Julius Caesar

"ΙΟΥΛΙΟΣ ΚΑΙΣΑΡ"

"ΟΤΑΝ Ο ΙΟΥΛΙΟΣ ΚΑΙΣΑΡ, ΓΥΡΙΣΕ ΝΙΚΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΜΠΗΙΟ...

...ΤΟΝ ΕΞΕΛΕΞΑΝ ΥΠΑΤΟ ΓΙΑ ΤΕΤΑΡΤΗ ΦΟΡΑ...

...ΚΙ ΕΠΕΙΤΑ, ΙΣΟΒΙΟ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ.

ΚΙ ΕΤΣΙ, ΕΓΙΝΕ ΜΙΣΗΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΡΗΜΕΝΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ...

...ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΩΝ ΤΙΤΛΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΤΟΥ ΔΟΘΗΚΑΝ."

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ ΒΙΟΙ

ΡΩΜΗ, 44 Π.Χ.

Πηγαίνετε στα σπίτια σας, ακαμάτηδες!

Γιορτή είναι σήμερα; Εσύ τι δουλειά κάνεις;

Είμαι ξυλουργός, κύριε.

Πού είναι η δερμάτινη ποδιά κι ο κανόνας σου; Γιατί καλοντύθηκες;

Εσύ, τι δουλειά κάνεις;

Εγώ, κύριε, είμαι προκομμένος. Εγώ κάνω, σαν να λέμε, μπαλώματα.

Τι δουλειά όμως, κάνεις; Μίλα καθαρά!

Μια δουλειά, που ελπίζω κύριε, ότι κάνω με καθαρή συνείδηση...

Μπαλώνω τις τρύπιες σόλες.

Και γιατί δε βρίσκεσαι στο μαγαζί σου σήμερα;

Γιατί σέρνεις όλους αυτούς στους δρόμους;

Για να λιώσουν τα σανδάλια τους και να 'χω πιο πολλή δουλειά.

Ήρθαμε να δούμε τον Καίσαρα.

- Για να γιορτάσουμε το θρίαμβό του. - Τι να γιορτάσετε;

Με ποιες κατακτήσεις επιστρέφει στην πόλη του;

Ποιοι τον ακολουθούν στη Ρώμη ως υποτελείς...

και αιχμάλωτοι δεμένοι στ' άρματά του;

Είστε κούτσουρα!

Είστε χειρότεροι απ' τ' άψυχα!

Σκληρές καρδιές! Αναίσθητοι άντρες της Ρώμης!

Δεν γνωρίζετε τον Πομπήιο;

Πόσες φορές δε σκαρφαλώνατε στα τείχη, στις επάλξεις...

στους πύργους, στα παράθυρα, ακόμα και στις καμινάδες...

...με τα μικρά σας στην αγκαλιά,

...όπου, υπομονετικά αναμένατε την δοξασμένη ώρα...

...να δείτε τον Πομπήιο να μπαίνει στη Ρώμη;

Κι όταν βλέπατε το άρμα του να πλησιάζει...

βγάζατε αλαλαγμό,

που έκανε τον Τίβερη να τρέμει ως τον πυθμένα...

και να ακούγεται ο αντίλαλος και στις δυο του όχθες.

Και τώρα βάζετε τα καλύτερά σας ρούχα;

Και τώρα, φωνάζετε πως είναι γιορτή;

Και τώρα ρίχνετε λουλούδια στο διάβα εκείνου...

που θριαμβεύει με του Πομπηίου το αίμα;

Φύγετε! Τρέξτε στα σπίτια σας!

Πέστε στα γόνατά σας!

Προσευχηθείτε στους θεούς, να αποτρέψουν την τιμωρία...

...που αρμόζει στην αγνωμοσύνη σας.

Κοίτα πως νικήθηκε από το συναίσθημα η αγενής τους φύση.

Κοίτα πως χάθηκαν, μουγκοί, βουτηγμένοι στις ενοχές τους!

Πήγαινε στο Καπιτώλιο από αυτό το δρόμο κι εγώ θα ακολουθήσω αυτόν.

Όπου βρεις αγάλματα στολισμένα για τις γιορτές, ξεγύμνωσέ τα.

Μπορούμε να το κάνουμε; Σήμερα γιορτάζουμε τα Λουπερκάλια.

Δεν πειράζει. Ας μην υπάρχει άγαλμα του Καίσαρα στολισμένο με τρόπαια.

Αν του βάλουμε τα νέα του φτερά,

τότε θα πετάει σε κανονικό ύψος.

Αλλιώς θα πάει εκεί που δε φτάνει το βλέμμα...

και θα μας τρομοκρατεί.

- Καλπούρνια. - Ησυχία! Μιλάει ο Καίσαρας.

Καλπούρνια!

Σ' ακούω, κύριέ μου.

Όταν τρέξει ο Αντώνιος, στάσου στο πέρασμά του.

- Αντώνιε. - Καίσαρα, κύριέ μου!

Μην ξεχάσεις ν' αγγίξεις την Καλπούρνια στο πέρασμά σου.

Γιατί οι σοφοί λένε ότι όταν κανείς αγγίξει στείρα γυναίκα...

στον ιερό τούτο δρόμο...

εκείνη χάνει την κατάρα της στειρότητας.

Όταν ο Καίσαρας λέει να γίνει κάτι, είναι τετελεσμένο.

Ας ξεκινήσουμε την τελετή!

Καίσαρ!

- Ποιος με φωνάζει; - Να μη μιλήσει κανείς!

- Ηρεμία ξανά! - Ποιος ανάμεσα στο πλήθος με φωνάζει;

Άκουσα μια φωνή πιο δυνατή από μουσική, να κράζει τον "Καίσαρ".

Μίλησε, ο Καίσαρας σε ακούει.

Φυλάξου απ'τους Ειδούς του Μάρτη!

Ποιος είναι αυτός;

Ένας μάντης λέει να φυλαχτείς απ' τους Ειδούς του Μάρτη.

Φέρτε τον ενώπιόν μου. Αφήστε με να τον δω.

Βγες από το πλήθος.

Κοίτα τον Καίσαρα.

Τι είπες πριν λίγο; Μίλα ξανά.

Φυλάξου απ' τους Ειδούς του Μάρτη.

Βλέπει οράματα... Αφήστε τον να φύγει.

Εμπρός, εμπρός!

Δε θα πας να δεις τη σταδιοδρομία;

- Όχι. - Θα ήθελα να έρθεις.

Δεν αγαπώ τους αγώνες. Μου λείπει η ζωηράδα που έχει ο Αντώνιος.

Δε θέλω, Κάσσιε, να σου γίνω εμπόδιο.

Βρούτε, έχω προσέξει τον τελευταίο καιρό...

...πως λείπει απ' τα μάτια σου η αγάπη που μου έδειχνες.

Είσαι πολύ απότομος, πολύ ψυχρός για τον φίλο που σ' αγαπάει.

Μην γελιέσαι, Κάσσιε. Αν κρύβω το βλέμμα μου,

είναι για να κρύψω όλα όσα με βασανίζουν.

Τελευταία βασανίζομαι από διαφορετικά πάθη.

Σκέψεις μόνο δικές μου,

που επηρεάζουν ίσως, τους τρόπους μου.

Ας μην θλίβονται, λοιπόν, οι φίλοι μου,

ένας εκ των οποίων είσαι κι εσύ Κάσσιε.

Παρά να ξέρουν ότι ο καημένος ο Βρούτος πολεμάει τον εαυτό του...

...και ξεχνάει να δείξει αγάπη στους άλλους.

Πες μου, καλέ μου Βρούτε, μπορείς να δεις το πρόσωπό σου;

Όχι, Κάσσιε, διότι το μάτι μου βλέπει μόνο την αντανάκλασή του...

...σε άλλα πράγματα.

Σωστά. Και είναι μεγάλο κρίμα που δεν έχεις τέτοιους καθρέφτες...

που να αντανακλούν στα μάτια σου την κρυφή σου αξία,

έτσι ώστε να μπορέσεις να δεις τη σκιά σου.

Μιλούν για σένα, οι πρώτοι μεσ'τη Ρώμη...

...εκτός απ' τον αθάνατό μας Καίσαρα.

Μιλάνε για τον Βρούτο, ενώ υποφέρουν κάτω απ' τον ζυγό της περιόδου...

...και εύχονται να' χεις την όρασή του.

Σε ποιους κινδύνους θέλεις να με παρασύρεις,

προσπαθώντας να με κάνεις να ψάξω για κάτι που δεν υπάρχει στον εαυτό μου;

Καλέ μου Βρούτε, ετοιμάσου να με ακούσεις.

Εφόσον δε μπορείς να δεις τον εαυτό σου, παρά μόνο σε καθρέφτη...

...εγώ θα γίνω ο καθρέφτης και θα σου δείξω κάτι για τον εαυτό σου...

...που εσύ ο ίδιος δε γνωρίζεις ακόμα.

Και να μην είσαι καχύποπτος μαζί μου, καλέ μου Βρούτε.

Αν ήμουν κανένας απατεώνας ή κάποιος...

που πρόχειρα πέταγε όρκους αγάπης,

ή αν ήξερες ότι συνηθίζω να εκδηλώνομαι σε όλους τους θαμώνες των συμποσίων,

...τότε θα μπορούσες να με θεωρείς επικίνδυνο.

Τι φωνές είν'αυτές;

Φοβάμαι μην κηρύξει βασιλιά τον Καίσαρα ο λαός.

Ώστε φοβάσαι;

Τότε να συμπεράνω ότι δεν το θέλεις.

Δεν το θέλω, Κάσσιε! Κι όμως, τον αγαπώ πολύ.

Όμως τι είναι αυτό που θέλεις να μου πεις;

Αν αφορά το κοινό καλό,

βάλε μου την τιμή στο ένα μάτι, το θάνατο στο άλλο...

...και θα τα κοιτάξω και τα δυο με αδιαφορία.

Αγαπώ όμως την τιμή...

περισσότερο από όσο φοβάμαι το θάνατο.

Την ξέρω καλά αυτή την αρετή σου, Βρούτε, όσο ξέρω και τη μορφή σου.

Μάθε λοιπόν ότι πρόκειται να σου μιλήσω περί τιμής.

Δεν ξέρω τι στέφεσαι για τη ζωή, εσύ και οι άλλοι.

Εγώ θα προτιμούσα να μη ζω...

...παρά να τρέμω έναν συνάνθρωπο μου.

Γεννήθηκα λεύτερος, καθώς κι ο Καίσαρας. Το ίδιο κι εσύ.

Το ίδιο ανατραφήκαμε όπως αυτός.

Αντέχουμε το κρύο, όπως αυτός.

Κάποτε, μια θυελλώδη μέρα...

που ο Τίβερης έριχνε μανιασμένα κύματα στις όχθες...

...μου είπε ο Καίσαρας. "Τολμάς, Κάσιε να πέσεις...

''μες το ορμητικό τούτο ρεύμα και να κολυμπήσεις μέχρι εκείνο το σημείο;''

Έπεσα αμέσως στα νερά ντυμένος και του έγνεψα ν' ακολουθήσει.

Κι έτσι έκανε.

Το ποτάμι μούγκριζε, αλλά εμείς με τη δύναμη μας το χωρίζαμε...

και θαρραλέα το ανταγωνιζόμασταν.

Μα πριν φτάσουμε στο καθορισμένο σημείο,

...ο Καίσαρας φώναξε, ''Βοήθησέ με, Κάσσιε, πνίγομαι! ''

Και τώρα, αυτός ο άνθρωπος έγινε θεός,

...ενώ ο Κάσσιος είναι ένα ταπεινό πλάσμα....

που οφείλει να τον προσκυνάει!

Καίσαρ! Καίσαρ!

Τον έψηνε ο πυρετός στην Ισπανία.

Όταν τον έπιανε παροξυσμός, τον έβλεπα να τρέμει.

Είναι αλήθεια, αυτός ο Θεός έτρεμε.

Τα φοβισμένα χείλια του, έχαναν το χρώμα τους...

και τα μάτια του, που μ' ένα τους βλέμμα τρέμει ο κόσμος, έχαναν τη λάμψη τους.

Τον άκουγα να βογγάει.

Και το στόμα του, που αναγκάζει τους Ρωμαίους να τον ακούνε...

και να γράφουν τα λόγια του στα βιβλία τους,

...έκραζε "Δώσ'μου να πιω, Τιτίνιε", σαν να ήταν κανένα άρρωστο κορίτσι!

Ω, θεοί! Πώς με ξαφνιάζει που αυτός ο αδύναμος άνθρωπος...

...πρωτεύει στο μεγαλόπρεπο τούτο κόσμο...

και φέρει μόνος του το στεφάνι.

Καίσαρ! Καίσαρ!

Κι άλλες φωνές!

Αυτός δρασκελίζει τον μικρό μας κόσμο σαν κολοσσός...

...κι εμείς τα ανθρωπάκια, περπατάμε κάτω από τα τεράστια πόδια του...

ψάχνοντας να βρούμε τον ντροπιασμένο τάφο μας.

Οι άνθρωποι γίνονται κάποτε κύριοι της τύχης τους.

Αγαπητέ Βρούτε, δε φταίει το άστρο μας,

που είμαστε δούλοι. Είναι δικό μας λάθος.

Βρούτος και Καίσαρας.

Γιατί ν' αντηχεί μόνο το όνομα του Καίσαρα;

Μήπως το όνομά του είναι πιο εύηχο από το δικό σου;

Αν τα γράψεις μαζί θα δεις ότι το δικό σου είναι επίσης ωραίο.

Αν τα προφέρεις είναι το ίδιο εύηχο.

Και άμα τα ζυγίσεις έχουν το ίδιο βάρος. Εκμεταλλεύσου το...

...και θα δεις ότι μπορείς να εξεγείρεις τα πνεύματα όπως ο Καίσαρ.

Μα τους θεούς μας όλους...

...με τι τρέφεται ο Καίσαρας...

κι έγινε τόσο μεγάλος;

Ω, τι ντροπή!

Ρώμη, έχασες τις γενιές με αίμα ευγενικό.

Σε ποιον αιώνα, από το μεγάλο κατακλυσμό...

...δε δοξάστηκε παραπάνω από ένας άνδρας;

Όλοι όσοι μιλούσαν για τη Ρώμη, μέχρι σήμερα,

...τόλμησαν ποτέ να πουν ότι τα τείχη της περικλείουν μονάχα έναν άνδρα;

Έχουμε ακούσει όμως τους πατεράδες μας να λένε για έναν Βρούτο...

...ότι πιο εύκολα θα 'βαζε το διάολο να κυβερνάει,

...παρά έναν βασιλιά.

Πως μ' αγαπάς δεν έχω αμφιβολία.

Κι εκεί που θέλεις να με πας, έχω κάποια ιδέα.

Τώρα τι σκέφτομαι για την εποχή μας,

θα σου πω άλλη φορά.

Αλλά προς το παρόν...

σε παρακαλώ στη φιλιά μας, να μην με ταράξεις άλλο τώρα.

Αυτά που είπες θα τα σκεφτώ.

Όσα μου πεις, υπομονετικά θ' ακούσω και θα βρω την κατάλληλη στιγμή να ιδωθούμε...

...για να μιλήσουμε γι' αυτά τα σπουδαία πράγματα.