Planet Earth

Xa cách mọi miền đất liền

là miền đại dương.

Đại dương chiếm hơn một nửa bề mặt hành tinh chúng ta

và mãi cho đến nay phần lớn đại dương còn nằm ngoài tầm với của con người.

Đa phần đại dương hầu như không có gì

chỉ là một hoang mạc nước.

Toàn bộ đời sống ở nơi này

đều bị kiềm hãm trong sự kiếm tìm thức ăn liên miên.

Một cuộc đấu tranh để gìn giữ nguồn năng lượng quý báu

trong đại dương vô tận.

MIỀN ĐẠI DƯƠNG SÂU THẲM

To lớn nhất trong toàn thể loài cá

nặng ba mươi tấn, dài hai mươi mét

là con cá mập voi này.

Kích thước khổng lồ của nó được duy trì liên tục

chủ yếu nhờ vào các loài siêu vi sinh vật dưới biển.

Phiêu sinh vật.

Cá mập voi bơi theo lộ trình đều đặn quen thuộc

giữa các vùng biển có nhiều thức ăn nhất.

Vào tháng hai, chúng bơi đến những vùng nước nổi

nằm cách xa bờ biển Venezuela.

Các loài khác đã xuất hiện trước ở đây rồi.

Đàn cá mồi đến đây với lý do tương tự là ăn siêu vi sinh vật.

Con cá mập voi đến rất đúng lúc.

Kỳ lạ chưa, bầy cá nhỏ lại bơi quanh nó.

Chúng tận dụng nó như một tấm chắn che chở.

Loài cá ăn thịt khác đang lẩn quất gần đó.

Đàn cá ngừ vây vàng. Chúng có vẻ đề phòng gã khổng lồ.

Con cá mập lặn xuống, như thể để thoát khỏi đám đông lúc nhúc đó.

Bây giờ bọn cá ngừ có cơ hội tấn công bầy cá mồi đã mất đi tấm bình phong.

Nhưng rồi...

gã khổng lồ kia trở lại.

Chính nó cũng hút đàn cá mồi vào đầy mồm nó.

Phiêu sinh vật, có vẻ không còn là thức ăn duy nhất của cá mập voi.

Cả con cá mập và đàn cá ngừ cùng thưởng thức bữa ăn bên nhau

nhưng lũ cá ngừ cũng cần phải dè chừng.

Ngay cả chúng cũng có thể bị hút vào bụng con cá mập.

Lũ cá ăn thịt phải chộp bất cứ thứ gì khi có thể được

bởi những điều kiện ưu đãi như thế không kéo dài lâu.

Bầy cá mồi đông đúc, là thức ăn cho nhiều loài ăn thịt

chỉ tập trung lại khi tình trạng vùng nước thật hoàn hảo.

Nhiều loài ăn thịt mất nhiều thời gian bơi trong đại dương rộng lớn

chỉ mãi miết kiếm ăn.

Đàn cá đuối ăn phiêu sinh vật cũng không ngoại lệ

cho dù bơi lượn kiếm ăn không tốn kém sức lực.

Cá mập đại dương đầu trắng

một kẻ du hành khác sử dụng năng lượng rất hiệu quả.

Nó chuyên đi kiếm mồi trong những vùng đại dương trống trải nhất

bơi tuần hành cách bề mặt 100 mét nước.

Khả năng đánh mùi trong nước thì tương đương như đánh mùi trên không.

Một con cá mập đầu trắng có thể phát hiện cả dấu vết mờ nhạt nhất.

Bầy cá thuyền nhỏ cũng bơi theo nó.

Con cá mập có thể tìm thấy mồi dễ dàng hơn chúng rất nhiều

do đó chúng có thể hưởng được phần thừa thải từ bữa ăn của nó.

Nhờ cái vảy ở ngực dài và cố định

nó bơi lướt qua con nước với năng lượng tiêu hao rất ít.

Con cá mập này đã phát hiện được một đàn cá cam thoi.

Nếu có cơ hội là nó ăn ngay con mồi

bởi loài cá cam thoi rất mau lẹ và không dễ bắt.

Nó phải chờ thời thôi.

Cơ hội cho nó là phải phát hiện ra một con yếu có thể bắt được.

Kẻ săn mồi

mãi chờ mãi đợi.

Sự nhộn nhịp này xảy ra ở cách xa đất liền.

Một đàn cá heo có đến 500 con khỏe mạnh.

Chúng đã đánh hơi được có thức ăn quay đây

và chúng đang đua với nhau để giành cho được thức ăn.

Tin tức về thức ăn đã lan rộng. Giờ có một số đàn nữa đang tiến đến.

Chúng đang hướng về vùng Azores

quần đảo núi lửa nằm cách phía tây Bồ Đào Nha 1 nghìn dặm.

Đàn cá heo càn quét vùng nước phía trước bằng sóng âm.

Chúng sắp tiếp cận mục tiêu.

Mục tiêu đây rồi.

Bầy cá thu sòng.

Một con cá heo đơn lẻ thì khó mà bắt được con mồi.

Để tránh tiêu phí năng lượng chúng phải bắt mồi theo nhóm.

Bầy cá bị đẩy lên trên và mắc kẹt gần bề mặt nước biển.

Ở tại đó, những kẻ ăn thịt khác đang chờ đợi chúng.

Chim hải âu vùng Cory.

Chúng đang chờ đàn cá heo lái đàn cá mồi lên gần mặt nước hơn.

Bây giờ đàn chim hải âu có thể lặn xuống chỗ chúng

xuống sâu đến 20 mét hoặc hơn

còn đàn cá heo chặn đường thối lui của trái bóng cá mồi đó.

Đàn cá heo bỏ đi ngay khi chúng no bụng

và sau cùng, đàn cá thu sòng chìm luôn xuống dưới tầm lặn của bầy chim.

Khi mặt trời lặn đi,

một sự đổi thay sâu sắc xảy ra trong lòng đại dương.

Phiêu sinh vật ở dưới nước sâu bắt đầu trỗi dậy từ vùng sâu thẳm

và có một đội quân đói bụng khác chuẩn bị đón chờ nó.

Hằng đêm, khi mà nơi đâu có điều kiện hấp dẫn,

hàng triệu sinh vật nhiều đếm không xuể từ dưới sâu

di cư trên bề mặt tìm thức ăn.

Một con cá cờ con, dài có 15 cm

đớp trọn mọi thứ xuất hiện trên đường đi của nó.

Trong thời gian 3 năm, nó sẽ trở thành

một trong những kẻ săn mồi ghê gớm nhất của đại dương

nặng đến 60 kg.

Còn lúc này, nó rất dễ bị tổn thương.

Loài cá đuối manta này là kẻ khổng lồ.

Từ bên này sang bên kia dài 8 mét và nặng trên 2 tấn.

Những chỗ lồi lên giống lưỡi dao nằm ở hai bên cái đầu

giúp đưa đẩy phiêu sinh vật chạy vào miệng con cá đuối.

Bình minh trở lại và phiêu sinh vật lại lặn chìm xuống chỗ nước sâu.

Nếu muốn đi theo, chúng ta phải cần đến một chiếc tàu ngầm.

Khi chúng ta lặn xuống chỗ vùng tối tăm,

áp lực nước xuất hiện, nhiệt độ hạ xuống.

Bên dưới độ sâu 500 mét xuất hiện các loài vật bí hiểm, mới mẻ.

Hình thù kỳ dị giúp chúng bơi lơ lửng trong vùng nước tối tăm này.

Một số sinh vật thì trông quen thuộc ở các vùng nước nông

còn số khác thì vẫn còn thách thức sự phân loại của khoa học.

Tất cả các phân tử hữu cơ xung quanh đều trôi xuống bên dưới.

Tuyết nước, mảnh vụn vặt thải ra từ các sinh vật

cùng nhau tụ tập trong vùng nước đầy nắng phía trên.

Tuyết nước là thức ăn dành cho nhiều loài nơi đây, như nhện biển

một giống nhỏ thuộc loài tôm và cua.

Những phần giống như chân lại chính là các cái cánh

giúp nó khỏi bị chìm xuống.

Chúng còn có thể tóm bắt được cả tuyết nước

là thức ăn mà con vật đưa vào trong miệng một cách cẩn thận.

Một con lươn răng cưa lơ lửng theo chiều thẳng đứng và bất động.

Nhìn chăm chăm về phía trên, nó theo dõi con mồi

được in bóng từ ánh sáng chập chờn từ bề mặt.

Có thể mất vài ngày con mồi mới bơi đủ gần nó

để nó có thể tấn công.

Tiếp tục xuống sâu hơn nữa, tất cả chỉ là một màu tối đen.

Không một chút ánh sáng nào có thể xâm nhập sâu đến mức này.

Thức ăn rất là khan hiếm

và do đó năng lượng không đủ để cho phí phạm.

Con bạch tuộc dumbo này chỉ vỗ mỗi cái vây

Nó không cần đến sức đẩy phản lực

mà họ hàng cùng loài với nó phải sử dụng ở vùng nước nông bên trên.

Loài kỳ dị nhất trong thế giới lạ lẫm này

có tên là vampyroteuthis

một loài mực ống trông giống như ma cà rồng đến từ địa ngục.

Quấy rối nó chỉ khiến nó tránh xa một chút.

Đuổi theo nó thì nó phòng vệ theo lối đặc biệt.

Để thấy được nó làm kiểu gì thì ta phải tắt hết đèn đi.

Con mực ma cà rồng có ánh sáng của chính nó.

Các vi khuẩn tự phát sáng sẽ sáng lên từ các túi khí trên ống mực

để đánh lừa các loài ăn thịt nó.

Đôi mắt đó sao?

Thực tế thì chúng là các đốm sáng nằm cuối cái vỏ bọc.

Nếu có bị cắn ở đó thì cái đầu của con mực sẽ vô sự.

Mối đe dọa dần mất đi

và con mực vampyroteuthis cũng biến mất trong màn đêm.

Cuối cùng cũng đến được đáy biển.

Xuống có hơn 2 dặm vậy mà áp lực nước ở đây

lại gấp hơn 300 lần so với áp lực nước trên bề mặt.

Phải mất vài tháng nữa thì tuyết nước

mới trôi xuống đến độ sâu cỡ này.

Khi ta du hành rời xa khỏi các triền núi thuộc các lục địa

ta sẽ thấy một vùng đất rộng mênh mông trải ra trước mắt.

Nó vươn xa đến hàng nghìn dặm

và lún dần xuống dưới.

Tại bùn cửa biển xuất hiện những vệt dài mờ nhạt

là dấu hiệu cho thấy có cả sự sống tại đây.

Đây là thứ đã tạo nên một số vệt đó.

Loài nhím biển đang trôi dạt thành cụm.

Những con tôm nhấp nha nhấp nhỏm

kén chọn những mẫu phân tử trông hấp dẫn với chúng.

Nhưng tại vùng biển sâu, cũng như ở bất kỳ nơi nào

nếu có loài vật béo tốt tức là có loài ăn thịt.

Một con cá monkfish.

Hầu như không thể phân biệt được nó với chỗ cát nơi nó đang nằm.

Cần gì phải truy đuổi để rồi hao tổn năng lượng

khi mà nó có thể lôi kéo con mồi về phía nó bằng một mồi nhử.

Có lẽ là con mồi đó hơi lớn.

Con monkfish có thể đợi đến vài ngày nếu cần thiết

cho đến khi một con mồi có kích thước phù hợp xuất hiện.

Còn loài đào bới thì ngược lại.

Chúng phải di chuyển loanh quanh để tìm thức ăn.

Loài cua biển có thể phát hiện mùi vị mờ nhạt nhất trong nước

và nhờ vậy chúng đã định vị được cái xác mới vừa chìm xuống.

Lũ lươn thì đã xơi cái xác trước rồi.

Loài đẳng túc, dạng như loài mọt biển to lớn

dài cỡ 0,3 mét

đang xâu xé chỗ thịt thối rữa.

Vài tiếng đồng hồ nữa thôi sẽ có một cuộc tranh giành dữ dội

của toàn thể loài đào bới này để cướp cho được một phần thịt.

Nhưng thỉnh thoảng cũng có được một lần dư dật.

Đây là phần xác chết còn lại của một con cá nhà táng.

Nó chết cách đây khoảng 5 hoặc 6 tháng rồi.

Tuy còn khá ít nhưng vẫn còn mỡ béo ngậy bám chặt vào xương.

Thịt của nó đã cung cấp cho đời sống trong vài dặm quanh đó

và đến lúc này thì bữa tiệc đó cũng sắp sửa kết thúc.

Bọn cua nhện, cả thân mình dài đến 1 mét,

vẫn tiếp tục lóc phần thịt thối rữa cuối cùng.

Cho đến vài tuần sau, chẳng còn gì ngoài bộ xương trơ trụi.

Lũ cua biển sẽ phải nhịn đói chờ đợi cái xác kế tiếp trôi xuống.

Nhưng thức ăn không chỉ đến từ thế giới đầy nắng bên trên.

Đáy bể Đại Tây Dương được chia đôi

bởi một dải núi lửa rộng lớn

chạy uốn lượn không dứt đến 45 nghìn dặm vòng quanh địa cầu.

Tại nhiều điểm, đáy bể bị chẻ ra bởi các vết nứt rất lớn

mà từ đó dòng nước cực kỳ nóng bỏng

tải theo khoáng chất hòa tan phun trào vào lòng bể sâu lạnh căm.

Những cột khói sun-fua trở nên đặc lại thành những ống khói cao ngút

bằng một tòa nhà 3 tầng.