Dinosaurs - The Final Day with David Attenborough

66 triệu năm trước,

Hành tinh Trái đất rất khác so với ngày nay.

Hồi đó, một trong những tổ tiên gần gũi nhất của chúng ta

có thể trông giống con vật có lông dễ thương này.

Kẻ thống trị vùng đất là loài bò sát khổng lồ.

Khủng long.

Đó là một trong những nhân vật khét tiếng nhất,

một con T-rex ăn thịt.

Và ngay phía sau là những con khủng long cùng thời với chúng,

loài khủng long ăn cỏ quen thuộc, Edmontosaurus.

Nhưng điều gì đã xảy ra với chúng?

66 triệu năm trước,

một tiểu hành tinh va vào Trái đất,

và các nhà khoa học cho rằng chính vụ va chạm này

đã quét sạch loài khủng long.

Chẳng ai tận mắt chứng kiến vụ tai nạn kinh thiên động địa ấy.

Thực tế, không ai phát hiện được hóa thạch của một con khủng long

đã chết trong vòng 1000 năm sau vụ va chạm này.

Tuy nhiên, có một nơi đặc biệt hứa hẹn mang đến những phát hiện mới mẻ.

Nó nằm trong địa tầng Hell Creek

ở miền Trung Tây Hoa Kỳ.

Vùng đất cằn cỗi này chất đầy những di tích thời tiền sử...

..từ loài 3 sừng Triceratops...

..đến khủng long bay Pterosaurs.

Và đây, một mảnh đất

có kích thước bằng một sân bóng đá

gìn giữ một bộ sưu tập đáng kinh ngạc các hóa thạch.

Đây là một địa điểm bí mật được bảo vệ nghiêm ngặt

vì có thể chứa những bằng chứng...

...của một trong những thảm kịch lớn nhất

trong lịch sử 4,5 tỷ năm

của hành tinh của chúng ta.

Được rồi, để tôi xuống đây...

Trong 10 năm, một nhà cổ sinh vật học cùng các cộng sự

đã cố gắng tìm hiểu xem chuyện gì đã xảy ra ở đây.

Bạn đang ở ngay cạnh nơi mà chúng ta dành thời gian

để cố gắng tìm hiểu xem chuyện gì xảy ra.

giống như việc cố tháo ngòi nổ một vũ khí hạt nhân

trong khi bạn lại đang chìm trong một cơn bão.

Anh ta đặt tên cho nơi này là Tanis,

và tin đây là một nghĩa địa tập thể

của những sinh vật đã chết

bởi cuộc tấn công thảm khốc của tiểu hành tinh kia.

Một nơi không chỉ tiết lộ thời khắc sống cuối cùng của khủng long,

mà còn cả chuyện chúng chết như nào.

Nếu các nhà khảo cổ đúng, thì Tanis có thể là nơi

còn sót lại của một thế giới đã mất từ ​​lâu

và bị đóng băng theo thời gian.

Nơi lần đầu tiên mở ra cho chúng ta

một cánh cửa chưa từng có...

.. về giờ phút tận thế của những con khủng long cuối cùng...

..cùng những hình ảnh quay chậm về những gì đã xảy ra

vào ngày tiểu hành tinh va vào trái Đất.

KHỦNG LONG: NGÀY CUỐI CÙNG

với sự dẫn dắt của DAVID ATTENBOROUGH

Đây là vùng đất chứa đầy các hóa thạch

có từ kỷ Phấn Trắng Muộn,

thời kỳ bắt đầu cách đây khoảng 100 triệu năm

và kết thúc cách đây 66 triệu năm,

khi loài khủng long biến mất.

Nhà cổ sinh vật học Robert DePalma muốn tìm hiểu thêm.

Tôi nghĩ rằng bất kỳ ai đã từng thích khủng long

dù trong quá khứ, hoặc ngày nay,

đều có một câu hỏi chung,

“Chà, chuyện gì đã xảy ra với chúng vậy?

"Vì sao chúng không còn ở đây nữa?"

Nhiều giả thuyết khác nhau đã được đưa ra,

nhưng không ai có câu trả lời đủ tin cậy.

Dựa trên những bằng chứng hóa thạch,

thì đây chính là Hell Creek, trông vẫn như kỷ Phấn Trắng Muộn.

Với những vùng đồng bằng ngập nước trũng, đầm lầy,

xen kẽ giữa những dòng kênh và được bao phủ bởi cỏ đuôi ngựa,

dương xỉ và nhiều loại thực vật.

Hồi đó, đây là nơi ấm áp và ẩm ướt quanh năm.

Tanis nằm ở góc đông bắc

khi Hell Creek được hình thành.

Thay vì những thảo nguyên đầy bụi

ngày nay, là những bờ sông đầy cát.

Thay cho những vách núi đá, bây giờ là những cánh rừng.

Và thay vì cuộc sống mà chúng ta biết ngày nay...

thì khi xưa là những thanh âm

của loài khủng long.

..Robert hy vọng sẽ phát hiện thêm

về những gì đã xảy ra.

Bãi cát nằm giữa dòng sông và những cánh rừng

một ngày nào đó sẽ trở thành cái mà bây giờ Robert gọi là Tanis.

Anh và các cộng sự bắt đầu khai quật ở đây từ năm 2012.

Từ chỗ này xuống đến đây

là nơi bắt đầu thì phải.

Nó ở phía trên. Nhìn này.

Gì thế? Để xem nào.

Ồ, vâng. Ok.

Những gì họ tìm được thật bất ngờ.

Dấu hiệu này cho thấy đây là môi trường có nước ngọt

trong quá trình hình thành Hell Creek,

còn màu đỏ lấp lánh và màu xanh lá cây này

là của con Ammonite, một sinh vật biển đã tuyệt chủng,

là loài nhuyễn thể nhìn giống con ốc xoắn.

Vì vậy, chúng tôi tin sinh vật biển này

bị cuốn vào môi trường nước ngọt,

chứ chúng không sống đây.

Làm thế nào chúng đến đây là một bí ẩn.

Và còn nhiều điều kỳ lạ hơn nữa.

Tôi sẽ tiếp tục đào thẳng xuống một số tảng đá này.

Phía trên những hóa thạch Ammonites

là điều mà nhiều người săn tìm khủng long

có lẽ chưa từng nhìn thấy.

Lớp màu cam này được cấu tạo 100%

bởi các mảnh vụn liên quan đến vụ va chạm giàu nguyên tố Iridium.

Iridium là một nguyên tố hiếm trong vỏ Trái đất,

nhưng rất phổ biến ở các tiểu hành tinh.

Lớp vỏ chứa nguyên tố này được gọi là ranh giới K-Pg.

Má ơi...

Nó được tạo thành từ bụi và mảnh vỡ của vụ va chạm với tiểu hành tinh khổng lồ.

Nhìn kìa. Thật tuyệt vời.

Đúng rồi. Đó là những gì chúng ta muốn.

Nó đến từ chính khu vực này.

Những mảnh vụn này đến từ nơi nào đó quanh đây.

Ranh giới ngăn cách giữa thời đại khủng long

và thời đại của động vật có vú,

vì vậy những tảng đá ở đây có từ khoảng thời gian

mà loài khủng long bị tuyệt chủng.

Không có rắn chuông.

Điều khiến nơi này thú vị hơn nữa

là lớp đá ngay bên dưới ranh giới

mà Robert tìm thấy hóa thạch Ammonites.

Đá ở đây không hoàn toàn là đá,

như ta nghĩ là xương khủng long được bao quanh bằng lớp đá cứng

và phải dùng đến búa khoan

nhưng chúng lại như thế này, rất, rất dòn và vụn

và dễ dàng rời vụn.

Bên cạnh sự vỡ vụn,

lớp đá này cũng chỉ dày khoảng 1 mét,

cùng với nhiều tính chất bất thường khác,

khiến Robert nghĩ rằng một điều kỳ lạ nào đó đã xảy ra ở đây.

Có thể là một trận lụt hoặc một dòng bùn lỏng,

đã chôn vùi mọi thứ ngay lập tức.

Một cái gì đó thật đẹp... Nhìn xem - rất đẹp.

Điều này có nghĩa là những thứ anh tìm thấy trong lớp đất này

đã nhanh chóng bị chôn vùi,

giống như những thi thể tìm thấy trong tro núi lửa ở Pompeii.

Robert hiểu rằng, những bằng chứng địa chất

mà anh tìm thấy ở Tanis có thể sẽ tiết lộ

khoảnh khắc cuối cùng của thời đại khủng long

và chúng đã được bảo tồn rất tốt

giúp tiết lộ những bằng chứng mới

về khoảng thời gian cuối cùng này

và giúp mô tả nó một cách sống động mà chưa ai từng làm.

Robert đến Tanis vào mỗi mùa hè,

thời điểm duy nhất mà thời tiết cho phép thực hiện công việc.

Xuống đây và kiểm tra ống kính xem.

Để tìm hiểu các tác nhân ảnh hưởng đến sự sống trên Trái đất

chúng ta cần phải có một bức tranh thật rõ ràng

về thế giới trước đây.

Đó là một phần quan trọng của câu chuyện.

Các nhà cổ sinh vật học, Tiến sĩ David Burnham

và Loren Gurche đã cùng Robert đào bới trong nhiều năm.

Tuyệt vời!

Có thấy màu nâu này không?

Hình như một cái vẩy...

Có vẻ hôm nay là một ngày may mắn.

Ôi chúa ơi! Nhìn này!

Nhìn xem, những chiếc vẩy được bảo quản!

Khỉ thật! Giống như một cuộc phẫu thuật quái gở.

Ôi chúa ơi. Sinh vật của Tanis.

Ồ, cái vẩy...

Nhìn này, các lớp vẩy tiếp tục kéo dài theo một phía.

tất cả đều đẹp và ẩm ướt.

Những chiếc vẩy nhỏ dần theo 1 hướng.

Mấy cái đó bự cỡ nào?

Có một cái nhô ra ở chỗ này.

Sao?

Đúng rồi, nó nhô lên ngay đó.

Tôi chỉ 1 lần duy nhất thấy nó trên một mẫu vật khác.

Đây là lần đầu tiên tôi có cảm giác được

chạm vào một con khủng long còn sống và đang thở.

Đúng thế.

Họ đã tìm thấy một điều gì đó phi thường.

Nó cực kỳ hiếm gặp -

mảnh da của con Triceratops trong địa tầng Hell Creek.

Nó trông thật ấn tượng trong dáng hình của đá,

nhưng là một lớp da đã hóa thạch

qua hàng triệu năm, da nay biến thành đá.

Xương Triceratops (khủng long 3 sừng) được tìm thấy khá nhiều ở Hell Creek,

nhưng da trong tình trạng thế này thực sự rất hiếm.

Kích thước và hình dáng của lớp vảy,

cùng với tuổi và vị trí của lớp đá

ở nơi được tìm thấy, khẳng định chắc chắn rằng

đây là của một con khủng long 3 sừng .

Màu nâu chứng tỏ dấu vết của vật chất hữu cơ.

Nhờ vậy, thậm chí từ điều này

có thể phát hiện thêm những sắc tố nào chứa trong đó.

Tìm kiếm và nghiên cứu

những hóa thạch được bảo quản tốt như thế này

giúp các nhà cổ sinh vật học xây dựng một bức tranh

chi tiết hơn về cách những sinh vật này đã sống.

Kết hợp thông tin này

với dữ liệu chi tiết hơn của giới khoa học trên khắp thế giới

khiến có thể suy đoán

về cuộc sống trong kỷ Phấn Trắng Muộn