Between Borders

Το μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα, η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν...

...ήταν μέλη της Σοβιετικής Ένωσης.

Για δεκαετίες, η Ρωσία διαφύλαττε την ειρήνη...

...μεταξύ των μελών της Σοβιετικής Ένωσης.

Όμως, καθώς η ισχύς της Ρωσίας εξασθενούσε τη δεκαετία του '80...

...άρχισαν προστριβές μεταξύ των εθνών.

Το 1988, σημειώθηκαν αιματηρές στρατιωτικές συμπλοκές...

...στα σύνορα της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν.

Σαν αποτέλεσμα, χιλιάδες Αρμένιοι που ζούσαν στο Αζερμπαϊτζάν...

...έγιναν στόχος εθνικιστικών παραστρατιωτικών δυνάμεων.

Μεταξύ του 1988 και του 1994, πάνω από 30.000 άτομα σκοτώθηκαν...

...και περισσότεροι από 200.000 Αρμένιοι αναγκάστηκαν να φύγουν απ' το Αζερμπαϊτζάν.

Βασισμένη σε αληθινή ιστορία.

Είστε έτοιμος να συνεχίσετε, κύριε Πετρόσιαν;

Δημόσια κατήγορε Γουίτλοου.

Επαναλαμβάνω την ερώτηση...

...κύριε Πετρόσιαν.

Υπήρξατε ποτέ εσείς ή η οικογένειά σας...

...θύματα άμεσης εκδήλωσης βίας;

Όχι! Οχάνα, βοήθεια!

Όχι!

Όχι!

1988 ΜΠΑΚΟΥ, ΑΖΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ

ΣΟΒΙΕΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΜΠΑΚΟΥ

Γκρίγκορ, τι έγινε;

"Διακόσμησαν" το παράθυρό μου μ' ένα τούβλο.

Είσαι καλά;

Ναι, μια χαρά.

Είδες ποιος το 'κανε;

Τίποτα πιτσιρικάδες της γειτονιάς.

- Φώναξες την αστυνομία; - Η αστυνομία δεν νοιάζεται για εμάς.

Λυπάμαι, φίλε μου.

Δεν πειράζει.

Ευτυχώς, δε χτύπησε κανείς. Αυτό έχει σημασία.

Πήγαινε στην οικογένειά σου.

Πες στη γυναίκα μου πως θ' αργήσω για το δείπνο...

...αλλά μην της πεις το γιατί, σε παρακαλώ.

Όχι.

Θα μείνω μέχρι να τελειώσουμε και μετά θα σε συνοδεύσω σπίτι.

Εντάξει. Ευχαριστώ.

- Σ' ευχαριστώ. - Μην το συζητάς.

Εδώ.

- Να φάμε ντολμάδες το βράδυ; - Απόψε διαλέγει η αδελφή σου.

- Μα κι εκείνης της αρέσουν. - Μπορεί να μου το πει η ίδια.

- Γεια. - Κυρία διευθύντρια...

Πρέπει να υπογράψετε αυτό το έγγραφο.

- Δεν γίνεται αύριο; - Δυστυχώς, όχι.

Έλα, μαμά, πάμε! Πεινάω!

Σας ευχαριστώ.

Η γάτα...

Διάβασε αυτή τη λέξη αργά.

Τι ήχο βγάζει το κάθε γράμμα;

Σκαρφάλωσε.

- Σκαρφάλωσε; - Σωστά, μπράβο.

Μαμά.

Ναι. Γεια σου.

Βελτιώνεται καθημερινά στην κατανόηση κειμένου.

Είμαι πολύ περήφανη.

- Θα σε δω αύριο πριν το σχολείο; - Ναι.

Τα πήγε καλά.

- Ευχαριστώ για τη βοήθειά σου. - Είναι χαρά μου.

- Ξέρω ότι μελέτησες. - Ναι. Πολύ μάλιστα.

- Πώς νιώθεις; - Ωραία.

Πάμε για ντολμάδες.

Ναι, ντολμάδες!

- Είδες; - Εσύ της το 'πες;

Όχι, βέβαια.

Κι εγώ τους πεθύμησα.

Μαμά, τι γράφει εκεί;

Τι γράφει;

- Γράφει... - Τζούλια, φεύγουμε τώρα.

Κύριε και κυρία Σαρκίσιαν, γιατί τόσες βαλίτσες;

Φεύγουμε για Μόσχα.

Έχετε τίποτα συγγενείς εκεί;

Όχι, αλλά οι Αρμένιοι είναι πιο ασφαλείς εκεί.

Κατά περιόδους...

...Αζερμπαϊτζανοί και Αρμένιοι συγκρούονται, αλλά μετά ησυχάζουν.

Αυτή τη φορά είναι διαφορετικό.

Η Ρωσία δεν θα επιτρέψει ποτέ να συμβεί κάτι.

Ανοίξτε τα μάτια σας.

Η Σοβιετική Ένωση καταρρέει.

Η Ρωσία δεν έχει πια πόρους για να μας προστατεύσει.

Δεν μπορούμε να φύγουμε, έτσι απλά. Εδώ είναι το σπίτι μας.

Είναι;

Ποια θα βοηθήσει με τ' αμπελόφυλλα;

- Εγώ. - Και με τον κιμά;

Όχι εγώ.

Γιατί είχαν πανό εκείνοι οι άνθρωποι στους δρόμους σήμερα;

Μην ανησυχείς.

Ποια πανό;

Ήταν κάποιοι με πανό στους δρόμους και η μαμά φοβήθηκε.

Η μαμά δεν φοβήθηκε.

Οι άνθρωποι λένε και γράφουν πράγματα που δεν τα εννοούν.

Για τον πόλεμο, σωστά;

- Για τον πόλεμο; - Δεν είναι πόλεμος.

Είναι! Το 'λεγαν στην τάξη σήμερα.

Τζούλια, πρόσεχε το ύφος σου.

Γίνεται μία μικρή σύγκρουση στα βουνά αυτή τη στιγμή.

Για τι πολεμάνε;

Για ένα κομμάτι γης...

...που Αζερμπαϊτζανοί και Αρμένιοι ισχυρίζονται ότι είναι δικό τους...

...αλλά αυτό γίνεται εδώ και πολλά χρόνια.

Ξεκινάνε και σταματάνε.

Δεν είναι κάτι καινούργιο.

Εμείς, όμως, είμαστε και Αρμένιοι και Αζερμπαϊτζανοί;

Σωστά, γλυκιά μου.

Τότε με ποια πλευρά είμαστε;

Με καμία.

Το αίμα μας είναι Αρμένικο αλλά το σπίτι μας είναι το Αζερμπαϊτζάν.

Έχουμε Αρμένιους στο αίμα μας;

Αυτό που εννοούσε η μαμά...

...είναι ότι οι οικογένειές μας ήρθαν απ' την Αρμενία πριν πολλά χρόνια...

...πριν γεννηθούμε η μαμά κι εγώ.

Φτάνουν οι ερωτήσεις τώρα.

Ώρα για ύπνο.

- Μην καθυστερείτε. - Πηγαίνετε.

Εντάξει. Καληνύχτα.

Καληνύχτα.

- Θα μας βάλεις στο κρεββάτι; - Φυσικά. Έρχομαι.

Θα μου πεις τι έγραφαν στα πανό;

"Θάνατος στους Αρμένιους".

Αλήθεια;

Ξέρω, αλλά το 'χουμε ξαναδεί...

...και δεν γίνεται να τρέχουμε να κρυφτούμε...

...όποτε φουντώνει η κατάσταση στα βουνά.

Σήμερα βανδάλισαν το μαγαζί του Γκρίγκορ.

Θεέ μου.

Χτύπησε;

Όχι.

Ευτυχώς.

Η Ρωσία θα στείλει στρατεύματα...

...για την προστασία των Αρμενίων αν η κατάσταση ενταθεί κι άλλο.

Πιστεύεις στ' αλήθεια πως η Ρωσία θα 'ρθει να μας σώσει;

Πιστεύω στη Ρωσία.

Πιστεύω στην αλληλεγγύη της Σοβιετικής Ένωσης...

...και πιστεύω και στο Κομμουνιστικό Κόμμα.

Είμαστε αδέλφια. Δεν πολεμάμε μεταξύ μας.

Εκτός κι αν το κάνουμε.

Εσύ σε τι πιστεύεις, Ιβάν;

Πιστεύω στη μουσική.

Σοβαρά;

Σοβαρά.

Πιστεύω σε...

...εσένα...

...και τα κορίτσια...

...και πιστεύω και στην αγάπη.

- Καλό μάθημα, μωρό μου. - Κυρία Πετρόσιαν...

Δεν μπορούμε σήμερα να δεχτούμε την Όλγκα.

Γιατί;

Λυπάμαι.

Τι εννοείτε δεν μπορείτε να τη δεχτείτε;

Ήρθαν κάποιοι χτες βράδυ...

...και ζήτησαν τα ονόματα όλων των παιδιών απ' την Αρμενία.

Τι;

Λυπάμαι, αλλά αν μείνει δεν μπορούμε να εγγυηθούμε για την ασφάλειά της.

Θ' αστειεύεστε.

Μακάρι ν' αστειευόμουν.

Είναι παιδιά.

Πρέπει να φύγετε.

Δεν δεχόμαστε πια, κανέναν άλλο από εσάς.

Πάμε.

Μαμά, μου πονάς το χέρι.

Συγγνώμη, μωρό μου.

Πού πάμε;

- Θα περάσεις τη μέρα με τη μαμά. - Ναι.

Να προσέχεις.

- Γεια σου. - Γεια.

Πήγαινε στο γραφείο μου.

Μπορώ να το δω το παρουσιολόγιο που υπέγραψα χτες;

Ήρθε κάποιος και το πήρε.

Ποιος;

Δεν μπορώ να πω.

Δεν μπορείτε ή δεν θέλετε;

Δεν ήμουν εδώ. Δεν είδα τίποτα.

Φτιάξε μια όμορφη ζωγραφιά για τη μαμά, εντάξει;

- Εντάξει. - Ορίστε.

- Κέντρο Ερευνών του Μπακού. - Είμαι η Βιολέτα Πετρόσιαν.

- Έφτασε ο σύζυγός μου; - Ένα λεπτό.

- Βιολέτα. - Ιβάν.

Τι συμβαίνει;

Μπορούμε να 'ρθουμε με τα κορίτσια στο γραφείο...

...και να πάμε όλοι μαζί στον μπαμπά;

Είσαι καλά;

- Καλά είμαι. Όλοι είμαστε καλά. - Δεν ακούγεσαι καλά.

Θα συναντηθούμε το απόγευμα μετά το σχολείο, εντάξει;

- Εντάξει. - Τα λέμε.

Χαρούμενα γενέθλια και χρόνια πολλά!

Χαρούμενα γενέθλια, Γιούρι, και χρόνια πολλά!

...σ' εμένα!

Μέρες σαν τη σημερινή, ο πατέρας μου συνήθιζε να μου λέει...

"Ζούμε στην εξορία".

"Έχεις καθήκον να θυμάσαι την καταγωγή σου".

"Και στα παιδιά σου..."

"...που δεν έχουν δει ποτέ το χιόνι στο Αραράτ..."

"...να τους το θυμίζεις".

Είμαι Αρμένιος στην καρδιά...

...στην ψυχή και το αίμα...

...και είμαι περήφανος γι' αυτό.

Ποτέ μου δεν είδα το χιόνι στο Αραράτ.

Μα, τι έχω δει;