لومړۍ 167 کرښې.
Vào mùa đông năm 1807,
một người khoác bộ lông thú đã một mình đi vào trung tâm dãy núi Rocky.
Nơi nào đó gần thượng nguồn dòng sông Yellowstone
anh ta đã thấy một Thế giới bị đánh mất,
một vùng đất tuyệt vời,
bị băng giá, lửa và lưu huỳnh thống trị.
Một Thế giới khắc nghiệt thách thức tất cả những gì đang tranh đấu để sống sót ở đây.
Một khu vực có lẽ là vùng hoang dã quý giá nhất trên Thế giới.
MÙA ĐÔNG
Mùa Đông ở Yellowstone.
40°.
Độ F hay độ C cũng chẳng quan trọng,
ở âm 40 độ thì cũng như nhau cả thôi...
trong suốt nửa năm Yellowstone bị đóng băng.
ấy vậy mà ở giữa lòng Thế giới băng giá đấy lại là nước nóng.
Đây không phải vùng đất thông thường, và đây không phải mùa đông thông thường.
Số mệnh của mọi thứ nơi đây nằm trong tay những lực lượng
của hầu hết các quyền năng lạ thường.
Yellowstone nằm sâu trong lòng dải Rocky ở Bắc Mỹ.
Một cao nguyên biệt lập với những đỉnh núi hùng vĩ vây quanh.
Và vị trí này đã tạo nên những điều rất khác biệt.
Ngay bên dưới Yellowstone là một đường xoi kỳ lạ, theo địa chất học nghĩa là đá nóng chảy
từ sâu trong lòng đất tới gần bề mặt đóng băng một cách kỳ lạ.
Không ai biết tại sao nó lại xảy ra ở đây,
nhưng tác động của nó làm nên thứ khiến Yellowstone nổi tiếng.
Yellowstone là vùng đất địa nhiệt rộng lớn nhất trên Trái Đất,
nó có hơn 10.000 kỳ quan nóng bỏng,
và số lượng suối nước nóng ở đây còn nhiều hơn tổng số lượng suối nước nóng của toàn bộ các khu vực khác trên Thế giới.
Old Faithful là suối phun nước nóng nổi tiếng nhất của Yellowstone.
Nó phụt 5.000 gallon nước
lên trời cao 150 foot trong mỗi giờ,
nhưng sức mạnh làm nhiên liệu cho màn trình diễn ngoạn mục này
có một ảnh hưởng vĩ đại hơn chúng ta thấy trên bề mặt.
Điều ngược đời là, tất cả sức nóng dưới lòng đất
lại giúp tạo nên mùa đông ở Yellowstone
một nơi lạnh lẽo và khắc nghiệt nhất ở châu Mỹ.
Bây giờ là tháng 12, và bắt đầu vào đông.
Khi trời lạnh dần thì một loài vật ở đây trở nên mạnh hơn.
Chó sói, mùa đông là thời khắc của chúng.
Dần dần, con mồi của chúng yếu đi.
Đây là đàn sói Druid,
một trong những đàn lớn nhất và mạnh mẽ nhất ở Yellowstone.
Đàn sói vây quanh con nai sừng tấm đực.
Nhưng có một vấn đề,
lũ sói không thể theo con nai xuống dòng sông.
Chúng không dám mạo hiểm để rồi bị đóng băng và chết trong dòng nước lạnh.
Điều gì hơn, bây giờ con nai sừng tấm đang đứng đúng vị trí
để giữ lũ sói tránh xa.
Đó là một sự bế tắc.
Nhưng bây giờ chính con nai lại gặp một vấn đề.
Mặc dù chỉ ngập đến đầu gối, nó không thể đứng trong nước lạnh đóng băng mãi được,
một con cái còn non không chuẩn bị đã để nó đi.
Con nai đang khỏe.
Một chọi một nó sẽ chiếm ưu thế,
thêm một con khác trẻ hơn.
Chúng không đủ khỏe, hay không đủ kinh nghiệm
để hạ gục con nai,
nhưng cũng đủ để nó phải quay đầu bỏ chạy
trở lại dòng sông, nơi nó biết chúng không theo tới được.
Nhưng càng ở đây lâu trong dòng nước đóng băng,
nó càng yếu đi.
Những kẻ khác đằng trước nó đã đợi ở đây rất lâu...
và lũ sói rất kiên nhẫn.
Bây giờ sức khỏe của nó là lợi thế duy nhất.
Nó phải thử lần nữa.
Lần này những con sói trẻ ở yên.
Không có sự giúp đỡ của cả đàn, chúng không bao giờ thực sự có được một cơ hội.
Và lũ sói đã quyết định rằng khi mới chớm đông.
Con nai sừng tấm đang ở trạng thái rất khỏe mạnh.
Nhưng khi mùa đông ngày càng lạnh,
và tuyết rơi đủ dày, chuyện đó sẽ đổi chiều.
Vào cuối tháng 11...
tia nắng mặt trời trở nên yếu ớt hiếm khi xuyên quá ngọn cây,
khi tia nắng ít đi, năng lượng từ mặt trời cũng giảm theo.
Và khi ánh mặt trời không còn ngự trị trên vùng đất này,
một thế lực khác bắt đầu tiếp quản.
Yellowstone có một màn đêm bí ẩn
ảnh hưởng tới mọi thứ sống ở đây,
đặc biệt trong mùa đông.
Nó chỉ đến từ phía trên cao mặt đất,
chúng ta bắt đầu lướt qua bản chất thực sự của nơi này.
Yellowstone là cái bát khổng lồ, rộng 50 dặm
nằm ngay giữa dãy Rocky.
Không nơi nào khác giống nó.
Và có một thứ duy nhất khiến điều này xảy ra
3 dặm bên dưới bề mặt đóng băng
là một lò nham thạch nóng chảy khổng lồ.
Ngày nay nó tiếp nhiên liệu cho những dòng suối nước nóng của Yellowstone.
Nhưng cứ mỗi một triệu năm hoặc khoảng thời gian tương tự,
áp suất lớp mắc-ma đạt tới hạn, và nó nổ tung.
Lần phun trào trước, cách đây 640,000 năm,
lớn gấp 1000 lần núi lửa St Helens.
Nó thổi bay nhiều ngọn núi và phun ra hàng trăm km3 tro bụi
lên bầu khí quyển, chôn vùi một nửa nước Mỹ bởi tro bụi.
Trái tim của Yellowstone là một trong những ngọn núi lửa lớn nhất Thế giới.
Một ngày nào đó nó sẽ phun trào trở lại.
Đó có thể là hôm nay, cũng có thể là hàng triệu năm tới...
Nhưng mặc dù đang ngủ,
thở nhẹ nhàng qua những suối nước nóng,
ngọn núi lửa có một tác động sâu sắc đến mùa đông ở Yellowstone.
Ngọn núi lửa tạo ra cái bát to lớn Yellowstone, không dừng lại ở đó.
Suốt từ đó, sức ép khủng khiếp bên dưới mặt đất
đã đẩy tung lên phía bầu trời,
và khi càng lên cao thì nó càng lạnh đi,
và bây giờ nó đã cao 8000 feet so với mặt biển.
Chiếc bát khổng lồ dễ dàng tích lũy không khí băng giá
từ những dãy núi xung quanh.
Vào mùa đông, ngọn núi lửa đang ngủ trở thành kẻ khổng lồ đóng băng dưới sâu.
Trên cao nguyên rộng lớn, ngay ở giữa ngọn núi lửa đóng băng
là một loài động vật đã sống ở đây từ kỷ băng hà.
Bò rừng Bi-dông phơi mình trước sự dữ dội nhất trong mùa đông của Yellowstone,
nhưng bò rừng được sinh ra cho mùa đông.
Bộ lông rậm của chúng là tấm cách ly tuyệt vời
khiến chúng chỉ mất một lượng nhỏ năng lượng để giữ ấm,
vì thế chúng trao đổi chất chậm lại, và tập trung kiếm ăn.
Với chiếc cổ to lớn khỏe mạnh, chúng quét cái đầu xuống lớp tuyết
để lấy cỏ bên dưới.
Nhưng đã từ lâu, những chất dinh dưỡng của mùa hè đã được cỏ chuyển xuống rễ,
và bây giờ dinh dưỡng của nó cũng như bìa các-tông.
Chúng cần phải làm mọi thứ có thể để giữ năng lượng.
Chúng phải cố không bị chết đói cho tới khi mùa xuân quay về.
Khi mùa đông ngày càng khắc nghiệt hơn...
Nai sừng tấm di chuyển đến những thung lũng ở rìa Yellowstone để được che chở.
Chúng không có khả năng như bò rừng Bi-dông di chuyển trên lớp tuyết dày.
Nhưng điều đó mang chúng đến lãnh địa của đàn sói Druid.
Khi những đàn thú ăn cỏ bắt đầu yếu đi,
cuộc sống của lũ sói trở trên dễ dàng hơn.
Bây giờ chúng săn thành công khoảng 2 lần một tuần.
Chúng thậm chí có đủ năng lượng để đùa giỡn.
Nhưng cuộc chơi của chúng có mục đích.
Nó tinh chỉnh các kỹ năng săn mồi,
và mối quan hệ giữa chúng, điều quan trọng trong kết cấu của đàn.
Mặc dù có 16 con,
chúng chỉ có thể săn một con mồi lớn như một con nai sừng tấm nếu chúng cả bầy cùng săn.
Sức mạnh cả bầy sẽ giúp chúng qua mùa đông.
Đại bàng đầu trọc thấy xác động vật từ xa cả dặm.
Nhưng có sự cạnh tranh sinh tử.
Một con Coyote (động vật ăn thịt Tây Bắc Mỹ giống sói nhưng nhỏ hơn).
Nó đã theo gót lũ sói, và đến ngay khi chúng vừa đi.
Tháng 12, và thậm chí dòng sông Yellowstone vĩ đại
đang ngừng chống lại cái lạnh.
Đó là nơi duy nhất nước còn chảy nhanh như nó được chảy tự do.
Cái lạnh trông không dễ chịu,
nhưng dòng nước đang ở nhiệt độ đóng băng,
có thể cao hơn 50 độ so với không khí.
Bên dưới băng đá là nguồn ấu trùng dồi dào
đang chờ đợi để nở vào mùa xuân.
Lũ chim hét nước tạo vài cái hố nhỏ vào dòng sông
trước khi chúng khép kín hoàn toàn.
Nơi nào có nước thì bây giờ là băng đá.
Hồ Yellowstone rộng 136 dặm vuông,
và bây giờ toàn bộ nó được bao phủ bởi 3 foot băng đá.
Một con Coyote băng qua sa mạc đóng băng tìm kiếm cái gì đó để ăn.
Thật là kỳ diệu khi bất kỳ cái gì có thể tồn tại được ở nơi đây.
Hàng trăm foot bên dưới - dưới đáy hồ.
Những tia nước nóng phun lên giống như trên mặt đất,
và chúng làm tan chảy một lỗ trên băng đá,
dấu hiệu duy nhất cho thấy đây là một cái hồ.
Đến cuối năm...
nó thật khó tưởng tượng mùa đông lại khắc nghiệt đến thế.
Nhưng có một sự thay đổi trong câu chuyện của ngọn núi lửa,
điều gần như làm mọi thứ tồi tệ hơn.
Theo thời gian, lục địa Bắc Mỹ đang di chuyển
từng inch một, sau nhiều triệu năm.
Nhưng phía sâu bên dưới vỏ Trái Đất đang dịch chuyển,
nguồn mắc–ma là nhiên liệu của ngọn núi lửa Yellowstone
...vẫn ở lại.
No comments yet. Be the first to leave one.