Heaven & Earth

Chuyện phim dựa trên cuộc đời thật của bà Phùng Thị Lệ Lý, ở Kỳ Là...

...một ngôi làng thuần nông miền Trung Việt Nam.

Đó là khoảng đầu năm 1950 khi Kỳ Là đã chịu sự thống trị của Pháp gần 70 năm...

...như một phần thuộc xứ sở rộng lớn của đế chế thuộc địa Đông Dương.

Các cấp chính quyền Pháp ở mãi tận Sài Gòn, Hà Nội hay Paris, nhưng ở Kỳ Là...

...cuộc sống vẫn tiếp diễn như hàng ngàn năm trước...

...dưới sự bảo bọc của Cha Trời và Mẹ Đất. Giữa Trời và Đất là con người...

...luôn cố gắng mang lại những vụ mùa và làm theo lời dạy bảo của Đức Phật.

"Từ lâu lắm rồi...

...có một thiếu nữ xuất hiện trên thế gian...

...giống như những người anh người chị của cô ấy.

Cô ấy đã chiến đấu trong chiến tranh...

...đã có con...

...đã đau khổ...

...và đã yêu thật nhiều.

Tôi là đứa con thứ sáu...

...tên Phùng Thị Lệ Lý...

Và tôi sống trong ngôi làng đẹp nhất trên thế gian."

TRỜI & ĐẤT

"Những ký ức xưa nhất của tôi là về những ngày làm việc ngoài đồng với mẹ.

Mẹ tôi luôn tay làm việc.

Mỗi hạt thóc, là một mầm sống, không bao giờ được bỏ phí.

Trong lúc làm, bà dạy tôi tất cả những điều tôi cần biết về cuộc sống."

Mẹ ơi, thực sự con từ đâu ra? Trẻ con từ đâu ra hả mẹ?

Từ lỗ rốn của mẹ này.

Con đừng lo, Trời làm ra em bé và cho chúng vào bụng ta.

Sẽ có nhiều dấu hiệu báo trước.

"Nhánh mạ non mong manh phải cấy đi cấy lại nhiều lần.

Ruộng lúa của chúng tôi luôn ở gần các nghĩa địa...

...Vì chúng tôi tin rằng linh hồn người chết đi vào ruộng lúa...

...Những thế hệ sau, khi ăn hạt lúa...

... đã thấm nhuần linh hồn của tổ tiên mình."

"Rồi một ngày, vào mùa hè năm 1953...

... lính Pháp đến...

Họ đã tàn phá ngôi làng của chúng tôi...

..và năm sau đó chúng tôi bị nạn đói.

Tôi sẽ không bao giờ quên đôi mắt của cha tôi...

...khi cha nhìn căn nhà của chúng tôi cháy rụi.

Nhưng rồi, cũng như cha ông đã làm từ nhiều thế kỷ qua...

...Chúng tôi đã xây dựng lại ngôi làng...."

Mẹ, nói thật con nghe em bé từ đâu mà có?

"Và rồi vào năm 1963...

...khung cảnh đồng quê đã đổi thay...vĩnh viễn.

Khi những người lính Việt Cộng đầu tiên đến làng vào mùa mưa năm ấy.

Vài người trong số họ là lính du kích cũ từ thời kháng chiến chống Pháp.

Đa số là người từ miền Bắc vào.

Tất cả đều giận dữ."

Cha mẹ tôi dạy rằng người Việt là "Con Rồng Cháu Tiên"...

...là một đất nước tự do.

Đó là nguyên nhân cuộc chiến này.

Người Trung Hoa, người Nhật, người Pháp, tất cả đều muốn cai trị chúng ta.

Và ta đã thắng họ!

Miền Bắc và miền Nam Việt Nam không thể cách chia, như chị em một nhà.

Nhưng vào năm 1954...

...quân đội Pháp và đồng minh Mỹ đã chia cắt đất nước và chiếm lấy miền Nam.

Ta có thể đứng yên và nhìn quân xâm lăng thay phiên nhau...

...cưỡng hiếp và làm hư hỏng người thân của ta không?!

Đó là nguyên nhân cuộc chiến này.

Tại sao những người ngoại bang lại có thể đến đây ...

...chia đôi đất nước và chỉ định người ra Bắc, kẻ vào Nam?

Tại sao vậy?

Nếu nước Việt Nam thật sự là của người Việt...

...ta phải có quyền chọn lựa chính quyền của mình.

Một dân tộc không thể có 2 chính quyền. Không khác gì một gia đình có 2 người cha.

-Họ có bom, quân số họ gấp 10 của ta! -Ông ấy nói đúng.

Và chúng tôi có gì?

Chúng tôi có giẻ rách, có súng ống là đấy:

Gậy gộc! Chúng tôi có gậy gộc!

Chúng tôi không có ngôi vị, không thăng tiến.

Chúng tôi không lãnh lương.

Chúng tôi là đầy tớ nhân dân.

Chúng tôi tôn trọng nhà cửa và đền chùa của nhân dân.

Chúng tôi...là gia đình của mọi gia đình.

Lệ Lý! Em muốn nhảy với anh không?

Bé con, lại đây!

"Đó là anh Sáu, người mà tôi thương yêu nhất nhà.

Anh ấy luôn là người bảo vệ tôi và làm tôi vui."

Nhanh lên!

Gạo thơm, đậu đen này.

Con phải thật cẩn thận nghe Sáu. Nhớ viết thư cho mẹ.

Con sẽ viết.

Lý ơi, rồi anh sẽ về.

Con gái lớn rồi phải ngoan nhé. Nhớ chăm lo cho cha mẹ!

Coi chừng ma bắt anh nha, anh Sáu!

Hãy bảo trọng!

"Vậy là họ đã đi ra Hà Nội theo Việt Cộng...

...Tôi cảm giác đó là lần sau cùng tôi gặp anh Bốn (Tư)...

...và anh Sáu của tôi, phải lâu và rất rất lâu...

...có lẽ là mãi mãi nữa.

Nhưng anh Sáu ra đi là người mà tôi đau lòng nhất."

Con có hiểu đất nước này không chỉ nhiều sình lầy, sông ngòi và rừng rậm?

Con có biết là anh Sáu có thể không trở về chứ?

Cha đã nói với con nhiều lần...

...người Trung Hoa đô hộ đất nước ta...

...Nhiều người đã chết.

Lê Lợi, Gia Long và Hai Bà Trưng.

Và cụ tổ Phùng Thị Chính nhà ta cũng đã chiến đấu chống quân Trung Hoa.

Ông của con đã chiến đấu và hy sinh chống quân Nhật...

...trước khi con ra đời.

Dân ta đã đau khổ nhiều.

Vào thời Nhật đô hộ...

...cha mẹ bị bắt ra Đà Nẵng...

...để làm đường băng cho phi cơ của họ.

Chúng ta làm việc như nô lệ.

Chỉ được 1 bát cơm trắng,

và thêm 1 ngày sống sót nữa.

Bảy Lý, tự do không bao giờ là món quà tặng không.

Phải đấu tranh liên tục để dành lại nó. Con hiểu không?

Con hiểu.

Con thấy miền đất này không?

Từ nay Việt Nam là của con.

Nếu quân thù trở lại...

...Giờ đây con phải vừa là gái, vừa là trai.

"Theo cha tôi, tôi đã tập yêu Trời và những người tôi không thể thấy...

...Tổ tiên của tôi.

Nhưng sẽ đến lúc tôi hiểu ra...

...Lời của cha tôi đã bị những sự kiện lịch sử biến đổi."

"Lính Quốc gia đã đến làng chúng tôi cùng một số cố vấn Mỹ."

Làng của quý vị sẽ an toàn!

"Họ xây ấp chiến lược chống Việt Cộng."

Nơi đây sẽ thuộc về thôn Bình Kỳ.

Một số người trong làng sẽ được tập huấn quân sự...

...để có thể sẵn sàng ứng phó...

...với quân phiến loạn Việt Cộng!

Dân làng sẽ được thưởng...

...bằng thực phẩm và tiền.

Thanh niên sẽ được tập trung...

...vào trại tập huấn quân sự.

Trẻ em...vẫn tiếp tục đi học.

Làng này sẽ ấm no, thanh bình.

Còn ai thắc mắc gì không?

Hãy đến gặp trưởng làng!

Chào cờ...Chào!

"Nhũng người lính đã ăn thực phẩm của làng, ngủ với phụ nữ trong làng...

...và lục soát dân làng cũng y như thủa làng bị ngoại bang chiếm đóng hàng mấy thế kỷ trước.

Nhưng Tổng thống Ngô Đình Diệm là đồng minh của Mỹ...

...và cũng theo Công Giáo, như người Pháp.

Và điều đó khiến người theo đạo Phật ở địa phương nghi ngờ ông ấy.

Nhà lãnh đạo phía Bắc, Hồ Chí Minh...

...đã từng là một nhà ái quốc lỗi lạc trong thời kỳ chống quân Nhật và Pháp.

Chúng tôi nghe kể nhiều về lòng thương và tình yêu của ông ấy với Việt Nam."

Trong làng có Việt Cộng không?

-Họ là ai? -Người Mỹ!

Nghe nói sau cặp kính, mắt người nào cũng xanh lơ và mờ.

Nếu cởi giày ra, chân họ rất mỏng manh và kêu đau.

Lấy kính và giày đi, họ chẳng làm gì được.

Lính gì tệ vậy?

Hàng rào mình tệ thì có.

Tổng thống Ngô Đình Diệm muốn biết:

Các em sẽ làm gì nếu thấy lính Việt Cộng hay nghe nói...

...về người nào giúp đỡ họ?

"Giao nộp cho lính Quốc Gia".

Giỏi.

Và nhận tiền thưởng cho mỗi tên Việt Cộng mà ta giúp bắt được.

Ban ngày chúng tôi là 1 ngôi làng theo Chính phủ.

Nhưng mỗi đêm khi những người lính về đồn, và chúng tôi chơi đùa với nhau...

...chẳng thiếu một chiến sĩ Việt Cộng nào.

Rồi một đêm, lính Việt Cộng đến bắt thầy giáo của tôi.

Mày dạy bọn trẻ phản lại đất nước phải không? Quân phản bội!

Điều đầu tiên mọi người phải biết: Từ đêm nay Kỳ Là đã được giải phóng...

...khỏi tay quân xâm lược!

Chúng tôi là quân đội giải phóng!

Bóng đêm thuộc về quân Việt Cộng.

Dù tôi thật sự sợ hãi.

cũng không có cách nào khác hơn.

Họ đấu tranh để giải phóng chúng tôi khỏi chính phủ miền Nam.

Họ không cần biết ai có thắc mắc gì,

Hai bên đều cư xử như trẻ con ngu ngốc, thật ngu ngốc.

Có tin gì của Sáu và Bốn không?

Họ còn tập huấn ở miền Bắc.

-Tôi đi thăm con được không? -Giờ không phải lúc cho mẹ-con đâu.

Tôi bảo họ ta cần có nó ở nhà để lo việc đồng áng

Nó chẳng giúp được gì, có khi nên cho nó theo thằng Sáu.

Như thế...

...nó sẽ biết giá trị của lao động.

Bà đừng nói vậy!

Bảy Lý phải làm việc như mọi người!

Nó nghĩ nó là một công chúa hay sao?

Tốt nhất là lao động. Cứ bận rộn về những lời ong ve của lũ trai hư hỏng.

Không phải vậy đâu. Con sợ những anh lớn hơn.

-Đừng nói nữa. lm đi! -Bà đừng đánh nữa!

Bà nghe chưa?

Bà muốn tôi cho con tôi ra Hà Nội hay Sài gòn đây?

Nếu không sống được với gia đình, thì sống làm gì?

Ông thì chỉ nghĩ tới bản thân.

Lính Pháp, lính Nhật, bây giờ thì lính Mỹ trong làng mình.

Phải cho con cái ra Bắc hết! Không còn cách nào khác!

Sắp có chiến tranh rồi, ông đừng ích kỷ như vậy!

Bà im đi!

Đi đi!

Mẹ đừng giận cha con, mẹ ơi!

Xin mẹ đừng khóc nữa!

Mẹ đã làm cha con mất mặt...

Nếu sau này con làm chồng con mất mặt,

Con sẽ bị tát một bên do chồng và bên kia là do mẹ.

Con nghe không?

Đứa nào trước đây?

Nói tên ai đó đi! Nếu không mày sẽ chết!

Mày nói ngay hoặc vĩnh biệt đi, Việt Cộng!

Mày biết mà, thằng khốn?