The Big Short

Dựa trên câu chuyện có thật.

Thứ khiến ta gặp rắc rối không phải những điều ta không biết.

Mà là những điều ta biết chắc nhưng hóa ra không đúng.

Mark Twain.

Chào, Frank. Vợ con ông thế nào rồi?

Riêng cho ông, tôi đang cân nhắc mua trái phiếu kho bạc

và cổ phiếu các công ty điện nước.

Ông hút thuốc không?

Vào cuối những năm 70, ngân hàng không phải là ngành nghề

để bạn kiếm thật nhiều tiền.

Nó chán đến muốn chết.

Hôm qua anh xem đội Mets không?

Chứa toàn lũ ăn hại. Giống hệt nghề bán bảo hiểm,

...hoặc kế toán.

Và nếu ngân hàng đã là chán,

thì phòng trái phiếu của ngân hàng giống hệt bị hôn mê bất tỉnh.

Trái phiếu thì ai chả biết.

Tặng chúng cho thằng nhóc hỉ mũi chưa sạch khi nó 15,

May ra đến năm 30 tuổi nó sẽ lãi được 100 đô.

Tẻ nhạt.

Nhưng đó là trước khi Lewis Ranieri xuất hiện

tại ngân hàng Salomon Brothers.

Có thể bạn không biết đó là ai, nhưng ông ta thay đổi cuộc đời bạn

nhiều hơn Michael Jordan, iPod và Youtube cộng lại.

Được rồi các anh, ta kiếm chút tiền nào!

Kiếm tiền thôi! Các anh nghĩ sao?

Lúc đó ngay cả Lewis cũng chưa biết,

nhưng ông ta đã thay đổi ngành ngân hàng mãi mãi

chỉ với một ý tưởng đơn giản.

Chứng khoán đảm bảo bằng các khoản vay thế chấp mua nhà,

hay gọi tắt là MBS.

Nếu lấy một khoản vay mua nhà bình thường,

ta có lãi suất cố định 30 năm,

tẻ nhạt, an toàn, lợi tức thấp, phải không?

Tuy nhiên...

khi ta gộp hàng nghìn khoản vay như vậy lại với nhau,

thì bỗng dưng lợi tức tăng lên, nhưng rủi ro thì vẫn thấp bởi vì,

đây là vay mua nhà!

Làm gì có ai không trả tiền vay mua nhà?

Xếp hạng tín dụng của loại trái phiếu này là gì?

Thưa quý vị, trái phiếu này được xếp hạng tín dụng AAA.

Đây chính là sản phẩm quỹ hưu trí bang Michigan đã tìm kiếm bấy lâu nay.

Tôi sẽ mua $20 triệu.

Ôi thôi nào, mạnh mẽ lên chứ.

$25 triệu.

Tiền trút xuống như mưa,

và lần đầu tiên,

nhân viên ngân hàng chuyển từ các câu lạc bộ đồng quê sang thoát y.

Chẳng mấy chốc tiền tiết kiệm và cổ phiếu không còn đáng kể.

Họ giao dịch 50,100,200 tỷ đô la trái phiếu vay mua nhà

và một loạt các loại giấy tờ có giá khác mỗi năm.

Và nước Mỹ gần như không để ý

khi ngành ngân hàng tẻ nhạt leo lên vị trí số một.

Thế rồi gần 30 năm sau, vào năm 2008,

tất cả đều sụp đổ.

Tháng Ba. Bear Stearns đang ở bên bờ vực phá sản

và FED phải đứng ra rao bán ngân hàng này.

Đây là khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất trong thời hiện đại.

Và chắc chắn là thảm họa tài chính tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua,

và khép lại thời hoàng kim của các doanh nghiệp Mỹ.

Cuối cùng, việc chứng khoán hóa các khoản vay của Lewis Ranieri

đã biến tướng thành con quái vật kéo sập nền kinh tế thế giới.

Và không chuyên gia, lãnh đạo, hay phát thanh viên nào

thấy trước được điều đó.

Có lẽ hầu hết các bạn đến giờ vẫn không biết chuyện gì đã xảy ra.

Ừ thì bạn nhại lại được vài câu để tỏ vẻ nguy hiểm, nhưng thôi nào.

"Các tổ chức tài chính của chúng ta rất vững chắc."

Nhưng có vài người đã dự đoán được trước điều này.

Trong khi cả thế giới đang mở tiệc liên hoan,

một vài kẻ ngoài cuộc và lập dị đã thấy điều không ai khác thấy.

Không phải tôi. Tôi không lập dị. Tôi khá là sành điệu.

Nhưng để chút nữa ta gặp lại nhau sau.

Những kẻ ngoài cuộc này đã nhìn ra sự dối trá ở trung tâm nền kinh tế.

Và họ nhìn ra nó theo cách mà đám ngu ngốc còn lại không hề nghĩ đến.

Họ đã nhìn.

NGƯỢC DÒNG KHỦNG HOẢNG

Vào những năm 1930,

thị trường nhà đất trên cả nước giảm mạnh

mất khoảng 80% giá trị.

Một nửa các khoản vay thế chấp mua nhà trở thành nợ xấu.

Đã có rất nhiều...

các tín hiệu cảnh báo cụ thể, cực kỳ dễ nhận biết.

Ví dụ như là...

một trong những đặc điểm của tình trạng bong bóng

là tỷ lệ gian lận cũng như độ phức tạp của nó gia tăng nhanh chóng.

Và cậu có biết là bây giờ chúng đang gia tăng không?

Từ trước đến giờ

tôi luôn thấy thoải mái hơn khi chỉ có một mình.

Tôi nghĩ có lẽ đó là do con mắt giả bằng kính của tôi.

Tôi mất một mắt do bị bệnh hồi bé.

Nó khiến tôi xa cách mọi người.

Và cậu có biết là bây giờ chúng đang gia tăng không?

Tỷ lệ gian lận tín dụng cao nhất kể từ những năm 1930.

Này, không sao đâu con.

Không, tôi đã không biết điều đó.

Năm 1933, năm thứ tư của cuộc Đại Khủng Hoảng.

Ta chỉ cần rửa nó rồi đặt nó lại thôi.

Con đã chơi rất tuyệt.

Bố nghe chính huấn luyện viên nói vậy.

Ta về nhà được không?

Mọi giao tiếp xã hội đều thật ngượng ngùng cho cả tôi lẫn người đối diện.

Kể cả khi tôi cố khen một ai đó,

nó cũng có gì đó không ổn.

Tóc cậu đẹp lắm. Cậu tự cắt đấy à?

Sao cơ?

Không, tôi...

Tôi xin lỗi. Chỉ là...

Tôi nói nhiều quá.

Vợ tôi bảo là tôi cần chia sẻ nhiều hơn.

- Như thế có vẻ là lành mạnh. - Ừ.

Vậy tôi có được nhận không?

Tôi thật sự nghĩ là tôi có thể giúp quỹ đầu tư của anh.

Ừ.

Ừ, được thôi. Làm việc đi.

- Cậu là... - David. Tuyệt quá.

Có lẽ tôi sẽ ra tìm chỗ ngồi.

Có điều gì anh muốn tôi bắt tay vào làm...

Ừ.

Anh có thể cho tôi biết sau. Tôi có thể quay lại.

Cậu có thấy kỳ lạ khi...

bong bóng công nghệ vỡ vào năm 2001,

vậy mà thị trường nhà đất tại San Jose,

trung tâm công nghệ của thế giới,

lại tăng giá không?

Như vậy có kỳ lạ không?

Không.

Thị trường nhà đất mà. Bất động sản vốn luôn ổn định.

Rất ổn định, ít rủi ro.

Ai cũng nghĩ vậy, ừ.

Tôi muốn cậu xem cho tôi

20 trái phiếu nợ vay mua nhà được giao dịch nhiều nhất hiện nay.

Anh muốn danh sách 20 loại trái phiếu nợ vay mua nhà bán chạy nhất à?

Không, không. Tôi muốn biết về từng khoản vay tạo nên mỗi trái phiếu.

Chẳng phải các trái phiếu đó...

Chẳng phải các trái phiếu đó được tạo ra từ hàng nghìn các khoản vay mua nhà sao?

Đúng.

Tôi sẽ bắt đầu ngay, thưa bác sĩ Burry.

QUỸ SCION: TĂNG 38%

"UBCK phạt môi giới vay mua nhà vi phạm" - không tìm thấy kết quả nào.

Bình thường tôi rất dễ tính.

Hỏi ai cũng được, tôi rất dễ làm việc cùng.

Nhưng ngay khi con trai tôi mắc lỗi, tôi...

...la hét thằng bé y như cách bố tôi đã làm.

Những gì phát ra từ miệng tôi...

Xin lỗi tôi đến muộn! Không có tắc xi.

Ôi...

Mọi người nghe nhé.

Hôm qua tôi gặp một gã làm cho ngân hàng thương mại.

Đáng nhẽ tôi phải chào mời hắn đầu tư vào quỹ của tôi,

nhưng thay vào đó,

tôi lại bắt đầu tra hỏi hắn về các khoản phạt thấu chi

và về việc ngân hàng hắn cho phép khách hàng viết cả chục chi phiếu

trước khi thông báo tài khoản hết tiền.

Và gã này kiếm cả tỷ đô la nhờ chặt chém khách hàng theo cách đó.

Rồi tôi càng lúc càng giận dữ.

Rồi tôi hỏi hắn, tôi nhìn vào mặt hắn rồi nói,

"Sao anh có thể ngủ được mỗi đêm,

"khi biết rằng anh đang ăn chặn của những người lao động?"

Và mọi người biết sao không? Hắn bỏ đi.

Hắn đứng dậy bỏ đi khỏi bữa trưa, mà không nói gì.

Thế là thế nào?

Trong tình huống này thì ai là kẻ sai? Là tôi à?

Hay là tên khốn nạn này?

Hắn có phải kẻ sai ở đây không?

Ta từng nói về việc này nhiều lần rồi.

Anh không thể đến muộn rồi chen ngang vào buổi tâm sự.

Ý cô là sao? Tôi có chen ngang gì đâu?

Tôi đã chen ngang à?

Ừ.

Anh làm nghề gì?

Giao dịch hàng hóa.

Thế thì chúc may mắn.

Mark, tôi biết anh đã trải qua mất mát đau đớn.

Có lẽ anh muốn tâm sự về chuyện đó.

Tôi không nói về chuyện đó.

Chờ chút.

Chờ chút...

Khỉ thật, tôi phải nghe cái này. Xin lỗi.

Không, tôi không quan tâm, Porter.

Nghề của gã đó là lừa đảo mọi người.

Hắn trụ được bao lâu cơ chứ?

Tạm biệt mọi người!

95...

Quá hạn 30 ngày... quá hạn 60 ngày...

Trả đúng hạn...

Các điểm tín dụng FICO này...

Trả muộn. Sau đó trả đủ...

Thêm một khoản quá hạn 30 ngày...

Cho vay 95% giá trị tài sản, 90% giá trị. Họ trả đúng hạn...

Quá hạn 60 ngày à? Trời đất!

Cho vay 110% giá trị tài sản? Làm gì có chuyện đó!

Quá hạn 30 ngày, lãi suất điều chỉnh...

Năm '07 điều chỉnh lãi suất...

Năm '06 điều chỉnh lãi suất...

95%... 90%... Trời đất!

Anh ta cả ngày chưa di chuyển.

Cứ vài ngày anh ta lại như vậy.

Chưa nói gì với tôi kể từ khi nhận tôi vào.

Có lẽ tỉ lệ... rủi ro cao,

lãi suất chỉ có... tôi chưa thấy khoản vay nào như vậy,