Why Beauty Matters

در هر زمان بين سال هاي 1750 و 1930

اگر از مردم تحصیل کرده می پرسیدید

تا از مقصود شعر، هنر و موسيقي بگويند

آنها در جواب مي گفتند "زيبايي"

و اگر از هدف آن (زیبایی) مي پرسيديد

آگاه مي شديد که زيبايي يک ارزش است به اهميت راستي و نيکي

و بعد در قرن بیستم اهميت زيبايي از بين رفت

هنر به طور فزاينده اي شروع به ایجاد اختلال و شکستن هنجارهای اخلاقی کرد

دیگر زیبایی مهم نیست بلکه بداعت مهم است

هرطور که بدست آید و با هر هزینه اخلاقی که فقط باعث بردن جایزه شود

تنها هنر نبود که اين مکتب زشتي را خلق کرد

معماري هم بي روح و عقیم شد

و اين فقط محیط طبیعی ما نیست که بسیار زشت شده است

زبان مان، موسيقي مان و منش مان

به طور قابل توجهي خشن، خودستایانه و توهین آمیز شده

طوری که زیبایی و خوش سلیقگی دیگر هیچ جایگاه واقعی در زندگانی مان ندارند

يک کلمه روي تام اين زشتي ها بزرگ نوشته شده

و آن کلمه "من" است

منافع من، تمايلات من، خشنودي من

و هنر در واکنش به این هیچ جوابی ندارد

جز اینکه بگوید: بله، برو دنبالش

من فکر می کنم ما در حال از دست دادن "زيبايي" هستيم

و این خطر وجود دارد

که ما معنای زندگی را هم از دست خواهیم داد

" چرا زیبایی مهم است " " راجر اسکروتن "

.من "راجر اسکروتن" هستم فيلسوف و نويسنده

شغل من سوال کردن است

در طول چندین سال اخير من پيرامون "زيبايي" پرس و جو کرده ام

زيبايي بيش از 2000 سال است که رکن اصلي تمدن ماست

از همان ابتدا در یونان باستان

فلسفه بر جايگاه زیبایی

در هنر، شعر، موسیقی، معماری و زندگی روزمره تاثیر گذاشت

فيلسوفان معتقد بودند که در تعقيب "زيبايي" بود

که ما اين جهان را همچون يک "خانه" شکل دادیم

همچنين به عنوان يک موجود زنده و غير مادي توانستيم به درکي از طبيعت خود برسيم

امّا دنياي ما به "زيبايي" پشت کرده

در نتيجه آن

ما در محاصره زشتي و بيگانگي قرار گرفتيم

من قصد دارم شما را متقاعد کنم که "زيبايي" مهم است

امّا اين يک امر "سوبژکتیو" نيست

بلکه یک نیاز جهان شمول برای انسان هاست

اگر ما منکر اين نياز شويم خودمان را در یک کویر معنوی خواهیم دید

من ميخواهم به شما راهي برای خروج از این کویر نشان دهم

اين همان راهيست که به "خانه" ختم ميشود

هنرمندان بزرگ گذشته

بدان آگاه بودند که زندگی انسان پُر از آشوب و رنج است

امّا آنها برايش مرحمي داشتند

و نام آن مرحم، "زيبايي" بود

یک اثر هنری زیبا

باعث تسلی در غم ها و تصدیق لذات می شود

اين نشان می دهد زندگی انسان ارزشمند است

بسياري از هنرمندان مدرن از اين امر مقدس بيزار شده اند

معتقدند که غير مترقبه بودن زندگي مدرن توسط هنر رهايي نمي يابد

در عوض بايد به نمايش گذاشته شود

اين الگو نزديک به يک قرن پيش

توسط هنرمند فرانسوي "مارسل دوشان" پايه گذاري شد Marcel Duchamp

کسي که يک ظرف پيشاب را با يک امضاي جعلی (آر-مات) راهي يک نمايشگاه کرد

اين حرکت او طعنه آمیز بود برای به تمسخر گرفتن دنیای هنر طراحي شده بود

و طرفداران این فرقه

اما از زاويه اي ديگری هم تفسیر شد

نشانگر اینکه هر چيزي می تواند "هنر" باشد

مثل چراغي که فقط خاموش و روشن ميشود

یک کنسرو فضولات

و يا حتي یک توده آجر

ديگر هنر شأن مقدسی ندارد

ديگر باعث رشد اخلاقي و معنوي ما نمي شود

بلکه فقط يک ژست انسانی دیگر در میان بقیه است

معنایی بالاتر از یک خنده یا یک فریاد ندارد

فکر می کنم آنها دارند ما را مسخره می کنند

این فقط یک توده آجر است

زماني هنر، مکتب زیبایی بود

حالا در عوض فرقه زشتی شده است

از آن جايي که جهان ملالت آور است هنر هم باید ملالت آور باشد

آنان که بدنبال زیبایی در هنر هستند با واقعیت زندگی مدرن در ارتباط نیستند

گاهي مقصود وارد کردن شوک به ماست

اما چیزی که بار اول شوک آور است

و وقتی تکرار شود حوصله سر بر و پوچ می شود

اين هنر را تبدیل به يک شوخي پیچیده می کند

که حالا دیگر بامزه نیست

کماکان منتقدين به تمجيدشان ادامه ميدهند

و از گفتن "امپراطور برهنه است" واهمه دارند

هنر خلاقانه اینطور بدست نمی آید

فقط با داشتن یک ایده

البته که ايده ها مي توانند جذاب و سرگرم کننده باشند

ولي اين را توجیه نمی کند که روی آن برچسب "هنر" بزنیم

اگر يک اثر هنري چيزي بيشتر از يک ايده نیست

هرکسي مي تواند هنرمند تلقي شود

و هر شيء یک اثر هنري باشد

ديگر نيازي به مهارت، سليقه و خلاقيت نيست

تا جايي که من متوجه شدم کاري که شما در تلاش کردید انجام دهيد

این بود که هنر را در سطح یک شیء تنزل دهید

اینطور که صرفا اگر من بگویم این یک اثر هنریست پس این یک اثر هنری است

آره ولي کلمه "اثر هنری" براي من اصلا مهم نيست

براي من کلمه "هنر" اهميتي ندارد ...چون

ميدونيد، به نحوي بی اعتبار شده است

ولی خود شما هم در بی اعتبار کردن آن مشارکت کردید بله کردم

بله از قصد این کار را کردم چون می خواستم از دستش خلاص شوم

بخاطر همان کاری که امروز خیلی از مردم با مذهب کردند

مردم "دوشان" را با نوع ارزش گذاری خودش قبول کردند

به نظر من او از دست هنر خلاص نشد

او صرفا خلاقیت را کنار گذاشت

به هر حال امروزه کارهاي دوشان کماکان در کلاس هاي هنر مؤثر است

هنرمند مايکل کرِگ مارتين

که آموزگار چندین هنرمند جوان بریتانیایی است که کارهاشان در دنیای هنر حکمفرمایی می کنند

راه دوشان را پیش گرفت

با اثر پیشگامانه خود به نام: یک درخت بلوط

شامل يک ليوان آب بر روي يک طبقه است

به همراه توضيحی که چرا اين یک درخت بلوط است

وقتي براي اولين بار وارد کلیسای "سن پیترو" شدم

و با مجسمه "پیه تا" اثر "میکل آنژ" روبرو شدم

برای من یک تجربه بی نظیر بود زندگی من توسط این اثر تغییر کرد

فکر می کنید کسی می تواند همین تجربه را با دیدن "ظرف پیشاب" دوشان داشته باشد؟

یا شاید با "درخت بلوط" شما که یک اثر مشابه آن است

می دانم وقتي نوجوان بودم

و به کارهای دوشان برخوردم

و اولین باری که به Readymades برخوردم

من کاملا مبهوت از حیرت شدم

فکر نمی کنم مردم با دیدن ظرف پیشاب غرق در حس زیبایی شوند

چون قرار نیست زیبا باشه

اما معنیش این نیست که چیزی در آن وجود ندارد که تخیل ما را به تسخیر خود در نیاورد

و من فکر می کنم تسخیر تخیل هدفی است که کار هنری دنبال می کند

دوشان حس کرد که هنر بیش از حد به تکنیک و بینایی متمرکز شده است

و حس کرد که هنر از نظر عقلی و اخلاقی فاسد شده است

دلایلش برای ایجاد هنری که در این سیستم جای بگیرد از بدبینی نبود

می خواست که بگه

من در تلاشم هنري خلق کنم

که منکر هر آنچه که مردم ميگويند هنر بايد داشته باشد، شوم

چون من در تلاشم بگم که پرسش اصلي در هنر جاي ديگريست

فکر می کنم منظور اینست که همه چيز بايد تغيير ميکرد

وقتي دوشان ميخواست تغييرشون بده

اما دقيقا چه چیزی را ميخواست تغيير بده؟

خب من هيچوقت نمي توانم روياپردازي هاي ژگرف او را تصور کنم

که چيزي که الان شده اتفاق بيوفتد

من اطمينان دارم خود او هم نی دانست

ايده اصلي که اتفاقي هم بود

از کجا بود

لزومأ يک اثر هنري يک اثر هنريست

چرا که ما بهش همونجور نگاه ميکنيم

من همينطور فکر مي کنم که ادراک بر زيبايي بيشتر شده است

اين شامل چيزهايي است که قبلا به ذهن هنرمندان خطور نکرده بود

خلق زیبایی بخشی از کارکرد هنرمند است

به کسي نشان دهند که چيزي زیباست

چیزی که کسی تا به الان آن را زیبا ندیده بود

درسته مثلا مثل یک قوطی مدفوع؟

خب مطمئن نيستم که به قطعيت بگويم اين زيباست

اما اگر شما نمونه اي بیاورید که سعی در زیبا نشان دادن نداشته باشد

مثلا اگر"جف کونز" را در نظر بگیرید

جف کونز کارهاي زيادي انجام داده که به طور عجيبي زيبا هستند

البته بسيار برام پر زرق و برق است

پر زرق و برق و شيرين است

موضوعیت کار اوست که مهمه و نه مفهوم (حس) کار او

فايده این هنر در چيست؟

به مردم چه کمکي ميکند؟

بنظرم

اميدوارم به آدم ها اين اجازه را می دهد

دنیایی را که در آن زندگی می کنند

به نحوی ببینند که به آنها معنای بیشتری بدهد

و این یک دنیای ایده آل و یک جای بهتر نیست

امّا سعی دارند بیشتر در این دنیایی که هستند براحتی زندگی کنند

تا در دنیایی که به آن ها داده شده است

بنابراین، هنرِ روز، دنیا را آنطور که هست به ما نشان می دهد

با تمام نواقصی که دارد

اما نتیجه اش واقعا "هنر" است؟

قطعا هر چیزی يک کار هنري نيست فقط به خاطر اينکه قسمتي از واقعيت را نشان میدهد

این شامل زشتی هم می شود که خود را هنر می نامد

هنر به خلاقیت نیازمند است

و خلاقیت در مورد به اشتراک گذاری است

و این به دیگران اجازه می دهد تا دنیا را آنگونه که هنرمند می بیند، ببینند

به این علت است که ما در هنر ساده انگارانه کودکان هم زیبایی می بینیم

کودکان نمی خواهند توسط تصاویر خلاقانه ایده هایشان را بروز دهند

و در زشتی هم غلط نمی زنند

آن ها در تلاش اند تا جهان را آنطور که می بینند تصریح کنند

و احساسشان را به اشتراک بگذارند

چیزی از خلاقیت خالص کودک

در هر کار هنری واقعی بر جا می ماند

اما خلاقيت کافي نيست

و مهارت هنرمند واقعي

نشان دادن پرتوي اثري ايده آل است

و همچنین تجلی آن

اين چيزيست که "ميکل آنژ" بدان رسید با تصویر کردن مجسمه دیوید

ولی وقتی ما با چندین مجسمه بتنی داوود مواجه می شویم

که احتمالا بخشی از ترکیب یک باغ است

اصلا زیبا نيست

به خاطر کمبود اجزای مهم خلاقیت

نوع مباحثاتی که من داشته ام بسیار خطرناک اند

در فرهنگ "دموکراتیک" ما

مردم اغلب فکر مي کنند تهدیدآمیز است که سلیقه دیگری را قضاوت کنیم

حتی به بعضی برمی خورد که به آنها بگویید سلیقه خوب و بد وجود دارد

و اينکه مهم است که شما چه چيزي نگاه مي کنيد چه مي خوانيد و يا چه گوش مي دهید

اما این به کسی کمک نمی کند

استانداردهایی برای زیبایی وجود دارد که پایه مستحکمی در طبیعت انسان دارد

و ما نیاز داریم تا بدنبال آنها بگردیم وآنها را در زندگی مان جا دهیم

شايد مردم ايمانشان را نسبت به زيبايي از دست داده اند

چون باورهايشان را نسبت به ايده آل ها از دست داده اند

هرآنچه هست آن ها تلاش اند تا فکر کنند

که اين دنياي امیال است

هيچ ارزشي جز سودگرایی وجود ندارد

هر چيزي که استفاده اي داشته باشد، با ارزش است

پس استفادهء زيبايي در چيست؟

"تمامی هنرها کاملا بلا استفاده اند" به گفته اسکار وایلد Oscar Wilde