Pao's Story (Chuyện của Pao)

Pao về sớm thế?

Ừ, mình về thôi.

Tôi là Pao.

Nhà ở Pụ Dín, cách chợ chưa đến nửa ngày đường.

Nhà tôi sống đã nhiều đời ở vùng này.

Ngôi nhà ấy có từ hồi ông bà tôi còn sống.

Đấy là lúc tôi chưa ra đời.

Tôi thương mẹ Già lắm.

Cả bố nữa.

Mẹ ơi.

Mẹ có nhà không?

Bao nhiêu năm nay,

có bao giờ mẹ đi mà bỏ việc nhà đâu.

Hay là…

Nhưng bà ấy cũng phải nói là mình đi đâu chứ.

Chúng ta là một đại gia đình mà.

Chuyện này có hơi lạ đấy.

Chúng tôi đã tìm khắp trên thượng nguồn,

Gồm cả những thanh niên trẻ khỏe nhất.

Chúng tôi cũng đã tìm dưới hạ lưu.

Có chuyện gì vậy?

Bố!

Nhiều ngày sau đó,

cả họ nhà tôi đi tìm xác mẹ.

Chúng tôi đi mãi xuống phía dưới,

cách bản nhiều ngày đường.

Bố mặc áo ấm vào đi, không lại ốm.

Thằng Trài vẫn chưa về à?

Bố đừng uống nữa.

Đừng!

Đừng có ngăn tao uống. Đừng ngăn tao!

Bà Kía.

Bà Sim.

Từ ngày mẹ Già không còn,

hôm nay bố mới lại nhắc đến người đàn bà ấy.

Chuyện cũ

từ lâu tôi đã muốn chôn chặt trong lòng.

Bố.

Mẹ đâu?

Từ ngày mẹ mất, bố yếu đi nhiều.

Chị nhất định đi à?

Chị phải đi cho kịp.

Mùa này sương mù xuống sớm.

Bố muốn gặp bà ấy.

Biết có tìm được không.

Bao lâu rồi bà ấy có trở lại đâu.

Thì cũng phải đi tìm.

Ở nhà chăm sóc bố nhé.

Đừng để bố uống rượu.

Có việc gì thì cứ sang gọi các chú.

Chị tìm được bà ấy rồi về ngay thôi.

Tìm ở đâu?

Chợ huyện.

Tôi phải đi tìm bằng được người đó.

Không phải cho chị em tôi,

mà cho tuổi già cô độc của bố.

Vâng ạ.

Cháu hỏi bà Sim có bán hàng ở đây không?

À, bà Sim à?

Bán cho ta chỗ này, xong chuyển đi rồi.

Hỏi bà già kia xem.

- Cho cháu hỏi bà Sim ạ. - Tìm bà Sim à?

Đi buôn chung với bạn rồi.

Mới tháng trước thôi.

Nghe nói đi Sa Pa, Điện Biên

để thu mua nông sản,

chưa trở lại.

Chợ Sa Pa từ đây đi có xa không ạ?

Cũng gần mười ngày đường.

Tìm bà Chon

có cửa hàng bán đồ khô ở chợ Sa Pa.

Trước kia tôi cũng đã đi với bà ấy.

Nhưng bây giờ già rồi, không đi được nữa.

Đi bằng ô tô thì nhanh hơn.

Bao nhiêu đêm, mẹ ôm tôi vào lòng và kể về quãng đời của mẹ.

Ngày ấy, cả vùng này ai cũng biết cô Kía đẹp người, đẹp nết.

Mày là cái nóc của họ Ly này.

Bây giờ chân cột chưa mục, mà cái nóc đã mục trước.

Con vợ mày mãi không đẻ được thì thôi, ép cũng không ra.

Mày phải nghĩ xa qua cái ngưỡng cửa một tí.

Phải đấy, đừng để cái nhà này tuyệt tự.

Không nói nhiều nữa các chú à.

Cháu đứng chỗ thấp, chỗ cao như nhau cả thôi.

Không xếp lại nữa.

Việc làng, việc họ cần đến đâu cháu làm được thì làm.

Không làm được thì để anh em thằng Sin, thằng Sín

con các chú làm.

Cây nhà mình đang héo, lòng dạ nào mà đi tìm cây khác.

Ôi dào, ai khổ nhiều thì mau già, nhưng sống lâu.

Sống lâu, cứ buồn mãi, khổ mãi, không bằng chết sớm.

Mày có ý nghĩ tìm người khác mà không làm thì trời phạt vạ đấy.

Bố việc gì cũng thạo, cũng giỏi.

Các ông chú thì già.

Đã nhiều năm, cả họ trông chờ vào bố.

Mọi người đợi mẹ mang bụng.

Nhưng đợi mãi không thấy.

Thế mà bố thì nhanh già quá.

Gần 40 mà tóc đã có sợi bạc rồi.

Hay tôi về nhà đẻ,

mình lấy người khác?

Bậy nào.

Mình như cánh cửa trong nhà này.

Tôi không để mình đắp nửa chăn, nằm nửa giường.

Lạnh lắm.

Chúng có nhà không?

Chúng có nhà không?

- Ông Trưởng thôn, vào đây. - Chào ông.

- Năm nay rét sớm. - À.

Ông Trưởng thôn hôm nay đi đâu sớm thế?

Xem này.

Áo ấm tôi để trong quẩy tấu.

Mình đi bao lâu?

Tùy vào người ta.

Phải hết mùa khô năm ấy

thì con đường nối mấy xã với nhau mới hoàn thành.

Căn nhà rộng vắng bố tôi lâu quá.

Ngày bố về, mẹ tôi đang ốm.

Ngồi đây.

Nhanh lên!

Đẻ chưa?

Chết rồi, con dê!

Nhanh lên.

Sắp đẻ ra ngoài rồi đây này.

Ông bảo mấy đứa về lấy thuốc ở đỗ ngô trên gác.

- Chỗ nào? - Trong quẩy tấu.

Trong quẩy tấu, ở đỗ ngô trên gác. Nhanh lên.

Con trai thì không phải đẻ đái.

Giữ chân vào.

- Làm thế nào? - Khổ, chồng với con.

Khi tôi bảo nhấc, thì ông nhấc nó lên. Nào, chuẩn bị.

Con gái.

Con gái thì làm được gì?

Về thôi.

Ai cũng đợi, thế mà…

Con gái thì làm được gì?

Về thôi!

Tìm mãi cũng chỉ còn ít đậu này thôi.

Năm nay sương giá xuống sớm,

đến rau cũng chết.

Biết lấy gì mà ăn?

Em đi đây.

Khi tôi hai tháng tuổi,

mẹ Sim bỏ xuống phố huyện mở sạp bán giày vải,

lâu lâu mới về.

Cho đến bây giờ, tôi vẫn nghĩ

việc ra đi của bà không phải là chối bỏ tôi.

Có thể mẹ Sim muốn thay đổi cuộc sống khó khăn của gia đình tôi.

Ngày uống sữa dê,

đêm thì nhai vú mẹ Già,

tôi cứ thế mà lớn.

Thằng Trài được mẹ Sim sinh ra khi tôi hai tuổi.

Nó lại ngồi trong địu của mẹ Già như tôi ngày xưa.

Từ lúc có thằng Trài,

cả họ bố tôi cũng vui hẳn lên.

Các con…

Pao!

Con…

Mua kẹo bánh, quần áo mới làm gì? Có ai ăn đâu.

Mặc váy áo mẹ Già dệt quen rồi,

những thứ may sẵn kia mặc ngứa người lắm.

Mẹ Sim ngày càng ít về.

Mỗi lần về cũng chỉ một lúc lại đi ngay.

Về thôi, các con.

Có xa không?

Đi được hai ngày rồi.

Trên Ma Lé, chắc ông ấy lại ghé qua chợ huyện.

Khi tôi lên 15 tuổi, thì mẹ Sim về nhà.

Nhưng lần này,

mẹ Sim vẫn không ở lại với chúng tôi.

Rất nhiều năm sau,

tôi cũng không giải thích được hành động của mẹ Sim.

Cũng có thể

lúc đó, bà gặp khó khăn.

Pao!

- Chuyện gì vậy? - Bố sắp đi rồi.

Bố lại đi à?

Em có biết khi nào bố về không?

Không biết. Em phải đi lấy giống ngựa bên Pụ Cháng,

hai hôm nữa mới về.

Trài!

Bánh ngô này.

Ông nhất định đi à?

Mùa này sương mù xuống sớm.

Ông đi luôn không về, sao mà mang lắm thứ thế?

Phải qua sông. Đường thì xa.

Sợ là tôi phải ở lại.

Ông có đi chợ xuân năm nay không?

Bố lại đi à?

Bao giờ bố mới sửa cánh cổng nhà mình?

Ông đi…

Cũng chưa biết.

Khi nào xong việc, tôi về.

Con gái à.

Con cho chó ăn, đóng cửa chuồng gà luôn rồi ạ.

Năm nay mùa đông đến sớm.

Làm mùa xong, gắng lấy củi về chất đầy quanh nhà như mọi năm.

Ngần ấy củi tha hồ mà đun.

Không hiểu sao tôi cứ nghĩ đến người gặp ở chợ sáng nay.

Cái cách người ấy nhìn tôi, thấy cũng thinh thích.

Con gái.