BBC How Nature Works: Waterworlds

10 triệu loài đang sống trên hành tinh trái đất.

Nhưng không loài nào có thể sống sót một mình.

Tất cả sự sống đều phụ thuộc vào các mối liên kết.

Các mối quan hệ thường phức hợp và không ngờ giữa hàng triệu thực vật và động vật.

Chúng hình thành nên những cộng đồng sinh sống.

Lần này,

tại sao con hổ này lại cần một con cua để sống sót.

Tại sao con rái cá khổng lồ này lại cần một con sên

Và tại sao con cá mập cần bọt biển.

Các mối liên kết như này tiếp năng lượng cho sự sống trong Thế giới nước của chúng ta.

Thiên Nhiên Vận Hành Ra Sao.

Một trong những môi trường mạnh mẽ và dễ bay hơi nhất trên hành tinh.

Các thành phần thiết yếu cho tất cả sự sống trên trái đất bắt đầu trong những dòng nước chảy siết đang giận dữ này.

Hàng triệu lít nước không ngừng cắt xuyên đá và đất

nghiền nát hết, mang đi một lượng hàng quý giá.

Chất lắng đọng.

và ô-xy.

Cùng nhau, chúng là những thành phần hùng mạnh.

Trong những vùng nước chảy nhanh này chỉ một vài sinh vật thích nghi đặc biệt mới có thể sống sót.

Nhưng khi những dòng nước siết đang nổi giận chậm xuống thì chất lắng đọng này cung cấp nhiên liệu cho một sự biến đổi.

Không nơi nào cho thấy điều này đột ngột hơn ở đây, Nam Mỹ.

Nước từ Cao nguyên Brazil tràn ngập vào một vùng đất thấp hình bát khổng lồ cỡ California.

Để tạo ra vùng đất ẩm ướt vỹ đại nhất trên Trái đất,

vùng đất ẩm Pantanal.

Đây là nhà đối với loài mèo to nhất ở các vùng Châu Mỹ,

Báo đốm Pantanal.

Nặng hơn 160kg gấp hai lần một người trung bình :)).

Những con mèo hay lẩn trốn dũng mãnh này ở đây đông đảo

đến nỗi mọi người đi khắp nơi trên thế giới đến chỉ để nhìn thấy chúng.

Nhưng những con thú săn mồi khác cũng phát triển mạnh ở đây trong vùng đất ẩm ướt này.

Con rắn to nhất thế giới, trăn lục Nam Mỹ (anaconda)

Nó có thể phát triển đến 9m dài.

Và quanh mỗi góc lại ẩn náu một con cá sấu.

10 triệu con cá sấu.

Sự tập trung lớn nhất của cá sấu hơn bất cứ nơi nào trên trái đất.

Và tất cả những loài săn mồi chết chóc này thì lại săn loài gặm nhấm lớn nhất thế giới,

Chuột lang Nam Mỹ. Capybara.

Một trăm lần nặng hơn một con chuột lang guinea,

con Capybara này là loài ăn thực vật vượt trội ở Pantanal.

Chúng tụ hợp lại trong số lượng lớn.

Moị thứ ở đây thì đều to lớn.

Đây là vùng đất của những kẻ khổng lồ.

Đối với tất cả sự sống này, một sinh vật nắm quyền tối cao,

loài thú ăn thịt đỉnh cao của dòng sông,

rái cá khổng lồ.

Lên tới 2m dài và có khả năng giết người,

rái cá khổng lồ là một trong những loài thú ăn thịt chết chóc nhất ở Pantanal.

Vùng đất của những kẻ khổng lồ này tồn tại được nhờ vào chất lắng đọng mà các dòng suối núi mang theo

Ô-xy và chất lắng đọng được đóng gói bằng nitrogen và phosphorous (phốt-pho).

Khi nó đến Patanal, dòng nước chậm lại và cuối cùng giải phóng lô hàng quý giá.

Từ từ, chất lắng đọng này đã hình thành nên năm này lên năm khác,

qua hơn hàng triệu năm, để tạo ra thiên đường màu mỡ mênh mông này.

Nhưng dòng sông chỉ mang theo các thành phần này.

Đối với sự sống, để hưng thịnh Panatal thì phải phụ thuộc vào sự đóng góp của một loài động vật đặc thù.

Nhưng nó không phải là một trong những loài khổng lồ.

Để tìm ra nó, chúng ta phải nhìn bên dưới bề mặt.

Con sên táo.

Ngoài tầm mắt của thú ăn thịt con sên đực này tìm thấy sự an toàn trên đáy sông.

Như một con cá, nó có một cái mang mà có thể hít ô-xy hòa tan ở trong nước.

Và ở đây nó tìm thấy bao nhiêu là thức ăn.

Răng của nó cưa đứt phần thịt thối và thực vật dai cứng,

còn ruột của nó có thể phá vỡ cellulose (xen-lu-lô)

các phần dai cứng của thực vật thì không thể tiêu hóa đối với loài động vật khác.

Sau khi ăn rất nhiều, nó cho cơ thể nghỉ ngơi.

Đây là lúc điều kỳ diệu xảy ra.

Nó đã tái chế tất cả những vật chất chết trở thành nitrogen và phosphorous.

Chất màu tinh khiết mà tất cả thực vật ở đây cần để phát triển nhanh và to.

Và không loài thực vật nào ở đây lại to bằng hoa súng khổng lồ.

Nó có đến tận 40 cái lá mà những cái lá này có thể rộng đến 3m.

Mỗi một chiếc hoạt động như là một tấm pin mặt trời khổng lồ.

Chúng thu thập năng lượng từ mặt trời cấp năng lượng quang hợp để cho thực vật phát triển.

Cây súng nước này không chỉ phát triển to lớn mà nó còn có năng lượng để đốt cháy.

Vào buổi đêm nó mở cánh hoa ra và làm một việc phi thường.

Khi chiếc camera hồng ngoại khám phá ra bông hoa này tự đốt nó như một cái lò.

Việc đốt cháy đường làm tăng nhiệt độ của nó lên 10 độ cao hơn môi trường xung quanh.

Sử dụng sức nóng này nó tỏa ra hương thơm của nó trong không khí về đêm.

Và thu hút các con bọ hung.

Ở bên trong chúng sưởi ấm và ăn đường.

Để đổi lại, những con bọ hung này thụ phấn cho hoa và giúp nó sinh sôi nảy nở.

Sự hào phóng vô biên của thực vật ở Pantanal khiến tất cả có lợi từ những con sên liên tục ăn và tái chế.

Nhưng bữa đại tiệc của con sên này phải trả một cái giá.

Bây giờ là mùa thu, và đợt hạn hán hàng năm

đã chuyển biến vùng đất ẩm ướt này thành một bình nguyên đầy cỏ mênh mông được lấm chấm bởi các vũng nước đầy bùn.

Những con sên bị bỏ lại trên cao và khô, phơi bày và ngon lành.

Chúng làm thành một bữa ăn cho hàng triệu thú ăn thịt, đặc biệt là cá sấu.

Lượng can-xi trong vỏ ốc sên giúp những con cá sấu này làm dày thêm bộ da của chúng.

Nằm trên thực đơn thì đủ tồi tệ,

nhưng để tiếp tục vai trò tái chế thiết yếu của chúng,

những con sên sống sót phải vượt qua một thử thách lớn hơn nhiều.

Thử thách mà đặt toàn thể hệ sinh thái của Pantanal lên lưỡi dao.

Mưa to trở lại với các cao nguyên của Nam Mỹ.

Các dòng sông căng phình làm vỡ tung đôi bờ của chúng và một lần nữa lũ lụt lại tràn ngập khắp bình nguyên đầy cỏ này.

Thật ngạc nhiên, đây lại là thời gian nguy hiểm nhất cho hệ sinh thái.

Hàng triệu tấn cỏ ngập úng bắt đầu thối rữa,

đang nhanh chóng dùng hết thành phần quan trọng nhất đối với sự sống,

ô-xy.

Pantanal đang nghẹt thở.

Nó cần ốc sên để tái chế cỏ chết và mở ra các dưỡng chất.

Nhưng thiếu ô-xy, ốc sên không thể sống sót để làm việc của nó.

May mắn thay, ốc sên có một vũ khí bí mật.

Duy nhất, ốc sên táo sở hữu một phần thêm vào như ống lồng, được thích nghi đặc biệt.

Là thứ có thể kéo dài đến 8cm.

Một cái ống thông hơi!

Con đực này đang bơm không khí từ trên bề mặt, thẳng đến một chiếc phổi đặc biệt.

Giờ đây nó đã có đủ ô-xy để trở lại với việc nó làm tốt nhất,

tái chế vật chất chết.

Ngoài tầm mắt, ô-xy hoặc không ô-xy việc ăn liên tục của hàng triệu con ốc táo

giữ cho Pantanal còn sống và giàu có các dưỡng chất,

không vấn đề, dù vùng đất ẩm ướt rộng lớn có quăng gì vào chúng.

Các cây non mọc dưới nước mạnh mẽ thì đang bơm ô-xy trở lại vào nước.

Hàng triệu con cá đang đến đẻ trứng.

Đủ thức ăn để làm hài lòng vị vua của dòng sông.

Rái cá khổng lồ.

Những tiếng kêu rít liên tục này

cảnh cáo tất cả các con vật khác rằng chúng sở hữu dòng sông này và tất cả cá trong đó.

Bất cứ sự đối địch nào sẽ được đáp ứng bằng công kích lại.

Gia đình này đi tuần 15km dải sông.

Không có gì làm chúng sợ, không kể cả cá sấu.

Những con rái cá khổng lồ này săn mồi kiểu tập thể.

Và ngay cả cá sấu cũng nằm trên thực đơn.

Nhưng đối với một con rái cá thì không có gì ngon hơn cá.

Sự thèm ăn của chúng thì không thể thỏa mãn được.

Mỗi con rái cá cần ăn một lượng bằng 10 lần trọng lượng cơ thể nó, hàng ngày

May mắn thay ở Pantanal, có dồi dào cho tất cả,

nhờ vào một con ốc sên liên tục ăn và tái chế,

không vấn đề dù vùng đất ẩm ướt quăng gì vào nó mỗi khi thay đổi.

Trên khắp hành tinh này, từ các vùng đầm lầy Florida đến các miền đầm lầy ở nước Anh,

cho đến sông Nile,

các con sên nước ngọt và các sinh vật đầm lầy khác giữ cho các hệ sinh thái đầy nước.

Và tầm quan trọng của các vùng đất ẩm ướt đối với hành tinh là to lớn.

Ở đầu này, nước từ các dòng suối núi chậm lại

và hàng triệu thực vật hút nó lại như một kẻ uống rượu như uống nước lã.

Ở đầu kia, nước được thoát ra thành một dòng ổn định.

Đảm bảo rằng các dòng sông và cư dân của chúng xuôi dòng xa hơn

nhận một nguồn nước cho-sự sống tin cậy, suốt quanh năm.

Nhưng khi dòng sông vươn đến bờ biển...

Ở đây nó tạo ra một môi trường không mến khách đến nỗi để sống sót

các loài động vật và thực vật đã phải tiến hóa ra một vài giải pháp ngoạn mục.

Đoạn cuối của dòng sông hùng mạnh Ganges.

Đây là một trong những đầm lầy lớn nhất trên trái đất,

đầm lầy Sundarbans trên bờ biển Βangladesh.

Thách thức lớn nhất mà sự sống ở đây đối mặt là môi trường thay đổi không ngừng.

Hai lần một ngày, với việc lên và xuống của thủy triều,

cả một vùng ngập lụt.

Các dưỡng chất quý giá như những chiếc lá này cuốn trôi ra biển.

Và điều tồi tệ nhất trong tất cả, nước mặn, độc tố đối với hầu hết các thực vật, làm chìm ngập mọi thứ.

Thủy triều rút đi để lại sau nó lớp bùn dày, dày đến nỗi ngay cả không khí cũng không xuyên qua được.

Vi khuẩn hít thở khí sulphur thịnh vượng ở đây.

Chúng đang bơm ra khí hydrogen sulphide độc hại

làm cho không khí đặc thêm với mùi hôi của trứng thối.

Nhưng Sundarbans không phải là Địa ngục trên Trái đất dù nó có thể có vẻ như vậy.

Bùn rì rầm với chuyển động của con cá trông kỳ lạ, cá thòi lòi hít thở không khí.

250 loài chim phồn thịnh ở đây.

Chim bói cá mũ-đen,

diệc lông-sọc,

diều hâu brahmany.

Và một nền công nghiệp cá tìm thấy ở đây thật dồi dào để đánh bắt.

Các đàn thú có-vú lớn đang dạo chơi trong rừng,

30 ngàn con hươu đốm chital

và hàng ngàn con khỉ macaque.

Và những con vật này mang đầm lầy đầy bùn đến với sự sống.

Và cung cấp đủ con mồi cho một trong những loài thú ăn thịt nguy hiểm và hay lẩn trốn nhất thế giới.

Hổ Bengal Hoàng gia.

Các nhà khoa học chỉ bây giờ mới phát hiện ra rằng cũng nhiều như 1/5 số lượng loài hổ sống hở đây.

Đối với Sundarbans, để nuôi sống nhiều thú ăn thịt đến nỗi các loài cây và động vật sống ở đây

đã có những giải pháp độc đáo đối với các vấn đề sinh sống trong một vùng đầm lầy.

Tất cả bắt đầu với một cái cây rất lạ.

Cây đước.

Trong vùng bùn dày này, hầu hết cây cối đều nhanh chóng bị ngạt,

nhưng cây đước đã có một giải pháp chuyên biệt.

Và tất cả những cái đinh nhọn trông độc ác này thực sự là những ống thông hơi