Africa: The Greatest Show On Earth

C H Â U P H I

Ngay giữa trung tâm châu Phi.

Và ngay trung tâm của 2 dặm vuông rừng mưa nhiệt đới rậm rạp.

Thoạt nhìn lần dầu, nó có vẻ hoang vắng và kỳ quái,

không phải nơi thuận lợi để sinh sống.

Nhưng thật ra, các loài vật lại tập trung ở đây đông

hơn bất cứ nơi nào khác ở châu Phi.

Và trong thế giới này, chúng phải nắm lấy từng cơ hội.

Sự cạnh tranh rất khốc liệt và tàn nhẫn.

Ngay cả bản thân rừng cũng phải tự chống lại gai

và nhựa cây độc.

Tại đây, mọi vật sống phải đấu tranh để giành chỗ.

Tập 3: CONGO Dịch bởi: foman

Thật đẹp.

Nhưng cây hoa chỉ nghĩ đến lợi ích của mình,

dụ dỗ loài vật vào một liên minh mơ hồ.

Những con ong mật.

Chúng phải làm việc chăm chỉ.

Những hoa rừng khiến chúng phải làm thế bằng cách phân phối mật hoa,

buộc mỗi con ong phải viếng thăm và thụ phấn

ít nhất một ngàn hoa mỗi ngày.

Đối với ong, sự nỗ lực thật đáng giá.

Chúng cần mật hoa để tạo mật ong, tích trữ ở trong những chiếc hủ.

Nó thật quý giá, chúng giấu nó bên dưới lớp vỏ của một cái cây.

Nhưng bí mật đã bại lộ.

Không có gì là an toàn trong khu rừng này.

Tinh tinh thích mật ong.

Nó dường như quên mất nguy hiểm.

Một cú ngã từ trên đây có thể mất mạng.

Nhưng nó cần một cái que lớn hơn.

Chỉ có tinh tinh mới có thể thâm nhập vào tổ ong mật

được giấu kín như thế này.

Tinh tinh cực kỳ thông minh,

nhưng không con nào sinh ra với kỹ năng dùng công cụ sẵn có cả.

Những con nhỏ như thế này phải học hỏi bằng cách quan sát.

Nó dùng một công cụ đặc biệt, hết cái này tới cái khác,

để lấy hết mật ong có thể,

và trong vài phút, nó đã phá tan thứ mà đàn ong mất nhiều năm để xây nên.

Trong rừng mưa nhiệt đới, không có gì là an toàn cả.

Tại đây ở Congo,

có thể có khoảng 500 cây chen chúc trong mỗi 0,4 hecta.

Trong cuộc chiến giành chỗ,

vài cây có thể vươn cao hơn 60m chỉ sau vài thập niên.

Trong một thung lũng như thế này,

có thể có gần 1000 loài cây khác nhau.

Trên đây, những ngọn cây liền sát nhau.

Mỗi cây có vẻ tôn trọng không gian của hàng xóm mình.

Khi nảy mầm ở dưới thảm rừng, những cây con

và thực vật ít bị cản trở hơn.

Nhưng mỗi một thế hệ mới đấu tranh sinh tồn,

chúng ta có thể thấy sự chiến đấu bằng cách làm nhanh thời gian.

Chúng phải lấy được ánh sáng nếu muốn sống sót và chúng siết chặt,

chen chúc hay thậm chí cắt vào cây khác để có được điều đó.

Dù có tán rừng rậm rạp phía trên, một vài tia nắng vẫn lọt qua

và giúp cho một vài loài cần ít ánh sáng

phát triển gần thảm rừng.

Dưới đây cũng có những loài vật tìm ánh sáng mặt trời.

Loài ăn thịt lớn nhất khu rừng.

Một con trăn đá cái.

Nó dài 5m, nặng 100kg có 4000 cơ bắp

dùng để siết chặt giết nạn nhân.

Nhưng bây giờ, nó không cần thức ăn, mà cần hơi ấm.

Nó tìm thấy một khoảng đất hiếm hoi nơi mà một tia nắng chiếu xuống đất

và cô nàng bắt đầu tắm nắng.

Nó có máu lạnh,

cho nên đây là cách duy nhất nó có thể tăng nhiệt độ cơ thể.

Nhưng bây giờ thực sự là nó trở nên quá ấm

nóng hơn bình thường những 10 độ.

Ở 40 độ, nó có thể chết.

Nó đi ra vừa kịp lúc.

Nó biến mất bên dưới mặt đất.

Đây là tổ của nó và nơi đây đầy ắp những quả trứng to kềnh.

Để trứng phát triển thì điều then chốt

chúng phải được giữ trên 30 độ.

Tại đây trong hang được ghi hình đặc biệt này, nó nhẹ nhàng cuộn thân hình

được sưởi nóng lý tưởng của mình quanh trứng, truyền cho chúng hơi ấm của ánh nắng mặt trời.

Nó đã làm việc này mỗi ngày trong 3 tháng.

Sức nóng nhiều lần lặp lại tác động lên cơ thể nó quá lớn thì có thể gây mất mạng,

và tối thiểu nó phải mất 3 năm

để ấp lại ổ trứng như thế này.

Những quả trứng vỏ như giấy da mang vết hằn từ vảy trăn mẹ

cho thấy nó đã ôm chặt như thế nào.

Sau cùng, nỗ lực của nó đã được đền đáp.

Nhưng lũ con không thể ở đây. Chúng phải rời nơi trú ẩn của mình

và tìm thức ăn ở thế giới hỗn tạp phía trên.

Chúng dài hơn 60 cm, đã đủ lớn để trở thành

một mối đe dọa với những cư dân nhỏ hơn của khu rừng.

Nhưng bản thân chúng cũng dễ bị nguy hiểm.

Đặc biệt là với các loài rắn khác.

Nhưng con này là mẹ chúng.

Khác với rắn,

bản năng làm mẹ của nó vẫn kéo dài nhiều ngày sau khi trứng nở.

Ngay cả như thế, khu rừng vẫn là một nơi quá nguy hiểm

đến nỗi trong 100 trăn con thì chỉ có 1 con có khả năng sống đến lúc trưởng thành.

Chỉ đôi khi thì sự cạnh tranh mới lắng dịu xuống.

Một cây đột nhiên ra trái.

Đó là sự thu hút đối với những loài vật ở tán rừng, và tiếp đến,

khi chúng ăn, sẽ tạo ra một sự may mắn cho những kẻ ở mặt đất bên dưới.

Một đàn lợn nước đỏ.

Chúng đã vượt hơn 2 dặm xuyên qua rừng cây

đến đến được nơi trái rụng này.

Nhưng trong rừng rậm Phi châu ít có thứ gì miễn phí.

Bữa tiệc này là một sự hối lộ.

Lợn rừng nuốt hạt giống vào bụng

và gửi chúng đi xa khỏi cây mẹ.

Đêm xuống.

Nhưng có một cộng đồng đang sống, không phải loài vật cũng không phải cây cối,

đang làm tiếp công việc không bao giờ chấm dứt của mình trong bóng đêm.

Mặt đất này vẫn còn sống nhờ vào nấm tiêu hóa tất cả rác

thải ra bởi khu rừng.

Một vài loại nấm hiếm thấy tiêu hóa bằng en-zim dạ quang.

Người dân địa phương gọi chúng là "ngọn lửa tinh tinh".

Không có nấm, xác thực vật sẽ chất chồng rất cao

đến nỗi cây cối đang sống sẽ bị ngập chìm trong đó.

Bình minh, và một ngày mới cho thấy rừng điều chỉnh

môi trường của chính nó tới mức độ nào.

Rừng ở Congo là lá phổi của châu Phi.

Vì chúng dùng ánh sáng mặt trời để tạo mô,

cho nên chúng giải phóng oxy và hơi nước vào trong không khí.

Lượng hơi nước mà mỗi héc ta rừng sản xuất được

tương đương gần 190 ngàn lít nước một năm.

Quá nhiều đến nỗi nó có thể tự tạo ra thời tiết cho mình.

Mây phủ lên khu rừng, kéo nhiệt độ và độ ẩm tăng lên.

Một cơn bão đang kéo đến.

Congo có thể là nơi giàu có nhất châu Phi,

nhưng nó cũng là nơi dữ dội nhất.

Mỗi năm, khoảng 100 triệu tia chớp

đánh xuống khu rừng.

Nhiều hơn bất cứ nơi nào khác trên thế giới.

Và tia chớp xuất hiện do mưa.

Lên đến 95% cơn mưa ở đây

là do tự khu rừng tạo ra.

Lụt lội sẽ làm thay đổi động vật và khu rừng.

Đó là thời tiết lý tưởng dành cho những con ếch.

Cơn bão lớn báo hiệu cho cuộc trèo lên quan trọng nhất

trong đời con ếch này.

Nó là một con đực đang tìm bạn tình.

Nhưng nếu muốn tìm, nó phải lên tới đỉnh.

Nó cần phải tỉnh táo,

vì mưa cũng mang đến nhiều kẻ săn mồi.

Bình tĩnh mà đi.

Sau cùng cũng lên tới đỉnh.

Nhưng không chỉ mình nó biết điều này.

Chỗ ngồi càng cao thì giọng của nó càng vang xa,

vì thế những chỗ trên cùng thật đáng để tranh giành.

Và nó đã thắng.

Nó đã có vị trí trên cùng.

Giờ là lúc để hát.

Và một con ếch cái bụng trắng đáp lời.

Chúng cùng nhau giao phối.

Những con thua cuộc phải đợi đến cơn bão tiếp theo trước khi hát lại lần nữa.

Ếch cái đẻ trứng trên một phiến lá của một chiếc lá dài.

Và con đực dùng chân sau gấp nó lại

và dán hai đường mép lại với nhau, đậy trứng ở bên trong.

Chiếc tổ kín này là nơi an toàn nhất mà những con ếch-gấp-lá

có thể tìm thấy để bảo vệ lũ con yêu quý của chúng.

Sau nhiều ngày, trứng phát triển.

Thời gian thật lý tưởng.

Mưa cuốn trôi đi lớp keo và nòng nọc trôi tuột

ra khỏi lá xuống vũng nước đang đầy dần bên dưới.

Mùa mưa đạt đỉnh cao nhất và mặt đất đã biến đổi.

Khu rừng bị ngập lụt.

Đó là một thế giới mới.

Cá bơi vào từ những con suối tràn bờ,

lợi dụng không gian vừa mới được tạo ra để đớp những côn trùng chết đuối.

Đây là một con cá bướm.

Một con cá khủng long hoàng đế Congo.

Thợ săn trở thành con mồi.

Cá bướm quá nhanh và thoát khỏi nguy hiểm.

Những trận lụt dần rút xuống lại những con lạch đã có sẵn

chạy xuyên khắp khu rừng như mạch máu vậy.

Có quá nhiều nước chảy qua rừng đến nỗi

thậm chí một con suối nhỏ cũng có thể bào mòn đất quanh một tảng đá lâu năm.

Đây là nhà của một sinh vật rừng

đã sống ở đây tại Congo trong 44 triệu năm.

Chim hói đầu.

Những con chim giao phối vì sự sinh tồn,

và con trống tái xác nhận mối quan hệ bằng cách bày tỏ với con mái.

Chúng đang xây một cái tổ bằng bùn ở mặt bên dưới phần nhô ra

của tảng đá, nơi mà nó sẽ được bảo vệ khỏi mưa.

Con mái là kẻ chỉ đạo.

Con trống có vẻ không khéo léo cho lắm.

Thôi lạy.

May mắn thay, con mái có thể sắp đúng chỗ.

Giờ thì con mái thu nhặt những vật liệu mềm.

Con trống cũng mang về một ít nhưng nó vẫn không sắp đúng chỗ được.

Cuối cùng, con mái có vẻ hài lòng với sự hoàn thiện

và vừa kịp lúc.

Trông như thể con trống bị xua đuổi ra ngoài mưa,

nhưng thật ra chúng là một đội tuyệt vời.

Chúng thay nhau ấp trứng,

12 giờ ấp, 12 giờ nghỉ, trong suốt 3 tuần tới.

Thuận bườm xuôi gió thì sẽ có những cái mỏ để mớm mồi,

và giờ là lúc con trống chứng tỏ giá trị của mình.

Sâu là một sự khởi đầu phù hợp, và nó đang làm tốt.

Nhưng chim con vẫn háu ăn.

May mắn thay, thực đơn có những thứ khác nữa.

Con trống có thể là một kẻ xây tổ đáng thương.

Nhưng giờ nó đang bù đắp lại cho chính mình.

Niềm hạnh phúc gia đình!