BBC How Nature Works: Grasslands

10 triệu loài đang sống trên hành tinh trái đất.

Nhưng không loài nào có thể sống sót một mình.

Tất cả sự sống đều phụ thuộc vào các mối liên kết.

Các mối quan hệ phức hợp và không ngờ giữa hàng triệu thực vật và động vật.

Lần này...

các đồng cỏ.

Nơi con khỉ này phụ thuộc vào con hươu cao cổ.

Và các mối quan hệ kỳ quái cho phép một vài trong những loài động vật to lớn phát triển mạnh không ngờ.

Thiên Nhiên Vận Hành Ra Sao

ĐỒNG CỎ Các đồng cỏ bao phủ một phần tư đất liền trên trái đất.

Prairies của Bắc Mỹ.

Steppes của Châu Á.

Và Savannah của Châu phi.

Cuộc sống ở đây phải đấu tranh để sinh tồn.

Con sư tử cái này phải ăn một khối lượng thịt lớn để sản xuất đủ sữa cho con của nó.

Lượng sữa này cung cấp cho chúng các vitamin và năng lượng thiết yếu.

Nhưng nó cũng chứa một thành phần cần thiết khác.

Đạm.

Đàn con non không thể lớn lên thiếu chất này.

Chúng cần protein để tạo lên tất cả các cấu trúc trong cơ thể, cơ bắp mới, xương và lông.

Mẹ của chúng cần protein để duy trì và sửa chữa lớp mô.

Nó lấy các protein (đạm) từ các con vật nó tiêu thụ mà theo lần lượt chúng lấy được protein từ cỏ chúng ăn.

Việc tạo ra những protein này đòi hỏi một nguyên tố quan trọng.

Nitrogen. (Ni-tơ)

Không có dưỡng chất này, sự sống là không thể.

Nhưng các đồng cỏ thì thiếu trầm trọng thành phần sống còn này.

Và sự tranh giành nitrogen ở các đồng cỏ thì dữ dội hơn

hầu hết bất cứ hệ sinh thái nào trên mặt đất.

Chưa hết, chúng còn nuôi sống vài loài động vật lớn nhất hành tinh.

Câu chuyện về cách những loài thú ăn thịt hàng đầu này sống sót ở đây

bắt đầu ở đáy của chuỗi thức ăn chính là cỏ.

Cỏ có thể trông đơn giản nhưng đừng bị đánh lừa.

Đó là một loài thực vật rất đặc biệt.

Nó có thể đương đầu với việc thiếu một lượng nitrogen mà các loài thực vật khác đơn giản là không thể chịu đựng được, vì cấu trúc của chúng

Rễ cỏ mọc 3m sâu thẳng xuống để thu thập tất cả các hợp chất notrogen mà chúng có thể.

Và cỏ có thể sản xuất ra lá với một lượng nitrogen nhỏ.

Điều này cho phép nó tồn tại, cung cấp thực phẩm cho lớp tiếp theo,

những loài ăn cỏ.

Và chỉ một mình Châu Phi có hàng triệu những loài này.

Nhưng chính cỏ thì lại không chứa nhiều nitrogen.

nên các loài động vật gặm cỏ có một thách thức lớn,

để ép đủ nitrogen từ cỏ.

Impala là một trong những loài linh dương phổ biến nhất ở Châu Phi và ăn hầu hết là cỏ.

Chúng sống sót được trong chế độ ăn nghèo dinh dưỡng này bằng một chến lược đặc biệt.

Nó nuốt cỏ vào, như bạn đã mong thế,

nhưng hãy quan sát điều gì xảy ra tiếp theo.

Nó ợ ra một cuộn cỏ đã được tiêu hóa nửa chừng và xử lý tất cả một lần nữa.

Việc này được gọi là nghiền lại.

Bằng cách tiêu hóa cỏ không chỉ một lần mà hai lần chúng có thể hút ra được từng giọt nitrogen cuối cùng.

Linh dương đầu bò Wildebeest cũng nghiền lại,

nhưng có một chiến lược tìm nitrogen khác

làm phát sinh một trong những cảnh tượng thiên nhiên hoang dã kỳ vỹ nhất trên trái đất.

Hàng năm, 1,5 triệu wildebeest di cư một chặng đường 1.500km ngang qua phía đông Châu Phi,

trong quá trình tìm kiếm loại cỏ tốt nhất.

Bởi vì có loài cỏ giàu nitrogen hơn.

Khi cỏ mọc dài hơn, lượng nitrogen nó giữ giảm đi.

Cuối cùng thì cỏ chỉ giữ một lượng nitrogen rất nhỏ trên mỗi gram, nó trở lên vô ích với wildebeest.

Chiến lược luôn di chuyển có nghĩa là wildebeest tìm được loại cỏ tốt nhất.

Hoàn thành công việc khó nhọc đó, thu được nitrogen từ khắp đồng cỏ,

mỗi con wildebeest hình thành lên một gói protein cô đặc.

Và giờ thì các loài thú ăn thịt có thể chiếm lợi thế.

Con báo Cheetah này đang đợi con wildebeest bắt đầu chạy trước khi nó tấn công

bởi vì đà của con mồi chuyển động khiến chúng dễ dàng hạ hơn.

Con mẹ sẽ phải săn cho lũ con non của nó cho đến khi chúng ít nhất là một tuổi.

Ngay cả như vậy thì chỉ có 5% báo con Cheetah tránh được thiếu ăn và bị ăn thịt để phát triển trưởng thành.

Việc tranh giành lượng protein quý báu thì rất ác liệt, bởi vậy chúng phải ăn nhanh,

trước khi lũ kền kền bay đến đủ số lượng để khủng bố chúng khỏi vụ giết chóc.

Bốn con cheetah có thể ăn cắn xé một con mồi cỡ này chỉ trong 15 phút.

Nhưng cheetah thì không đủ mạnh để giấu hoặc bảo vệ thành quả này,

bởi vậy thì cuối cùng lũ kền kền cũng lấy được lượt của chúng.

Wildebeest và hầu hết cheetah kiếm mồi khác đều kiếm ăn ở những khu vực cỏ có tương đối cao nitrogen.

Và cheetah đi theo con mồi của chúng.

Nhưng không chỉ là loại cỏ tốt nhất nuôi dưỡng động vật hoang dã nổi tiếng của Châu Phi.

Ngay cả ở những khu vực có lượng nitrogen thấp nhất những con vật to lớn như con tê giác trắng này vẫn có thể xoay xở để thịnh vượng.

Con cái này đạt được điều này với một chiến lượng khác biệt mà thực sự dựa vào kích thước của nó.

Từ đầu tới mông nó đo được 3m và nặng như một chiếc xe tải.

Điều này khiến nó trở thành một trong những loài vật lớn nhất thế giới.

Cơ thể đồ sộ của nó tạo thành một chỗ chứa cho một phòng lên men khổng lồ.

Điều này cho phép nó bù lại chất lượng thấp của cỏ bằng cách ăn nhiều

và để nó lên men từ từ.

Trên thực tế con cái này dành 12 giờ một ngày, liên tục ăn.

Nhưng con vật khổng lồ hiền lành này cũng cung cấp một nguồn thức ăn cho các con vật khác.

Những con chim mỏ đỏ oxpecker này làm một chuyến đi trong khi đang ăn những con ve.

Và những con cò bạch thô lỗ đi theo những con tê giác này khắp đồng cỏ,

làm một yến tiệc côn trùng bị bay ra từ bước chân khổng lồ của nó.

Đáng chú ý là tê giác cũng giúp các loài gặm cỏ khác bằng cách tạo ra những điểm giải trí đầy dinh dưỡng.

Khi tê giác thải các chất trong cơ thể ra, chúng cô lại nhiều nitrogen trong một điểm.

Ở đây, cỏ mới giàu-nitrogen có thể mọc.

Và việc thu hoạch cỏ dài thúc đẩy sự tăng trưởng của những loài cỏ ngắn hơn.

Bởi vì cỏ giờ có nhiều dưỡng chất hơn, con impala kiểu cách này có thể đến đây để ăn.

Những con tê giác này đã thay đổi những khu vực cỏ nghèo chất lượng thành những cánh đồng giàu-nitrogen,

là điều khiến chúng trở thành các kỹ sư hệ sinh thái quan trọng.

Nhưng ở một vài khu vực, không có những cánh đồng như thế có thể được tìm thấy.

Βrazil.

Các đồng cỏ ở đây trong Công viên Quốc gia Emas thì rất thấp lượng nitrogen.

Và không có bầy gặm cỏ lớn nào như bò rừng bison hay wildebeest tồn tại.

Bởi thế loài thú ăn thịt hàng đầu ở những đồng cỏ này

đã phát triển các chiến thuật sống sót khác biệt đối với sư tử hoặc cheetah.

Sói bờm.

Những cái chân dài của nó giúp nó nhìn qua được cỏ cao,

và tôi tai to giúp nó tìm ra con mồi.

Các sói khác thì săn theo bầy.

Nhưng ở đây, đồ thừa nghèo nàn đến nỗi hai con sói chỉ đi cùng nhau ngắn gọn để sinh sản.

Hoặc không một con trong chúng phải đi.

Con sói này đã tiêu tốn nhiều năng lượng vào việc bắt cho bữa tối một phần thưởng nhỏ.

Con sói đực này cố gắng kích động một con chuột chạy bằng cách nhảy lên và nện chân nó lên mặt đất.

Con sói lắng nghe và đợi những âm thanh nhỏ nhất cho đến khi con chuột di chuyển và cuốn lớp che đậy đi.

Nó có thể đi bộ 30km một ngày để tìm đủ các mẩu thức ăn.

Phong cách sống này cung cấp chỉ đủ nitrogen cho sói bờm để phát triển và duy trì lớp mô mà thôi.

Nhưng để có đủ năng lượng, con sói này đã đặt nó vào một phần bổ sung ăn kiêng lạ thường.

Sói bờm thực hiện các cuộc săn hầu hết về đêm.

Thật ngạc nhiên, những quả lobeira này chính là thứ nó đang tìm kiếm.

Quả này chứa protein và các loại carbohydrate

cho con sói này thêm nitrogen và năng lượng nó cần.

Quả loberi thì rất quan trọng, nó hình thành lên một nửa chế độ ăn hàng ngày của sói.

Và vẫn còn ngạc nhiên nữa là những con sói này trồng trọt hiệu quả trái cây của chúng.

Sói bờm cần đánh dấu lãnh thổ của chúng.

Chúng thực hiện việc đó trên những điểm cao nơi mà những con sói khác sẽ thể nhìn thấy, và ngửi thấy, từ khoảng cách xa hơn nhiều.

Trên bình nguyên Cerrado, những cái tổ kiến cắt-lá hình thành lên một trong vài khu vực được bồi bắp.

Lâu trước đó, kiến cắt-lá sống trong tổ phía dưới phân của sói.

Và những thứ tiêu hóa chưa hết của trái cây thì hấp dẫn không cưỡng lại được.

Chúng thậm chí còn thử một ít của chuột.

Nhưng đàn kiến này đang tìm kiếm thứ khác và một trong chúng đã tìm thấy.

Hạt hình tròn của trái cây loberia.

Quá nửa chỗ phân là những hạt này.

Và đàn kiến cẩn thận mang từng hạt về tổ.

Sau đó, vì lý do nào đó,

nhiều hạt khi đó sẽ được

Những hạt này được chất thành đống, cùng với phân của kiến và những vụn đất của việc đào bới,

tất cả cùng nhau tạo thành phân trộn.

Không chỉ có sói mang hạt đến nơi hoàn hảo để nảy mầm,

mà phân của nó cũng sẽ cung cấp chất màu để giúp các cây trái sinh trưởng.

Những hạt mà đã đi qua cơ thể sói thì có khả năng nảy mầm hơn là những hạt không đi qua.

Nó mọc rất tốt ở vài nơi

mỗi một cây lobeira thì mọc lên từ một tổ kiến cắt lá.

Cung cấp cho sói nguồn trái cây đều đặn.

Những cái mạng quan hệ phức hợp như thế này cho phép các con vật sống sót khỏi việc thiếu nitrogen của các đồng cỏ.

Nhưng việc can thiệp vào những mối liên kết này có thể gây ra những thay đổi mà làm lay động khắp cả hệ sinh thái.

Không ở đâu cho thấy việc này rõ hơn ở Αustralia.

Những đồng cỏ này có mức độ nitrogen thấp nhất trên hành tinh này.

Chuột túi Kangaroo thì thích nghi hoàn toàn để sống sót trong một nơi đầy thách thức đến như vậy.

Nhưng một nhóm kangaroo cho thấy điều gì xảy ra khi môi trường của chúng thay đổi.

Con kangaroo xám miền đông này cân nặng còn nhẹ hơn một đồng xu nhỏ khi được sinh ra.

Từ khi sinh, nó sẽ tăng trọng lượng lên đến 60 ngàn lần một cách chóng mặt, để đạt tới kích thước của bố nó.

Việc này đòi hỏi nhiều protein.

Thật may mắn cho nó, nó đang sống ở một nơi khá đặc biệt.

Câu lạc bộ golf Anglesea gần Melbourne.

Kể từ khi sân này được xây dựng 60 năm trước thì quần thể kangaroo đã bùng nổ.

Lần đếm gần đây nhất đã là 359 ngàn con,

gần 20 con cho mỗi lỗ.