Seven Worlds, One Planet

...لە لووتکەی ئەمریکای باشووردا

زۆزانی ئاند .چووەتە ئاسمانا

...بەرزییەکەی لەسەر ژیانی

.تەواوی قاڕەکە کاریگەرە

.لێژییە ڕووتەکان بێ ژیان دیارن

...بەڵام وەکوو تەواوی بەشەکانی ئەمریکای باشوور

.پڕن لە ژینگە و سرووشتی ئاژەڵە وەحشییەکان

.بنەماڵەیەکی پۆما

...بەنیسبەت هەر پشیلەیەکی تر

.لە باشووری ترین خاڵی زەوی ژیان دەکەن

...ئەم بێچووانە شەش مانگیانە

و بۆ خواردن بەتەواوی .پێویستیان بە دایکیانە

ئەو دەزانێت کە چۆن لەم .دەوروبەرە قولۆرە بە قازانجی خۆی کەڵک وەربگرێت

...و دەبێت لەم کارە بزانێت

ئەگەر دەیەوێت گێچەڵترین نێچیری .ئەم قارە ڕاو بکات

.گواناکۆ، خزمی وشتر

بە بەرزی دوو مەتر و .بە قورسی سێ ئەوەندەی پۆمایەک

...تەنیا هیوای دایک گرتنی قوڕگی ئاژەڵەکانە و

.و هەوڵ دان بۆ خنکاندنیانە

.بێچووەکانی هەوڵ دەدەن یارمەتی بدەن

...بەڵام ئەوان هێشتا

...لێهاتوویی یان قورسیی کافییان نییە

.هەتا نێچیرێکی ئاوا گەورە بە زەویدا بەن

.و ئێستا دایکی بە پیسی بریندار بووە

...برینەکانی قووڵن

و حەفتەگەلێک کات دەبات .هەتا بە باشی چاک بێتەوە

بەڵام بێ خواردن، بێچووەکانی .ماوەیەکی زۆر زیندوو نامێنن

...کەشوهەوای ئاند

.تووڕەیە و پێش بینی ناکرێت

...بەفر دەبێتە هۆی

...خۆشاردنەوە کە ڕێگەیەکی کاریگەرە بۆی

.تەقریبەن بێ قازانجە

.بەڵام دەبێت چێشت بخوات

گوواناکۆ وڵکەی ڕاوکردنەکەی واز لێ هێناوە

...و ئێستا لە وڵکەی

.پۆمایەکی نێری گەورەترە

.بەم زووانە دانێکی کوشتووە

.بەڵام نایەوێت لەگەڵی بەشدار بێت

...بۆ ڕاوکردن لێرە

...دەبێت بێچووەکانی لە

.هێمنایەتی وڵکەکەیان واز لێ بێنن

...تەقریبەن لە سێبەرەکاندا دیار نییە

.بە ئەندازەی گرتنی نێچیرەکە نزیک بووەتەوە

.دۆڕانێکی تر

.خێراییەکی خەمڵاندووە

.ئێستا دەبێت هەڵیگرێت

...بەڵام لە وڵکەی نێرەکەیە

.کەوایە پاداشتی نییە لە ئەمانا

...و بێچووە برسییەکانی

.نزیکەی دوو کیلۆمەتر دوورن

...بە لاوازییەکۆ کە هەیەتی

...دەبێت تەواوی ئنرژی و هێزی هەڵبگرێت

.هەتا نێچیرەکە بگەڕێنێتەوە وڵکەکەی

تەنیا هیوای چێشت دان بە بێچووەکانی .هۆی درێژەدانی پێ دەدات

.تەقریبەن گەیشتووە

...ئەم ژەمە

...به ئەزیەت بنەماڵەیەک لە چەند ڕۆژدا

.تێر بهێڵێتەوە

دوایی دایکیان، بە شێوازێک دەبێت ...هێزی خۆی کۆبکاتەوە

.و دیسان ڕاو بکاتەوە

ژیان بۆ ڕاوچییەک .لەم وڵکەدا زۆر ئەستەمە

ئاند بە هێزگەلێک لە پێستی .زەوی چێ بووە

...لەم بەشەی ئەقیانووسی ئارامدا

جێی ئەقیانووسەکان ملیۆن ها ساڵە .بۆ لای ڕۆژهەڵات دەجووڵێت

شوێنێک کە تانشینەکان گەیشتوون بە ...نزیکی قاڕەکە، بەیەکتری گووشراون

.و بەرەو سەرەوە هاتوون

...ئەم گوشارە دەبێتە هۆی چێ بوونی پچڕان

...که لەوێوە بەردگەلێکی تواوە دێنە دەرەوە

کەوایە خۆڵەمێش و شتی تواوە .لە گڕکانە گەورەکان دێنە دەرەوە

نزیکەی 200 دانە لەوانە .لە هێڵێک لە درێژایی قاڕەکەدا کێشراون

هەندێکیان بە هێزی بۆمبێکی ئاتۆمی .لە هەر دە چرکەدا هەڵدەقوڵن

،و بە درێژەدانی لێکدان جێی ...زەریاکە بەرەوخوارەوە دەکێشرێت

و چاڵێکی زۆر گەورە .لە نزیکی کەنارەدا بەدی دێنن

.ئاوە چیاو و تەواوەکان بەرەو سەرەوە دێن

و ئەم زۆریە دەبێتە هۆی .ڤەژینی ژیان

...لێرە لە کەنارەی پرۆ

ئەوەندە مریشکی ئاویی لە نزیکی کەنارەکاندا ...خەریکی ماسیگیرین کە

پیساییەکانیان چینێک بە قلەتی .یەک مەتر لە بەردەکان دادەپۆشێت

پەنگووەنەکانی هامبولت پیساییەکان ...زۆر بە شتێکی باش دەزانن

.تا هەتا هێلانەکەیان لە ناویاندا چێ بکەن

.بەڵام زۆر کارێکی پیسە

وەرزی جووتگیری هاتووە و هێلانەسازەکانی ...هیوادار لە ڕێوە دێن

.کە لە ئاودا مەلەیان کردووە و خاوێنن

کاتی هاتووە کە دانیشتووەکان خاوێن بنەوە و ...بۆ خۆیان

.و بێچووەکانیان ماسی ڕاو کەن

بۆ گەیشتن بە زەریا، دەبێت .لە پاشماوەی هێلانە کۆنەکان تێپەڕ بن

.تەنیا 100 مەتری ماوە

بەڵام کەنارە لە ئێستاوە .بە شێرەئاوییەکان پڕ بووە

ئەوانیش بۆ گەورەکردنی بێچووەکانیان .دێنە کەنارەکان

.و پێیان خۆش نییە کەس موزاحمیان بێت

بۆ تێپەڕ بوون لە ئاوەها گۆڕەپانێکی مین .ڕێبەرێکی بوێر و ئازا پێویستە

.دەستپێکێکی ئازایانە

.کۆتاییەکەی بەستراوە

.ئێستا گیری کردووە

.ئێستا دەبێت لە بانیان سوار بێت

.بەڵام ئێستا، تەواوی شێرەئاوییەکان سڵەمیاونەتەوە

.تێپەڕ بوون لە نێوانیان زۆر ئەستەمە

...مەلە کردن و خاوێن بوونەوە لە ئەقیانووسدا

.ئەرزشی ئەم هەموو سەختییەی هەبوو

ئاژەڵانێک کە لە ئاڕاستەی ...ئەقیانووسی ئارامدا ژیان دەکەن

...لە ماوەکانی ئەمریکای باشوور

.لە ڕێگەی ئاندەوە جیابوونەتەوە

...ئەم زۆزانانە بەرهەڵستێکی گەورەیان چێ کردووە

...ک هەتا 4000 مایل درێژەی هەیە

...لە پاتاگۆنیا لە باشووردا

.هەتا ڤەنۆزۆئێلا لە باکوور

.واتە درێژترین زنجیرەشاخی دونیا

.زۆرێک لە شاخەکان فرەتر لە چوار مایل بەرزن

.ئەوەندە بەرزن کە دەگەنە هەورەکان

کەوایە سرووشتێک پێک دێنن کە وێنەی .لە هیچ قاڕەیەکدا نییە

.دارستانی هەوری

هەر دۆڵێکی بەرز لێرەدا .ئاژەڵەل و ڕووەک گەلێک تایبەت بەخۆی هەیە

دانێک لەوانە بە شێوازێکی پێکەوتوو .ناوی مارمزووکی پینۆکیۆی هەیە

بۆ یەکەمین جار لە 50 ساڵی ڕابوردوودا .دۆزراوەتەوە و دوایی ون بووە

.دیسان دۆزراونەتەوە

لەم سەرەوەدا گیانلەبەرێکی زۆر نامۆ ...ژیان دەکات کە بە دەگمەن دەبیندرێت

تەنانەت زاناگەلێکیش کە بۆ لێکۆڵینەوەیان .دێنە ئێرە بە دەگمەن دەیبینن

.ورچی ئاندی

.تەنیا چەند هەزار دانەیان ماون

...زۆرتر گەڵا و مێوە دەخۆن

جارجار بە هەوڵێکی زۆر خۆیان .دەگەیەننە سەر دارەکان هەتا شتێک بخۆن

.بە شوێن جۆرێک ئاواکادووی وردەوەیە

.سی مەتر چووەتە سەرەوە

تەنیا مێوە ماوەکان لێرە ...لەسەر لقە باریکەکان گەشە دەکەن

.ئەوەندە باریک و لاواز کە تاقەتی هەڵگرتنی قورسی ورچێکی نییە

ورچێکی خاوەن ئەزموون هاتووە و .دەیەوێت تاقی بکاتەوە

کاتی هاتووە ورچە گەنجەکە .باش چاوی لێ بکات و فێر بێت

ڕێگەکەی ئەوەیە کە ئەوەندە ...قەپ لە لقەکە بگرێت

.هەتا بکەوێتە جۆلانە و مێوەکە لێی نزیک بێتەوە

ئێستا دەبێت هەتا زەوی پێشبڕکێ بدەن .هەتا بەچەنگی بێنن

شێی پێویست بۆ ...بەدی هێنانی دارستانی هەور تەنیا

.لە بەرزییەکی تایبەتدا هەیە

کەوایە هەر لووتکەیەک ڕەنگە جۆرە تایبەتەکانی .خۆی هەبێت

لە ڤەنەزوئێلا، دونیاگەلێک بچووک ...و وەکوو یەک هەن کە باران چێیان نەکردووە

.بەڵکوو بەردیان دروست کردووە

کاتێک چینێکی گەورەی ماسەبەرد ...تەواوی ئەم ناوچەیەی داپۆشیبوو

.بەڵام چەمەکان ئەوانیان قەڵیشت

،بە پان بوونەوەی دۆڵەکان ...زەوییە تەختەکان بوونەتە یەکەمین

فەلاتگەلی گەورە، دوایی جیابووەتەوە ...و بوونەتە شاخگەلێکی ساف

.و لە ئەنجاما بە شێوازی تاوڕ و منارە دەرهاتوون

،لە سەرووی گەورەترین تاوڕەکاندا ...ئاژەڵان و گیاکان

ئەوەندە جیاواز بوونە کە دەتوانرێت .وەکوو جۆریکی نوێ چاو لێ کەین

...تاڤگەی بەرزتر لەم تاڤگە لە

.دونیا بوونی نییە

.تاڤگەی فریشتە

.لە لووتکەکەیەوه هەتا بنی تەقریبەن کیلۆمترێک درێژە

بەردە قنجەکانی ...دەوروبەری ئەم شاخانە

.تا ڕادەیەکی زۆر لە نابەجێ بەکار هێنانیان لەلایەن مرۆڤەوە دوور بوون

بەرهەڵستێکی ئاوا ...بۆ پارێزگاری لە زەوییە تەختەکان بوونی نییە

.بەڵام چەند بەشێک لە دارستانەکان هێشتا ماونەتەوە

دارستانێک لە کۆڵۆمبیا ماڵی یەکێک .لە ئەنتیکەترین مەیموونەکانی دونیایە

.تامارینە سەر پەنبەییەکان

.به زۆری لە مەترسی لەناو چووندان

.تەنیا چەند سەد بنەماڵه ماونەتەوە

...زۆرتر لە مێوەکان دەخۆن

.و بەتایبەت سەمغی داریان پێ خۆشە

ئەم دانەیە پڕیەتی لە شەکر و .دەعباکانیش بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت

.بەڵام تامارینەکان خۆشیان بە دەعباکانیش دێت

تۆزێک پڕۆتۆئین کە بە .ژەمی خواردنەکەیان زێدە دەبێت

پێشتر زۆرتر لە 50 هەزار جۆری دەعبا .بۆ هەڵبژاردن هەبوو

،بەڵام بە بچووک بوونەوەی دارستان ...دۆزینەوەی دەعبای باش

.ئەستەمتر بووە

.ئەمریکای باشوور لە گۆڕاندایە

زۆرتر لە 95% دارستانەکانی .کۆلۆمبیا بە گشتی لەناوچوون

.کشتوکاڵ زۆرترین بەشیان هەیە

.ئەم بەشە لە دارستان گۆشەگیر بووە

...چەند بنەماڵەی تامارین کە لێرە ماونەتەوە

.لە جۆرەکانی تری جیابوونەتەوە

.و لە پشتی سنووری دونیایان، دونیایەکی بێگانە هەیە

ئیمڕۆ، زۆرتر لە 2000 جۆر ...لە ئاژەڵەکانی ئەمریکای باشوور

.لە مەترسیدان

...لە تەواوی قاڕەکەدا، دارستان بەردەوام لە بڕیندا بووە

.و زەوییە کشتوکاڵییەکان جێگەی دەگرن

وێنە ئاسمانییەکان بەربڵاوی .ئەم تێکدانە نیشان دەدات

،لە تەواوی ئامریکای باشوور بە ...گشتی ناوچەیەکی دارستانی بە ئەندازەی

.یاریگایەکی تۆپان لە هەر پێنج چرکەدا لە ناو دەچێت

...لە نێوان تەواو دارستانەکان کە لە مەترسیدان

ڕەنگە بەنرخ ترینیان لە ناودڵی .قاڕەکەدا بێت

.دارستانە بارانییەکانی ئامازوون، گەورەترین دارستانی زەوین

زۆرتر لە دوو ملیۆن جۆر ...ڕووەک و ئاژەڵ لێرە ژیان دەکەن

زۆرتر لە هەر شوێنێکی تر .لەسەر حەوت قاڕەی زەوی

خواردن ئەوەندە زۆرە کە هەندێک ...لە پەلەوەرە نێرەکان بەجێی

یارمەتیدان لە هێلانە دروست کردندا، هەوڵ دەدەن .هەتا دەتوانن لەگەڵ مێچکەکاندا جووتگیری بکەن

ئەم مانکنی پیاوە خەریکی .خۆنواندن بۆ مێچکەیەکە

.بە هەڵپەڕین ئەم کارە دەکات

و گرووپێک لە نێرە ژێردەستەکانی هەیە .کە یارمەتی دەدەن

بە پشتیوانی لە ئەو ...خۆیان لە کۆتاییدا دەکاتە ڕێبەر

.و دەرفەتی جووتبوونیان هەبێت

.گرووپ کۆبووەتەوە و دەست پێ دەکەن

.مێچکەکە لە نزیکەوە دەڕوانێت

نێرە زاڵەکە بە جووڵەیەک .کۆتایی نمایشەکە ڕادەگەیەنێت

ڕای چییە؟

.به ئەندازەی کافی باش نییە

.بڕواپێکردنی نییە

.کەوایە دەگەڕنەوە سەر ڕاهێنانەکەیان

هەر جۆرە ئاژەڵێک لەم دەوروبەرە قەڕەباڵغەدا ...دەبێت ڕێگەی خۆی

.بۆ چێ کردنی سووچێکی باش بۆ خۆی بدۆزێتەوە

.ئەمە بۆقێکی ژەهرینە

نێرەکان منداڵەکانیان بە شێوازێکی .زۆر تایبەت گەورە دەکەن

...هەر باوکێک بێچووەکانیان