Stonehearst Asylum

Zo komen we uit bij de plaag die vooral het zwakke geslacht teistert: hysterie.

Afgeleid van het Griekse woord 'uterus'.

Vaak bestudeerd door de Fransen, maar nu ook door onze Oostenrijkse collega's.

Vandaag proberen we een Brits accent toe te voegen.

Breng de patiënt maar binnen.

UNIVERSITEIT VAN OXFORD, 1899

De patiënte is een doorsnee vrouw van 35 die ik behandel in Bethlehem Hospital.

Ze is van goede komaf, maar lijdt al langere tijd aan chronische hysterie.

Wie kent de symptomen?

Uitputting? -Correct. Nog een.

Tintelende ledematen. -Ja... nog iets?

Spasmes.

Ook wel 'hysterische aanvallen' genoemd.

Gedurende welke de patiënt gewelddadig kan worden en onhanteerbaar.

Daarom heb ik haar uit voorzorg geïnjecteerd met een dosis heroïne.

Men kan niet voorzichtig genoeg zijn als men een aanval wil opwekken.

Zoals ik aanstonds zal proberen te doen.

Alstublieft...

Ik smeek u; doe het niet.

De sleutel... -Help me!

Help me!

Wie dan ook van jullie, alsjeblieft!

Kijk me aan.

Ik ben niet gek!

Kijk me aan!

De sleutel ligt verborgen in de vrouwelijke anatomie.

Veelal bij de borsten... -Raak me niet aan.

De binnenkant van de dijen...

...of bij de eierstokken.

Let op de samengebalde vuisten, de gekromde rug...

...de tonische, heftige krampen.

Resulterend in een diepe contractie.

Kijk uit. Ze is gaan menstrueren.

Volgende patiënt graag.

Nog vragen?

Hoe zit het met haar ontkenning dat ze niet gek is?

Iedere crimineel zegt onschuldig te zijn...

...en iedere gestoorde vrouw zegt bij zinnen te zijn.

Maar ze leek zo... -Redelijk? Wellicht. Goed opgevoed?

Beeldschoon? Klopt allemaal.

En behoorlijk gestoord.

Daarin schuilt de paradox van gekte en tevens de uitdaging van ons beroep.

Derhalve waarschuw ik u, heren, als u een carrière als geneesheer begint:

Geloof niets dat u hoort en slechts de helft van wat u ziet.

Verdomme...

STONEHEARST ASYLUM

Wacht!

Hallo daar! Pardon?

Stop alstublieft!

Eerst wilden we niet stoppen omdat u een ontsnapte gek kon zijn...

...maar u gaat juist richting gekkenhuis en niet ervandáán.

Slim geredeneerd.

U lijkt de weg kwijt te zijn, niet uw verstand.

Ik ben jullie dankbaar. Bedankt. -Bezoekt u iemand in Stonehearst?

Ik ga daar mijn opleiding als geneesheer voltooien.

Als dokter in de verschillende geestesziekten.

Volgens mij wordt u een heel goeie. U hebt vriendelijke ogen.

Dank je.

Het gekkenhuis ligt verderop, op de heuvel.

Zeker weten? -Jazeker... kijk maar!

Ik zie het niet.

Vrolijk Kerstfeest!

Hallo?

Hallo?

En wie mag jij dan wel zijn?

Allemachtig...

Goedemiddag, meneer. Ik ben Edward Newgate.

Dr. Edward Newgate. Uit Oxford.

Wilt u me wellicht binnenlaten?

Dat ligt eraan. Werd u verwacht?

Hopelijk wel. Ik had een brief aan de directeur geschreven.

Weken geleden al.

De postbezorging is niet erg stipt, in deze tijd van 't jaar.

Is dat zo?

Ik maak maar een geintje. Natuurlijk mag je binnenkomen, Ted.

Wat voor Christen zou ik zijn als ik iemand dood liet vriezen? Op Kerstavond?

Reuze bedankt. Ik waardeer het enorm.

Mijn naam is Finn. Ik ben hoofdopzichter.

Welkom in ons gekkenhuis in niemandsland.

Momenteel hebben we 200 bewoners in Stonehearst.

Zonen en dochters van de meest gegoede families in ons rijk.

Lords, hertogen, zelfs 'n nichtje van de koningin. Ze schildert met haar eigen stront.

Hoi, Rosie.

'n Burggraaf die 2 hoofden denkt te hebben en een graaf die zich een theepot waant.

Echt waar.

Wacht hier maar even. De dokter komt er zo aan.

Natuurlijk.

Gebaseerd op een verhaal van Edgar Allan Poe

Trepanatie.

Een wrede medische procedure, om bezetenen van kwade geesten te bevrijden.

Door een gat in de schedel te boren, dacht men de demonen te laten ontsnappen.

Godzijdank leven wij in meer verlichte tijden, nietwaar, dokter...

Newgate, Edward. Uit Oxford.

Excuses voor mijn plotselinge aankomst; ik had een brief geschreven.

Finn zei dat ie niet was aangekomen. -Iemand van Oxford is altijd welkom.

Wat brengt u naar Stonehearst?

Zoals ik dus schreef, hoopte ik hier uw methoden te bestuderen...

Nee, dank u... -Nonsens!

U hebt een uitputtende reis achter de rug.

Van gezegende onwetendheid naar een stortvloed van academisch gebral...

...om uiteindelijk aan te spoelen op de kust van mijn kleine koninkrijk.

En dan ook nog op de drempel van 'n nieuwe eeuw.

U wenst dus geestesziekten te behandelen.

Al sinds mijn vroege jeugd. -Waarom?

Pardon?

Waarom geen vakgebied dat hoger in aanzien staat? Chirurgie?

Ik ben niet erg dol op bloed, denk ik. -Tropische geneeskunde dan?

Of problemen met de vrouwelijke anatomie? Beide betalen beter.

Ik was altijd al gefascineerd door de verwarde geest.

Een priester ook. Maar hem wacht in elk geval de hemel. Wat hoopt u te bereiken?

De voldoening om hen te helpen die een hel doormaken.

Van alle aandoeningen die ik me kan bedenken...

...is krankzinnigheid de ergste.

Het berooft de mens van zijn rede, waardigheid en ziel.

En dat proces verloopt...

...zo langzaam, zonder de uiteindelijk troostrijke dood.

Alstublieft, meneer...

...ik bezit de drijfveer en de opleiding. Alleen de praktijkervaring ontbreekt.

Tijd voor de middagronde. -Ik wil u niet ophouden...

Loop maar mee, dokter. -Dank u.

Mr Finn, neemt u de jas van de dokter even aan?

Dank u.

We zijn ruim voorzien van de gebruikelijke gevallen.

Neurasthenie, dementie, ongeneeslijke homofilie, epilepsie, melancholie...

...maar wat ons onderscheidt, is de sociale status van onze patiënten.

Allen stammen uit gegoede families. Terrance is erfgenaam van een spoorbedrijf.

En waar lijdt hij aan? -Een diepe desinteresse in treinen.

Liet zijn familie hem daarvoor opnemen?

Dit is een boeiende zaak.

Meneer Balzoni viel van zijn paard tijdens 'n polowedstrijd in Milaan...

...en denkt sindsdien dat hij een Arabische hengst is.

Hij raakt opgewonden rond voedertijd. Ga uw gang.

De meeste patiënten zijn een schande voor de familie. Verschoppelingen.

Geef meneer zijn arm terug of ik laat je een week lang niet meer kammen!

U kamt hem? -'n Klein offer om hem tevreden te stellen.

Bevestigt dat zijn waanbeeld niet? -Ja.

Probeert u de patiënten niet te genezen? -Genezen? Met welk doel?

Om hen weer bij zinnen te brengen.

Dan krijg ik een ongelukkig mens in plaats van een blij paard.

Uwe Eminentie?

Is het hier altijd zo levendig?

Wij geloven niet in zware verdoving tot onze patiënten kasplanten worden.

We koesteren ze liever in hun natuurlijke, onvervalste staat.

Schaak.

Goedemiddag, mijn lieve schat.

Zuster?

Heeft ze vandaag al gegeten?

Ze weigert te eten tot haar zoon terugkeert uit de oorlog.

Hij is gesneuveld in Peshawar, 1885.

Heeft u al dwangvoeding geprobeerd?

Zulke middeleeuwse methoden hanteren wij hier niet.

Ik zou het niet middeleeuws noemen. -Hoe dan?

Een noodzakelijk middel om de dood te vermijden.

De dood valt niet te vermijden, evenmin als gekte te genezen is.

De menselijke conditie is ongeneeslijk. Alleen een dwaas zou een poging wagen.

Stelt u zich de volgende zaak eens voor:

Een vrouw die gewelddadig wordt van fysiek of emotioneel contact...

...dat zij als te intiem ervaart. -Dat klinkt als hysterie.

Welke behandeling zou u voorschrijven?

Mosterdbandages, denk ik. -Is ze een patiënt of een zure haring?

Bekkenmassage? Kaliumbromide?

Ik wens uw mening te horen. Niet die uit een lesboek. Geen bromide.

Open uw ogen en bekijk haar.

Ik vraag u nogmaals, nu u een gracieuze en verfijnde vrouw ziet...

...die een passie herbergt die haar fataal kan worden. Welke behandeling wordt 't?

Muziek. Drie keer per dag, en niets minder.

Bravo, dokter. Helemaal mee eens.

Geen betere therapie voor de ziel dan muziek.

Ze heet Lady Charles Graves, Eliza. U kent haar echtgenoot?

Weerzinwekkende man. Schathemelrijk.

Lijdend aan vele, onnatuurlijke voorkeuren.

Zoals verwacht werden haar aanvallen heviger na de verloving...

...totdat ze op een avond zijn oor afbeet en een oog met een kam uitdrukte.

Dus haar echtgenoot liet haar opnemen... -Nee, haar vader.

Als het aan haar man lag zou ze nog gewoon thuis zijn.

Er gaat geen week voorbij zonder een dreigbrief van hem...

...eisend dat ik haar genezen verklaar, zodat ze weer onder zijn hoede valt.

En dat weigert u?

Voor haar eigen veiligheid.

Kom, dokter.

Natuurlijk. -Er valt nog veel te zien voor het diner.

'Mag ik zeggen dat u subliem speelt?'

'Uw spel is subliem.'

'Buitengewoon subliem.'

'Mijn naam is Newgate.'

'Dokter Edward Newgate. Mijn naam is Edward Newgate.'

Zuster...

...mag ik een glas water? -Ja, mevrouw.

Uw spel is subliem.

Wat was dat? Mozart? Beethoven? -Dat heb ik zelf geschreven.

Uiteraard...

Ik zal me even voorstellen. Ik ben... -Dr. Newgate. Ik weet het.

We ontvangen niet veel bezoek. We zijn een soort lepra-kolonie.

Weinig lepralijders lijken me zo charmant.

Hou op met die complimentjes. Dat voelt ongemakkelijk.

Vergeef me, Mrs Graves. Ik wil u niet beledigen.

Weet u zeker dat u een dokter bent?

Uiteraard.

Ik ken geen doktoren die excuses maken. Of er zich om bekommeren wie ze beledigen.

Ik verschil van andere doktoren.