bây giờ thịt chín rồi.

Lấy rau đổ vào đây.

Xong rồi, chia ra hai dĩa. Một dĩa ở dưới...

một dĩa ở trên.

Nhưng nhớ chừa lại một miếng để lại cho mình

Bà tụng kinh xong rồi.

Sắp tới giờ dọn cơm.

Con cho rau vào nước sôi đi.

Bà là bà nội hay bà ngoại?

Bà nội. Rửa tay đi.

Bà nội đã mất chồng sau khi ông chủ ra đời.

Bây giờ bà già rồi. Bà không xuống lầu nữa. Cả ngày chỉ tụng kinh thôi à.

Mau lên đi. Bới cơm vào hai tô lớn.

- Cơm đã xong cả chưa? - Dạ, dạ thưa xong rồi.

Mùi, con bưng cái mâm đó lên cho bà nội.

Thôi cái mâm này để bác mang lên.

Vậy con bưng cái mâm này.

Ba à, Khuyến với con đi ăn cơm ở ngoài.

Ba cứ nghỉ trưa như thường lệ.

Chiều chúng con sẽ về uống trà với ba.

Ừ.

Con uống trà với ba được không?

Không! Con uống trà chưa được.

Mùi, cháu quay xuống bếp lấy thêm một chiếc canh lên đây.

Hôm nay mẹ không muốn ăn cơm một mình.

Mẹ muốn anh lên ăn với mẹ.

- Ừ. - Con cũng lên.

Cháu bưng mâm cơm này lên gác cho bà nội.

Ăn cho mau đi con. Khéo trễ học.

Hôm nay con không đi học, bà. Con nghỉ hè rồi.

À. Hè rồi.

Mẹ ơi chúng con đi nhé.

Tí nữa Khuyến với con về uống trà với ba. Chúng con đã nói với ba rồi.

Ờ, vậy thì trưa mẹ sẽ cho Mùi đi mua bánh.

- Chào bác. - Đi đi các con.

Mùi, cháu đi ăn cơm đi.

- Lãm, ăn đi con. - Mời mẹ xơi cơm.

Chén cơm con đó. Con ăn đi.

Cơm mà không canh chắc bà nuốt không vô à.

Lúc thì ăn dưới, lúc thì ăn trên...

Lộn xộn quá. Không còn lại miếng canh nào hết.

Ăn xong rồi con rửa chén đi.

Cậu đi ăn cơm với cậu Trung là ai vậy bà?

Đó là cậu Khuyến. Bạn của cậu Trung.

Ăn đi.

Tín!

Cám ơn bà nhé. Thôi xin chào bà.

À, không dám! Xin chào bà.

Mùi đi rửa tay đi cháu. Còn đi mua cho bác 10 cái bánh.

Dạ.

Ba tháng nữa sau khi nhập trường,

bác sẽ cho phép cháu về làng thăm mẹ.

Cám ơn bác.

Mùi, mau đi, gần tới giờ nhóm bếp rồi.

Cháu ơi cháu.

Cháu tên gì?

Tên cháu là Mùi.

À, cháu tên là Mùi. Còn tên bác là Thuận.

Gần tới giờ bà nội tụng kinh rồi à?

Bà có khỏe không?

Dạ, bà nội khỏe lắm.

À thôi thế thì tốt lắm

Tốt lắm

Thôi bác cám ơn cháu Mùi nhé.

Chào cháu. Chào bác.

- Anh đi đâu đấy? - Đi dạo một chút.

Vâng trời nóng như thế này thì cũng hơi khó ngủ.

- Anh coi chừng giờ giới nghiêm. - Ừ.

Nóng quá.

Trời nay nóng quá.

Thôi! Đồ con con để đó đi. Ngày mai hãy xếp.

Ngày đầu tiên con làm như vậy là nhiều lắm rồi.

Nghỉ đi con.

Cha mẹ con hiện giờ ở đâu?

Con có anh chị gì không?.

Cha của con chết đã ba năm rồi.

Còn mẹ con thì ở lại làng với em gái,

Khi nào con trở về làng thăm mẹ?

Bà chủ nói sau khi nhập trường...

bà sẽ cho phép con về làng thăm mẹ.

Ừ, tốt lắm. Bà chủ thương người lắm.

Bà ơi, trước kia ai ngủ trên giường này?

Thì cũng là người giúp việc như bà với con vậy.

Bây giờ nó đi về làng lấy chồng rồi.

Hình của người đàn ông trên bàn thờ có phải là chồng của bà nội không?

Phải, lúc ông chết, ông còn trẻ tuổi lắm.

Còn cô bé là ai?

Chuyện này nó buồn lắm con ơi.

Cô đó là con của ông bà chủ.

Cô tên là Tố.

Cô chết đã bẩy năm rồi

Nếu mà cô còn sống chắc cũng chạc tuổi với con vậy.

Vì sao mà cô chết?

Cô chết vì bịnh. Nhưng ông chủ nghĩ là vì ổng.

Sao thế?

Cách đây bẩy năm...

có lần ông chủ gôm hết tiền bạc trong nhà ra đi

Lần đó là lần thứ ba bà thấy ông chủ bỏ nhà ra đi.

Khi mà ổng xài hết tiền rồi...

thì ổng mới về.

Nhưng mà cái lần đó, ổng đi lâu hơn mấy lần trước.

Nhưng mấy lần trước ông chủ về...

bà chủ có nói gì không?

Không, không nói gì hết.

Mà bà lại mừng đến khóc.

Còn cô Tố thì sao?

À, tới giờ giới nghiêm rồi.

Mà trời cũng vừa mát.

Chắc ông chủ cũng về rồi.

Sau khi ông chủ ra đi ba tuần...

thì Tố nó bị bệnh.

Một ngày trước khi ổng về...

thì Tố nó chết.

Chắc là ông chủ ổng nghĩ...

con ổng chết để chuộc lại tội lỗi cho ổng

Vì vậy mà ổng không bỏ nhà ra đi nữa.

Thôi! Mình ngủ đi.

Ngày mai còn dậy sớm.

Dậy đi con. Đến giờ rồi.

Con còn may lắm.

Tuổi của con còn nằm mơ thấy những chuyện đẹp.

- Con mơ thấy gì đó con? - Con không biết.

Trời ơi!

Bà cũng muốn mơ lắm. Mà lâu lắm rồi bà không có mơ nữa.

Thôi mình đi rửa mặt.

Có những buổi sáng bà thức dậy...

trong đầu bà có một hỉnh ảnh một bà già.

Chắc là vì bà đã mơ đêm qua

Mà không hiểu cái bà già đó là mẹ của bà...

hay là chính bà?

Trời ơi! Giờ này ai ở trong bếp vậy?

Sao hôm nay bà dậy sớm vậy?

- Nhà còn gạo không? - Dạ còn độ chừng 4 hay 5 ngày nữa thôi à.

Đây là tiền chợ. Chị tính sao cho đủ ăn thì tính.

Mùi, con nhìn cái đôi bông đây nè.

Ông chủ ổng gôm hết tiền bạc đi rồi. Trời ơi! Vậy là ổng đi nữa rồi.

Nào ta cùng chải răng răng.