Stutz

- Sao rồi, Stutz? - Chào, Jonah.

Nói gì cho vui đi.

Ông đã thực sự nói vậy khi tôi ngồi xuống.

Ai tôi cũng nói vậy.

Phải, ở những buổi trị liệu không ghi hình cũng thế.

Có một câu nói khác của ông luôn làm tôi phì cười và nó khá thú vị,

là: "Đừng có đến rồi trút đống rác của cậu lên tôi"

Không, cậu biết đấy, cậu đã trút lên tôi hàng năm trời và tôi mệt rồi.

Chà, bắt đầu nào.

Ông nghĩ tại sao tôi làm phim về ông?

Có lẽ vì ý tưởng của tôi.

Các ý tưởng của tôi đã tác động đến cậu,

và tôi nghĩ cậu muốn cho mọi người biết đến chúng.

Hoặc có lẽ…

có lẽ đó chỉ là một nỗ lực để dành quyền kiểm soát tôi, hoặc là…

Tôi cũng đâu rõ. Tại sao?

Phải, tôi quyết định làm điều này vì tôi muốn trình bày các công cụ của ông,

và phương pháp của ông, Phil Stutz, nhà trị liệu cho tôi,

dưới dạng mọi người có thể tiếp cận được

và dùng chúng để làm cuộc sống của họ tốt đẹp hơn.

Nên tôi nghĩ ta hãy cứ ghi hình một buổi trị liệu mỗi ngày

và nói về một vài công cụ hữu ích nhất đối với cuộc đời tôi.

Tôi nghĩ được đấy.

Và tôi cũng làm với mục đích vinh danh

cuộc đời của một người mà tôi rất quan tâm và kính trọng.

Được thôi.

Thi thoảng cậu hài hước tý được không? Chỉ…

STUTZ

Câu đầu ông hay hỏi các bệnh nhân là gì?

Đầu tiên tôi hỏi, "Anh muốn gì? Sao anh tới đây?"

Gã trị liệu làng nhàng sẽ bảo: "Để yên tiến trình của bệnh nhân.

Câu trả lời sẽ đến khi họ sẵn sàng".

Tệ thật. Không chấp nhận được.

Khi tôi mới vào nghề, họ bảo: "Hãy trung lập.

Ta chỉ đang quan sát. Đừng tham gia vào phe nào".

Đó là một tiến trình lê thê và với đầy khổ đau.

Còn tôi phản ứng thế này:

"Đi mà chết đi. Anh đùa tôi à?"

Tôi trị liệu người trầm cảm, họ sợ sẽ không bình phục,

tôi nói: "Làm bất kể điều gì tôi bảo. Cứ làm y như vậy.

Tôi đảm bảo rằng anh sẽ thấy khá hơn, 100%. Có gì tôi chịu".

Khi tôi bước vào văn phòng của ông, ta ngồi xuống,

và ông cứ thế nói: "Đây là những gì cậu nên làm".

Ông đã cho tôi công thức hành động. Cho tôi một công cụ.

Phải, đó là mệnh lệnh.

Tôi muốn rút ngắn nó.

Rút ngắn không phải là chữa khỏi trong một tuần, đó là việc không thể,

nhưng tôi muốn họ cảm thấy sự thay đổi,

một vài bước tiến.

Nó cho họ hy vọng. Như là: "Ôi, chết tiệt, đúng là có thể".

Vậy các công cụ là gì?

Công cụ là thứ có thể thay đổi trạng thái bên trong,

nhanh chóng, ngay tức thì.

Lấy một trải nghiệm theo lẽ thường là không vui,

rồi biến nó thành một cơ hội.

Công cụ thay đổi tâm trạng,

và nó mang lại hy vọng rằng tâm trạng kia không phải là mãi mãi.

Đúng thế.

Nó cơ bản là một bài tập tưởng tượng trực tiếp

diễn ra trong đầu ông lúc đó.

Ừ. Theo ý đó thì tôi là thầy.

Tôi dạy một người cách dùng nó, khi nào dùng nó.

Các bệnh nhân của ông, kể cả tôi, đều có các tấm thẻ ghi chú.

Trên đó vẽ lại các công cụ được học buổi hôm đó

họ mang về và giữ lại.

Tôi có xu hướng nghĩ bằng hình ảnh.

Ban đầu tôi vẽ cho chính mình,

rồi tôi thấy có ích trên bệnh nhân.

Sức mạnh của các tấm thẻ là biến ý tưởng phức tạp thành hình ảnh đơn giản.

Đó là cách để giao tiếp với bệnh nhân

mà tôi thấy vượt trội hơn so với lời nói.

Mỗi khi họ lấy tấm thẻ ra,

sẽ thấy sự kết nối với tôi, một mối liên hệ.

Quan hệ của bọn tôi đặc biệt và có màu sắc cá nhân.

Đến nỗi ông cho phép tôi làm một bộ phim về ông.

Đó là việc tôi chưa từng thấy trong giới trị liệu.

Chốt lại, cuộc đời tôi đã cải thiện vô kể nhờ làm việc với ông,

vậy nếu hiệu quả với tôi, thì chắc sẽ hiệu quả với người khác.

Ồ, phải rồi. Giờ uống thuốc.

- Giờ làm gì cơ? - Giờ uống thuốc của ông.

- Ồ, cảm ơn. - Có chuông.

Ôi, chết tiệt.

Jonah, muốn chơi thuốc Parkinson cùng tôi không?

Tôi nghỉ thứ đó lâu rồi.

Cậu biết không, hồi trẻ ranh, khi tôi chơi ma túy,

nếu cậu bảo tôi là, "50 năm nữa ông sẽ phải uống tất cả chỗ thuốc này…"

Vậy đây là tất cả thuốc Parkinson của ông ư?

Ừ.

Với Parkinson cũng có cái hay, nhưng điều đáng ngại nhất là,

cậu phải lên kế hoạch trước cho rất nhiều thứ nhỏ nhặt.

Khi tôi phải ra khỏi giường,

tôi phải uốn éo rất nhiều để ra khỏi giường.

Khó nhất trên đời với tôi là ra khỏi giường mỗi sáng.

- Vì một lý do khác. - Lý do khác… Phải.

Ừ.

Trước khi gặp ông, trải nghiệm của tôi với trị liệu giống như truyền thống

như kiểu là tôi sẽ ngồi nói

và người đó sẽ đáp lại, "Cảm thấy thế nào?" hay, "Thú vị đấy."

Cơ bản là giữ khoảng cách cực xa.

Tôi đã suy ngẫm về bằng cách nào, ở trị liệu truyền thống,

anh trả tiền cho người này, nhưng giữ lại hết các vấn đề để kể cho họ,

và họ chỉ lắng nghe,

và bạn của anh, những tên ngốc,

cho lời khuyên.

- Đúng. - Tự nguyện.

- Phải. - Và cậu muốn bạn bè chỉ lắng nghe.

Và nhà trị liệu phải cho lời khuyên.

Có điều này. Nhà trị liệu, không phải là họ không muốn giúp.

Thật vậy.

Nhưng đối với tôi, tôi luôn cảm thấy thiếu một thứ gì đó.

Do vậy công cụ là cầu nối

từ việc cậu nhận ra vấn đề là gì và nguyên nhân của nó

tới bên này,

thực sự kiểm soát triệu chứng phần nào.

Tất cả dựa trên khả năng.

Và không phải theo nghĩa vớ vẩn của khả năng.

Khả năng nghĩa là cậu thấy phản ứng của cậu khác đi.

Nghe có vẻ…

Họ gọi là gì nhỉ? Ấu trĩ. Nhưng đó là sự thật.

Thứ đầu tiên ông yêu cầu tôi thực hành là nguồn sống.

Đó là một thứ có thể thay đổi cuộc sống ngay lập tức,

mà tôi nghĩ bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng dựa vào.

Và đó là bước đầu tiên cho tôi

trong tiến trình hồi phục.

Ừ, đúng vậy. Đây là việc điển hình xảy ra.

Một người trầm cảm đến văn phòng của tôi và nói,

"Tôi biết các thói quen của mình rất tệ. Tôi vô kỷ luật. Tôi lười biếng.

Nhưng giá như tôi biết mình phải làm gì,

sứ mệnh của tôi trong cuộc đời là gì, thì tôi sẽ làm hết sức có thể.

Nhưng tôi không biết phải làm gì,

do vậy tôi chỉ lười biếng và ngồi đó".

Và rõ ràng từ đó sẽ sinh trầm cảm.

Có thứ sẽ áp dụng được với cậu,

và tới tất cả những những người không có năng lực định hướng

hoặc không biết họ nên làm gì tiếp,

và câu trả lời là, cậu luôn có thể nuôi dưỡng nguồn sống.

NGUỒN SÔNG

Cách duy nhất để tìm ra điều cậu nên làm, cũng như cậu là ai,

là kích hoạt nguồn sống,

bởi vì nguồn sống là thứ duy nhất

thực sự có khả năng dẫn đường khi cậu bị lạc.

Nếu xem nó như hình tháp, có ba tầng của nguồn sống.

Tầng thấp nhất là mối quan hệ của cậu với cơ thể vật lý của mình.

Tầng thứ hai là mối quan hệ của cậu với mọi người.

Và tầng cao nhất là mối quan hệ với chính mình.

Tầng đầu tiên là mối quan hệ với cơ thể vật lý.

Tất cả cậu cần là làm cho cơ thể mình làm việc tốt hơn và nó luôn hiệu quả.

Hay gặp nhất là không tập thể dục.

Chế độ ăn cũng vậy,

và giấc ngủ nữa.

Vậy ban đầu thì những thứ đó chiếm tỉ lệ bao nhiêu

trong việc làm ông cảm thấy tốt hơn?

Chà, lúc đầu,

có thể là 85%.

Khá cao đấy.

Thật điên rồ phải không?

Hồi còn bé,

thể dục và ăn kiêng được áp đặt cho tôi kiểu,

"Ngoại hình của con không ổn".

Nhưng chưa từng một lần thể dục hay ăn kiêng

được nói với tôi theo nghĩa sức khỏe tinh thần.

Ước gì mấy việc đó được nhắc đến theo nghĩa khác.

Phải.

Bởi vì, đối với tôi,

việc đó gây ra rất nhiều vấn đề,

thậm chí là vấn đề giữa tôi và mẹ.

Tôi thực sự đã gặp bà ấy với thái độ "Chết tiệt.

Con không muốn làm thế, vì mẹ nói cơ thể con có vấn đề".

Thế ư? Nói rõ đi.

Tôi có thể, nhưng tôi sẽ không làm thế, bởi vì đây là phim về ông, không phải tôi.

Nhưng nếu cậu càng đào sâu,

thì càng dễ cho tôi chớp lấy cơ hội.

Cậu từng nghĩ vậy chưa?

Tôi sẽ cho là ông nên làm phim về tôi,

thay vì tôi làm phim về ông.

Phải, khá đấy.

Được rồi. Vậy đó là tầng đầu tiên.

Tiếp theo là mối quan hệ của cậu với mọi người.

Bị trầm cảm không có nghĩa là muốn chấm dứt các mối quan hệ.

Giống như một con tàu biến mất đằng chân trời.

Họ bắt đầu bị kéo ra khỏi cuộc sống,

và mối quan hệ giống như…

Cậu biết khi leo núi, họ găm các mỏ neo kim loại,

giống như tay bám.

Những mối quan hệ giống như tay bám để cậu trở về với cuộc sống.

Chìa khóa là cậu phải chủ động.

Nếu cậu chờ đợi, thì cậu chưa hiểu vấn đề.

Có thể mời ai đó đi ăn trưa mặc dù cậu thấy họ không thú vị ,

đâu quan trọng, vì nó sẽ tạo ra ảnh hưởng, theo ý tích cực.

Người đó đại diện cho cả loài người, một biểu tượng.

Vậy đó là tầng hai và tầng cao nhất là mối quan hệ với chính mình.

BẢN THÂN

Cách nói tốt nhất là tìm cách liên hệ với tiềm thức của cậu,

vì không ai biết cái gì trong tiềm thức trừ phi họ kích hoạt nó.

Và viết chính là một mánh khóe.

Đó là một điều kỳ diệu.

Cậu gắn kết với chính mình khi viết.

Có người sẽ bảo, "Viết gì đây?

Tôi đâu có hứng. Đâu phải nhà văn". Không quan trọng.

Nếu cậu viết, việc đó sẽ giống tấm gương.