Waking Life

Διάλεξε χρώμα.

-Μπλε. -Μ-Π-Λ-Ε. Διάλεξε αριθμό.

-Οχτώ. -1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8.

Αλλον ένα αριθμό.

-Δεκαπέντε. -1, 2, 3, 4...

...5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15.

Διάλεξε κι άλλο αριθμό.

-Εξι. -Εντάξει.

''Το όνειρο είναι πεπρωμένο.''

Ξεκίνα.

Με τέμπο.

Τα χαμηλά έγχορδα.

Σάρα, δοκίμασε εκείνο που με ρώτησες.

Παίξ' το λίγο πιο σιγά.

-Δες πώς θα σου φανεί. -Ετσι;

Θέλω ν' ακουστεί πλούσιο και σχεδόν κυματιστό...

...σαν λίγο παράφωνο.

-Το θέλεις... -Ελαφρά στακάτο.

Αυτό αναρωτιόμουν.

Παίζουμε:

-Ναι, το βρήκες. -Εντάξει.

Απίθανο!

Αρχίστε απ' το 20, παρακαλώ.

Ξεκινάμε απ' το 20.

Ενα, δύο, τρία.

Εγώ είμαι. Μόλις έφτασα.

Ελεγα ότι θα με περίμενες, αλλά δεν πειράζει.

Μπορώ να πάρω ένα ταξί.

Θα τα πούμε αργότερα.

Γεια σου, φιλαράκο! Είσαι για βόλτα;

Να σε πάμε πουθενά;

Θα έπαιρνα ταξί, αλλά...

Μη χάσεις το πλοίο.

-Ευχαριστώ. -Κανένα πρόβλημα.

Βίρα τις άγκυρες!

Πώς σου φαίνεται το σκάφος μου;

Είναι γερό σκαρί. Το βλέπεις με τα μάτια σου.

Το όχημά μου πρέπει να είναι προέκταση της προσωπικότητάς μου.

Αυτό είναι το παράθυρό μου στον κόσμο.

Κάθε λεπτό διαφορετικό θέαμα.

Μπορεί να μην το καταλαβαίνω, ούτε και να συμφωνώ...

...αλλά το δέχομαι γλιστρώντας δίπλα του.

Δε θέλω κλυδωνισμούς.

Πήγαινε με την παλίρροια. Η θάλασσα δεν αρνείται κανένα ποτάμι.

Να παραμένεις σε κατάσταση αναχώρησης, ενώ πάντα φτάνεις.

Γλιτώνεις συστάσεις και αποχαιρετισμούς.

Η διαδρομή δεν απαιτεί εξηγήσεις, μόνο επιβάτες.

Εδώ παίζετε εσείς.

Σαν να ήρθατε στον πλανήτη μ' ένα κουτί κραγιόνια.

Μπορεί να σας έδωσαν κουτί με 8 χρώματα ή 16 χρώματα...

...αλλά το παν είναι τι θα κάνετε με τα κραγιόνια που σας έδωσαν.

Μη σας απασχολεί να χρωματίσετε μέσα στο περίγραμμα.

Χρωματίστε κι έξω απ' τη σελίδα! Μη με περιορίζετε!

Πάμε για τον ωκεανό. Δε μένουμε στην ξηρά!

Πού θες να κατεβείς;

Εγώ; Πρώτος είμαι; Δεν ξέρω. Οπου να 'ναι.

Δώσε μου μια διεύθυνση

Προχώρα τρεις δρόμους ακόμα.

Στρίψε δεξιά. Προχώρα δυο τετράγωνα. Αφησέ τον στη γωνία.

Πού είναι αυτό;

Ούτε εγώ ξέρω, αλλά είναι κάπου.

Και θα καθορίσει την πορεία της υπόλοιπης ζωής σου.

Αποβιβαστείτε!

ΚΟΙΤΑ ΔΕΞΙΑ ΣΟΥ

Αρνούμαι να θεωρήσω τον υπαρξισμό ως μία μόδα...

...ή ιστορικό αξιοπερίεργο...

...επειδή έχει να μας προσφέρει κάτι σημαντικό στον νέο αιώνα.

Φοβάμαι πως χάνουμε τις αρετές της ζωής που βιώνεται με πάθος...

...την ανάληψη των ευθυνών μας...

...τη βελτίωση του εαυτού μας και την απόλαυση της ζωής.

Ο υπαρξισμός συχνά συζητιέται ως φιλοσοφία τής απελπισίας...

...αλλά εγώ λέω το αντίθετο.

Ο Σαρτρ είπε κάποτε ότι δεν ένιωσε ποτέ στη ζωή του απελπισία.

Ενα πράγμα που αποκομίζεις από αυτούς...

...δεν είναι μια αίσθηση αγωνίας, αλλά μάλλον...

...μια ευεξία που αναδίδουν.

Σαν η ζωή σου να είναι δημιούργημά σου.

Εχω διαβάσει με ενδιαφέρον τούς μεταμοντερνιστές.

Ακόμα και θαυμασμό.

Αλλά έχω συνέχεια αυτό το φριχτό, επίμονο συναίσθημα...

...πως αφήνουν έξω κάτι ουσιαστικό.

Οσο πιο πολύ μιλάς για κάποιον...

...ως κοινωνικό οικοδόμημα ή συνισταμένη δυνάμεων...

...ή ως αποσπασματικό ή περιθωριοποιημένο...

...απλώς ανοίγεις έναν ολόκληρο νέο κόσμο δικαιολογιών.

Οταν ο Σαρτρ μιλάει για ευθύνη, δεν είναι κάτι αφηρημένο.

Δε μιλάει για τον εαυτό ή την ψυχή που απασχολεί τους θεολόγους.

Είναι κάτι πολύ χειροπιαστό. Εμείς μιλάμε...

...αποφασίζουμε και υφιστάμεθα τις συνέπειες.

Υπάρχουν 6 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο.

Παρόλα αυτά, αυτό που κάνεις εσύ είναι σημαντικό.

Είναι σημαντικό από υλικής πλευράς, αλλά και για άλλους ανθρώπους.

Δημιουργεί ένα παράδειγμα.

Το μήνυμα είναι ότι ποτέ δεν πρέπει να ξεγράφουμε τον εαυτό μας...

...και να τον βλέπουμε ως θύμα διαφόρων δυνάμεων.

Είναι πάντα δική μας απόφαση αυτό που είμαστε.

Η δημιουργία βγαίνει μέσα από την έλλειψη τελειότητας.

Μοιάζει να βγαίνει μέσα από μόχθο και απογοήτευση.

Από εδώ, νομίζω, βγήκε η γλώσσα.

Βγήκε από την επιθυμία μας να ξεπεράσουμε την απομόνωση...

...και να συνδεθούμε μεταξύ μας.

Πρέπει να ήταν εύκολο τότε που ήταν απλώς θέμα επιβίωσης.

''Νερό''. Βρήκαμε έναν ήχο γι' αυτό.

''Τίγρη πίσω σου!'' Φτιάξαμε έναν ήχο γι' αυτό.

Αλλά γίνεται πραγματικά ενδιαφέρον, νομίζω...

...όταν χρησιμοποιούμε το ίδιο σύστημα συμβόλων...

...για να μεταδώσουμε τα αφηρημένα και άυλα πράγματα που βιώνουμε.

Τι είναι ''απογοήτευση''; Τι είναι ''θυμός'' ή ''αγάπη'';

Οταν λέω ''αγάπη''...

...ο ήχος βγαίνει απ' το στόμα μου και χτυπά στο αυτί τού άλλου...

...ταξιδεύει μέσα στον λαβύρινθο του εγκεφάλου του...

...μέσα από αναμνήσεις αγάπης ή έλλειψης αγάπης.

Λέει ότι καταλαβαίνει, αλλά πώς το ξέρω αυτό; Οι λέξεις είναι αδρανείς.

Είναι απλώς σύμβολα. Είναι νεκρές.

Και τόσο μεγάλο μέρος των εμπειριών μας είναι άυλες.

Αντιλαμβανόμαστε τόσα που δεν μπορούν να εκφραστούν.

Κι όμως, όταν επικοινωνούμε μεταξύ μας...

...και νιώθουμε ότι έχουμε επαφή και ότι μας καταλαβαίνουν...

...νομίζω ότι έχουμε ένα συναίσθημα ψυχικής επικοινωνίας.

Μπορεί να είναι κάτι φευγαλέο, αλλά γι' αυτό ζούμε.

Να καταλάβεις την ανθρώπινη εξέλιξη, κοίτα την εξέλιξη του οργανισμών...

...και την αλληλεπίδρασή τους με το περιβάλλον.

Η εξέλιξη ξεκινάει από τη γέννηση της ζωής, μέσω των ανθρωποειδών...

...φτάνοντας στον άνθρωπο. Νεάντερταλ, Κρο-Μανιόν.

Αυτό που βλέπουμε εδώ είναι τρία νήματα:

Βιολογικό, ανθρωπολογικό, ανάπτυξη πολιτισμών...

...και πολιτιστικό, που είναι η ανθρώπινη έκφραση.

Αυτό που έχεις δει είναι η εξέλιξη των πληθυσμών, όχι των ατόμων.

Κοίταξε την κλίμακα του χρόνου.

2 δισεκατομμύρια χρόνια για τη ζωή, 6 εκατομμύρια για τα ανθρωποειδή...

...100.000 χρόνια για την ανθρωπότητα...

...όπως την ξέρουμε.

Βλέπεις την τηλεσκοπική φύση του εξελικτικού προτύπου.

Κι όταν φτάσουμε στη γεωργία, επιστη- μονική και βιομηχανική επανάσταση...

...μιλάμε για 10.000 χρόνια, 400 χρόνια, 150 χρόνια.

Ακόμα μεγαλύτερη σύμπτυξη του εξελικτικού χρόνου.

Οσο θα προχωράμε μέσα στη νέα εξέλιξη...

...τελικά θα συμπτυχθεί μέσα στη διάρκεια της ζωής μας.

Η νέα εξέλιξη προκύπτει από δύο τύπους πληροφορίας:

Ψηφιακή και αναλογική. Η ψηφιακή είναι τεχνητή νοημοσύνη.

Η αναλογική προκύπτει από τη μοριακή βιολογία και την κλωνοποίηση.

Στη νευροβιολογία συμπλέκονται και οι δύο.

Στο παλιό πρότυπο, η μία θα πέθαινε, η άλλη θα κυριαρχούσε.

Στο νέο πρότυπο, συνυπάρχουν ως μια αλληλοστηρικτική...

...μη ανταγωνιστική ομαδοποίηση, ανεξάρτητη από το εξωτερικό.

Η εξέλιξη γίνεται μια ατομική διαδικασία...

...που προκύπτει από το άτομο...

...και όχι μια παθητική υποταγή του ατόμου στα βίτσια τού συνόλου.

Κι έτσι φτιάχνεις έναν νεο-άνθρωπο...

...με νέα ατομικότητα, νέα συνείδηση.

Κι αυτό είναι μόνο η αρχή του εξελικτικού κύκλου.

Καθώς προχωράει, το δεδομένο είναι η νέα ευφυϊα.

Καθώς συσσωρεύεται ευφυϊα και ικανότητα...

...η ταχύτητα αλλάζει μέχρι που φτάνεις σε μια κορύφωση.

Φαντάσου το ως ακαριαία εκπλήρωση...

...ανθρώπινου νεο-ανθρώπινου δυναμικού.

Μπορεί να είναι η μεγέθυνση του ατόμου...

...ο πολλαπλασιασμός τού ατόμου, παράλληλες υπάρξεις...

...όπου το άτομο δεν περιορίζεται πια από το χρόνο και το χώρο.

Και οι εκδηλώσεις αυτής της νεο-ανθρώπινης εξέλιξης...

...μπορεί να είναι δραματικά αντι-διαισθητικές.

Η παλιά εξέλιξη είναι ψυχρή, είναι στείρα. Είναι αποτελεσματική.

Οι εκδηλώσεις της είναι αυτές της κοινωνικής προσαρμογής.

Μιλάμε για παρασιτισμό, κυριαρχία, ηθικολογία...

...πόλεμο, επιθετικότητα.

Ολα αυτά θα υποστούν απο-έμφαση και απο-εξέλιξη.

Το νέο πρότυπο θα μας δώσει τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά...

...της αλήθειας, της αφοσίωσης, δικαιοσύνης και ελευθερίας.

Αυτές θα είναι οι εκδηλώσεις τής νέας εξέλιξης. Αυτό ελπίζουμε.

Ο αυτοκαταστροφικός άνθρωπος νιώθει εντελώς αποξενωμένος.

Εντελώς μόνος.

Είναι ξένος προς την κοινωνία.

Σκέφτεται, ''Πρέπει να είμαι τρελός.''

Αυτό που δεν αντιλαμβάνεται είναι πως η κοινωνία έχει...

...ακλόνητο συμφέρον στις σοβαρές απώλειες, στις καταστροφές.

Πόλεμοι, λιμοί, πλημμύρες και σεισμοί ικανοποιούν καθορισμένες ανάγκες.

Ο άνθρωπος θέλει το χάος. Πρέπει να το έχει.

Καταπίεση, συγκρούσεις, ταραχές, φόνοι. Ολη αυτή η φρίκη.

Μας ελκύει αυτή η οργιαστική κατάσταση...

...που δημιουργείται απ' την καταστροφή.

Είναι μέσα σε όλους μας. Την απολαμβάνουμε.

Τα ΜΜΕ δίνουν μια θλιβερή όψη σ' αυτά...

...τα παριστάνουν ανθρώπινες τραγωδίες.

Αλλά ο ρόλος των ΜΜΕ δεν ήταν ποτέ να εξαλείψουν τα κακά τού κόσμου.

Είναι να μας πείσουν να τα δεχτούμε και να τα συνηθίσουμε.

Οι δυνατοί μάς θέλουν παθητικούς παρατηρητές.

Εχεις ένα σπίρτο;

Και δε μας δίνουν άλλες προοπτικές, εκτός από την περιστασιακή...

...καθαρά συμβολική, συμμετοχική πράξη τής ''ψήφου''.

''Θέλεις τη δεξιά μαριονέτα ή την αριστερή μαριονέτα;''

Ηρθε η στιγμή να προβάλω τις δικές μου ανεπάρκειες και δυσαρέσκειες...

...μέσα στα κοινωνικοπολιτικά και επιστημονικά σχέδια.

Να κάνω ν' ακουστεί η δική μου έλλειψη φωνής.

Σκέφτομαι κάτι που είπες.

-Που είπα εγώ; -Ναι.

Πως νιώθεις σαν να παρατηρείς τη ζωή σου...

...από την σκοπιά μιας γριας που κοντεύει να πεθάνει. Θυμάσαι;

Ετσι νιώθω μερικές φορές.

Σαν να κοιτάζω πίσω στη ζωή μου.

Κι η ζωή μου είναι οι αναμνήσεις της.