Magical Reef: The Islands of the Four Kings

In de wateren tussen de eilanden van Indonesië...

vind je een afgelegen onderwaterparadijs.

Daar wonen 's werelds zeldzaamste en mooiste diersoorten.

De evolutie heeft een ongeëvenaarde...

onderwaterwereld gecreëerd van vreemde vormen...

felle kleuren en waanzinnige diersoorten.

Door het natuurlijke getij van de zee en de zeestromingen...

lijken er constant nieuwe soorten bij te komen...

waardoor er steeds nieuwe levensvormen worden ontdekt...

rond de 1500 eilanden van de archipel.

In deze vredige waterwereld...

zijn diersoorten ontstaan die je nergens anders op aarde vindt.

Zo krijg je een elegant, wonderschoon en uniek schouwspel.

Op geen enkele andere plek...

komen onbekende en al ontdekte diersoorten samen...

met zo'n kleurrijke en opvallende variëteit.

Het begon 100.000 jaar geleden doordat de zee constant in beweging is.

Het is ondertussen uitgegroeid...

tot de unieke, diverse leefomgeving die het vandaag de dag is.

Je vindt er heldere randriffen...

maar ook de donkere, kleurrijke dieptes van de zee.

Ga met ons mee op reis...

door de wonderlijke onderwaterwereld rond de Raja Ampat-eilanden.

Raja Ampat betekent 'De Vier Vorsten' in het Sanskriet.

De betekenis van deze naam...

komt uit de eeuwenoude mythologie van deze regio.

Volgens de mythe kwamen de vier vorsten uit eieren...

en regeren zij over de vier grootste eilanden van Raja Ampat.

Deze buitengewone zeewereld...

beslaat een gebied dat ongeveer zo groot is als Nederland.

Raja Ampat ligt precies in het midden...

van wat bekend staat als de Koraaldriehoek.

Het gebied staat bekend om z'n diversiteit...

en strekt zich van de Filippijnen...

Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea omvattend...

tot aan de Solomoneilanden.

Een van de bekendste families die je in het water vindt, zijn de lipvissen.

Hier hebben we een hele school gevonden.

De lipvissen zijn de meest voorkomende vissoort...

maar toch zijn zij slechts het begin van de vele soorten...

die te vinden zijn in de riffen van het Indo-Pacifische gebied.

In Raja Ampat vind je een gebied ter grootte van een voetbalveld...

dat een thuis is voor een groter aantal unieke dieren...

dan te vinden zijn in het hele Caribische gebied...

of het Groot Barrièrerif.

Dankzij de enorme biodiversiteit...

wordt het gebied ook wel eens geduid als het amazonegebied onder de riffen.

De vier grootste eilanden van Raja Ampat...

zijn Misool in het zuiden, Waigeo in het noorden...

en Salawati en Batanta in het midden van de eilandengroep.

De eilandengroep is dunbevolkt en de mensen die er wonen...

leven voornamelijk van hun werk in het vis- en duiktoerisme.

De riffen van Raja Ampat...

moeten allerlei zeestromingen overleven.

Door de stromingen kan het zand van de zeebodem loskomen...

waardoor het water troebel wordt.

Maar soms creëert de beweging in het water...

een prachtig schouwspel van kleuren en licht...

nadat het zand weer is neergestreken.

Deze rifbewoners zijn een ondersoort...

van de vissenfamilie neertje.

Het uiterlijk en het gedrag van neertjes...

verandert gedurende hun leven.

Jonge neertjes zijn veel kleurrijker en actiever...

dan neertjes die volwassen zijn.

Overdag hangen deze vissen in scholen rond onder het koraal...

en 's avonds gaan ze op jacht.

Neertjes zijn niet schuw...

en kunnen vriendelijk zijn tegen duikers.

Laten we een van de neertjes volgen door dit deel van het rif.

De grote biodiversiteit van diersoorten in deze wateren...

kent meerdere oorzaken.

De meest voor de hand liggende reden voor al deze diersoorten...

is het grote aantal biotopen die in dit gebied te vinden zijn.

In Raja Ampat vind je de zogenaamde randriffen...

grote stroken zeegras en beschutte baaien...

en dat is voor veel verschillende dieren de perfecte leefomgeving.

De gewone poetslipvis zorgt ervoor...

dat alle vissen die op het rif leven een gezonde huid hebben.

Vissen die gepoetst willen worden...

geven dit aan door hun kieuwen en kaken te openen.

Dat ziet de poetslipvis als een teken van passiviteit.

Dit betekent dat de poetslipvis zijn werk kan doen...

in de wetenschap dat hij niet wordt opgegeten.

De vissen moeten gepoetst worden, want vuil hoopt zich op in hun kieuwen...

en dat kan voor irritatie en ademhalingsproblemen zorgen.

Deze zeeschildpad is een bijzondere inwoner van dit gebied.

Zeeschildpadden worden aan wal geboren...

maar alleen de vrouwtjes gaan terug om eieren te leggen.

Dankzij de bescherming die het koraalrif biedt...

hebben de jongen een veel grotere kans op overleving...

dan wanneer ze in de open zee zouden opgroeien.

Dit gebied is ook een van de belangrijkste broedplaatsen...

voor lederschildpadden. Dat is de grootste schildpaddensoort op aarde.

Er zijn twee hoofdsoorten koraal.

Het zachte koraal dat je hier ziet...

en het rifkoraal, dat ook wel steenkoraal genoemd wordt.

Zacht koraal is veel kleurrijker, levendiger en feller...

dan het steenkoraal.

De combinatie van zacht koraal en steenkoraal kan er vreemd uitzien...

maar een verzameling van zacht koraal ziet er spectaculair uit.

Als ze bij elkaar staan, zijn zachte koralen erg kleurrijk...

en zien ze er bijna uit als vreemde, buitenaardse bloemen.

De vissen zijn niet onder de indruk van dit natuurschoon...

en zwemmen onverschillig langs het koraal.

Hoe dieper je de prachtige en kleurrijke koraaljungle in gaat...

hoe meer je beloond wordt met een groeiende variatie van levende wezens.

De zeedieren zijn levendig en bedrijvig...

waardoor de omgeving aanvoelt als een bruisende stad.

De diepe, donkere zee komt tot leven...

dankzij de bonte variëteit van diersoorten.

Grote en kleine zeewezens schieten tussen het rif door...

waardoor die bijna op een speeltuin lijkt.

Deze onderwaterwereld lijkt ons oneindig veel verrassingen te bieden.

Als we over het koraal zwemmen...

zien we een grote school jonge vissen die onderdak zoeken in een inham.

Elke diersoort heeft zelf een manier gevonden om te overleven.

De anemoonvis kan zich bijvoorbeeld verstoppen in anemonen.

Andere vissen in het rif, de koraalduivel bijvoorbeeld...

kiezen liever voor een bijzondere manier om zich te vermommen.

En sommige vissen...

hopen dat er genoeg van hun soort kunnen overleven.

En welke overlevingstechniek is dan de meest effectieve?

Dat wordt elk jaar door de natuur getest.

Als een soort zich niet kan aanpassen aan de natuurlijke veranderingen...

zal die soort geen plek vinden om te leven.

Dit zijn de harde wetten van de natuur...

die zelfs in een paradijs als Raja Ampat bestaan.

De verschillende zeewezens in dit gebied...

hebben zich door de jaren moeten aanpassen...

om het keiharde proces van de evolutie te kunnen overleven.

Dit heeft geresulteerd in de vele diersoorten...

die we er vandaag de dag zien.

Om in de natuur te overleven, heeft elke diersoort nakomelingen...

die een klein beetje afwijken van de vorige generatie...

zodat ze beter kunnen omgaan met hun altijd veranderende leefomgeving.

Door dit proces ontstaan er soorten die er vreemd uitzien...

en sommige wezens hebben kenmerken...

die op het eerste gezicht hinderlijk lijken te zijn.

Maar elk kenmerk dat is ontstaan vanuit evolutie...

bestaat met een doel.

De zeewezens in dit gebied...

ontwikkelen ontzettend veel verschillende overlevingstechnieken.

Deze doktersvissen blijven bij elkaar in een grote school...

en ze eten de algen op die op het koraal leven.

Doktersvissen heten zo vanwege de scherpe stekels aan hun staart.

Die lijken op de scalpel van een chirurg.

De vissen gebruiken de stekels om zich te beschermen tegen grote jagers.

Andere dieren wachten geduldig op een verstopplek...

tot een onoplettend slachtoffer hun pad kruist.

Ze slaan op het juiste moment toe.

Dit is de strategie van de wobbegongs, ook bekend als bakerhaaien.

De hoeveelheid haaien in dit gebied is sterk gedaald...

doordat er steeds meer haaien ontvind worden in de Koraaldriehoek.

Dat betekent dat haaien nu erg zeldzaam zijn in dit gebied.

De trekkervis heeft kleurrijke en gekke patronen...

en is een van de hoogtepunten in Raja Ampat.

Je ziet niet zo vaak dat er zo veel verschillende kleuren en patronen...

op één vis zitten.

Nog een reden voor de ongekende rijkdom aan diersoorten in dit gebied...

is het mangrovebos.

Je vindt de bomen langs de kustlijn van de eilanden.

De wortels van de mangroven zijn niet alleen de perfecte schuilplek...

waar jonge vissen kunnen opgroeien...

maar beschermen ook de kwetsbare koraalriffen.

Dit doen ze doordat de wortels van de mangroven...

de kustlijn bij elkaar houden en erosie tot een minimum beperken.

Erosie zou erg schadelijk kunnen zijn voor de riffen.

De geweldige variëteit in dit gebied beperkt zich niet tot de diersoorten.

Er is ook ontzettend veel verscheidenheid in het landschap...

en dat leidt weer tot allerlei variaties in het koraalrif.

Randriffen zijn over het algemeen vlak...

en bevinden zich een halve meter onder het wateroppervlak.

Maar barrièreriffen lijken meer op pilaren die uit de zeebodem komen...

en tot aan het wateroppervlak reiken in diepe delen.

Er is veel diversiteit bij de hoge barrièreriffen.

In de loop der jaren zijn hier vier tektonische platen ontstaan.

Op elk van deze platen leven andere organismen.

Raja Ampat ligt in het midden...

van waar de vier tektonische platen elkaar raken...

waardoor er veel biodiversiteit is...

en veel strijd tussen allerlei diersoorten.

Door deze strijd zie je dat evolutie...

nog volop gaande is in het Raja Ampat-gebied.

Het harde proces van natuurlijke selectie betekent niet dat verschillende dieren...

in harmonie samenleven.

Deze vis, met zijn opvallende zebrapatroon...

valt op tussen de vele bruine vissen.

Sommige vissen veranderen van kleur en gedrag...

tijdens hun ontwikkeling.

Sommige vissen veranderen zelfs van geslacht.

De lipvissen zien er anders uit als je kijkt naar kleuren en patronen...

voor en na hun puberteit.

De verandering van vrouwelijk naar mannelijk...

komt ook voor in alle 200 ondersoorten van de lipvissen.

De sterkste lipvis zal de transformatie van vrouwelijk naar mannelijk overleven.

Ook in de natuur zie je weleens chauvinisme.

Deze kleine zeeschildpad is wat klunzig.

Hij doet z'n best om de rand van het rif te bereiken.

Maar zodra hij de rand heeft bereikt, oogt hij majestueus.